نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط مرضیه اصلانی ؛ ۱۶ آذر ۱۳۹۶

مقاله‌ای که در این اختصار به مفهوم سبک از منظر آن پرداخته شده، مقالۀ «تدوین شکل و دشواری‌های معماری معاصر ایران» نوشتۀ دکتر منصور فلامکی است که در دومین شمارۀ نشریۀ هنرهای زیبا به انتشار درآمده. در این مقاله نویسنده از نارسایی و سردرگمی ناشی از جهالت معماری معاصر ایران سخن گفته و این معماری را نیازمند اندیشه دانسته است؛ اندیشه‌ای که بتوان با آن سنجیده‌تر به آفرینش معماری دست یافت.

زهرا اردکانی ؛ ۱۹ آذر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۱۶ آذر ۱۳۹۶
کلثوم پیامنی ؛ ۳۰ آبان ۱۳۹۶

۷۷ مطلب با موضوع «صنایع دستی» ثبت شده است

شبکه سازی / کارگاه محک یزد

تاریخ نشر : سه شنبه / ۶ مرداد ۱۳۹۴

در گذشته درب و پنجره‌های ابنیه را استادکارانی می ساختند که به نقوش هندسی تسلط کافی داشتند . با گذشت زمان و افزایش سرعت تولید، رفته رفته آنان جای خود را به شرکت های تولیدکننده‌ی درب و پنجره دادند که به صورت انبوه و از روی الگویی آماده این محصولات را می‌ساختند و بدین ترتیب این هنر به فراموشی سپرده شد. با این حال، هنوز می‌توان ردپای این فن را در برخی شهرهای تاریخی ایران دید. یکی از این استادکاران در شهر یزد هنوز مشغول به ساخت درب و پنجره‌های چوبی به شیوه‌ی قدیمی است.
او اجزای درب و پنجره‌ها را بدون استفاده از میخ یا چسب و با شیوه‌ی فاق و زبانه به هم متصل می‌کند و با این روش دوام بیشتر آن‌ها را موجب می‌شود. هم‌چنین برای مقاوم شدن در برابر رطوبت، او از ماده‌ای به نام سریش استفاده می‌کند که آن را به صورت یک لایه رنگ روی چوب می‌زند تا رطوبت چوب را گرفته و منافذ آن بسته شود. این ماده از جوشاندن استخوان گاو و گوسفند به دست می‌آید.
استادکار یزدی تمام الگوهای گره چینی را در کارگاه خود ترسیم می‌کند. ترسیم این گره‌چینی‌ها یکی از سخت‌ترین مراحل کار است و برای ترسیم آن‌ها در مقیاس بزرگ وقت زیادی صرف می‌شود. در مرحله‌ی بعد این الگوها را روی چوب به کمک اره‌های دستی برش می‌زنند که به دلیل ابعاد کوچک فاق و زبانه‌ها این کار نیز وقت و حوصله‌ی زیادی را طلب می‌کند.
مرحله‌ی آخر مربوط به نصب شیشه‌هاست. برای قرار گرفتن شیشه در قاب پنجره در زمان طراحی درزی را در نظر می‌گیرند که شیشه در آن چفت می‌شود. شیشه ها معممولا رنگی هستند. این موضوع علاوه بر زیبایی‌ای که در انعکاس نور به داخل خانه ایجاد می‌کنند، باعث دور شدن حشرات نیز می‌شود. 
به گفته ی استادکار یزدی درب‌های گره‌چینی‌شده‌ی زیادی در بازار موجود است اما به دلیل استفاده‌ی آن‌‌ها از میخ و چسب و عدم رعایت بعضی نکات اصولی، از استحکام کافی برخوردار نیستند. با همه‌ی این توضیخات اما  استادکار یزدی به دلیل علاقه‌ به این شغل، هم‌چنان به کار خود ادامه می‌دهد و سعی دارد با آموزش این هنر آن را زنده نگاه دارد.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۶ مرداد ۹۴ ، ۱۱:۵۱
فرزین خاکی

قلمکار / هنر سنتی نقاشی روی پارچه

تاریخ نشر : سه شنبه / ۳۰ تیر ۱۳۹۴

قلمکار یکی از هنرهای سنتی ماست که امروزه می توان نزول کیفیت آن را در مواد و نقشمایه‌ها و همچنین نحوۀ اجرا مشاهده کرد. استادکاران قدیمی این هنر، طرح‌های خود را با رنگ‌های طبیعی بر روی پارچه‌هایی مرغوب با قلمو می‌کشیدند اما امروز این هنر تبدیل به هنر چاپ با مهرهای چوبی یا سنگی شده است. از سوی دیگر استفاده از ترکیبات رنگی جدیدی چون نارنجی، سبز، آبی، بنفش و ... نشان از تلاش برای جلب رضایت مشتری و ایجاد تنوع در محصول دارد، اما این رنگ‌های جدید که اغلب نیز رنگ‌های شیمیایی هستند، کیفیت کار قلمکار را از نظر زیبایی پایین آورده است. همچنین تنوع کاربرد قلمکار در انواع محصولات مانند گذشته نیست و به جز معدود کارهایی که در زمینه پوشاک و ساک دستی دیده می‌شوند، کار جدیدی در این زمینه انجام نشده.
در میان تحولات رخ داده، می‌توان گفت استفاده از مهرهای چاپ اگرچه در اجرای طرح ها در ابعاد گوناگون پارچه مشکل ساز است، اما به دلیل بالابردن سرعت کار و امکان عرضۀ محصول با قیمتی مناسب‌تر برای مشتریان، راهکاری منطقی به نظر می رسد. آنچه ضروری است ایجاد طرح هایی جدید و خلاقانه است که با حفظ حال و هوایی از طرح‌های سنتی بتوانند جان تازه‌ای به این هنر بدهند و با ایجاد تنوع در کاربرد و ابعاد و اندازه‌های آنها، نیاز مشتریان را بر اساس زندگی امروز درنظر بگیرد. در هر صورت باید از پایین آمدن کیفیت کار از نظر جنس پارچه و رنگ جلوگیری کرد تا در مجموع بتوان این هنر را به خط سیر رشد خود متناسب با نیازهای امروز بازگرداند.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۳۰ تیر ۹۴ ، ۱۲:۰۴
مرضیه اصلانی

ظرفدیس / فرهاد قصیری

تاریخ نشر : چهارشنبه / ۲۴ تیر ۱۳۹۴

کیفیت ظرفی که در آن غذا می خوریم، اگر نگوییم بیشتر، هم میزان کیفیت مواد غذایی مورد استفاده، حائز اهمیت است؛ این مهمی است که امروزه مردم ما، علی رغم اهمیتی که پیشینیان برای این موضوع قائل بودند، نسبت به آن بی توجه شده اند. فرهاد قصیری، دانش آموخته رشته معماری از دانشگاه تهران، دغدغه احیای چنین فرهنگی را داشت؛ به همین جهت، در کنار فعالیت حرفه ای خود، ظروفی از جنس مس را طراحی و ساخت که توانست بازنمایی گوشه ای از توان بازمانده مسگری این مرز و بوم باشد؛ یادگاری ناب با پیشینه ای هزاران ساله  که اکنون انقراض آن، برای نسل ما ارث مانده است. این ظروف دست ساخته، در بهمن ماه سال ۱۳۸۸ در گالری گلستان تهران، به معرض نمایش درآمد. انتخاب عنوان "ظرفدیس" برای این نمایشگاه، ضمن این که به دو واژه ی "تندیس" و "سرویس" هم پهلو می زد، عنوان با مسمایی برای این آثار بود. آثار این نمایشگاه، با نیم نگاهی به اندوخته های آشکار و نهان در ظرف های مسی سنتی، نونگری را در موارد زیر آزموده است:
- گذار از سادگی به پیچیدگی
- جستجوی توازنی فراتر از تقارن شکلی
- رهایی از سکون و تحرک بخشیدن
ظرفدیس تلاش دارد، میان بازنمایی فرهنگ رو به انقراض مسگری و پویش یک فرهنگ غذایی اصالت گرا، پیوندی ایجاد کند. ظرفدیس خالی، همچون تندیس و سردیس می تواند آرایه ی فضای زندگی باشد، اما کاربرد آن همچون هر ظرف دیگری، هیچ منعی ندارد، الا ملاحظه اکسیده نشدن ماده مس با خوراکی های تر و تازه ترش و شور در ظرف های متداول امروزی که شکل هندسی ساده ای پیدا کرده اند. جای بسی نگرانی است که در حال حاضر این ظروف، به شدت صناعت زده و مقهور تولید انبوه شده و از ظرف های قدیمی و حال و هوایشان بسیار فاصله گرفته اند؛ به همین علت است که بازیابی تندیس گرایی، یکی از اهداف اصلی این آثار هنری به شمار می رود. 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۴ تیر ۹۴ ، ۱۹:۲۳
محدثه آهنی امینه

زیورآلات دست‌ساز نام ها / بارنج

تاریخ نشر : دوشنبه / ۱۵ تیر ۱۳۹۴

فونت فارسی، شاید از ایرانی‌ترین المان‌های ماست؛ و شاید بهترین گزینه برای طراحی زیورآلات ایرانی باشد.
بردیا حامدمحسنی، دانشجوی مقطع کارشناسی رشته علوم کامپیوتر دانشگاه تهران، است. بااینکه رشته‌ی دانشگاهی او ارتباطی با آثار تولیدی‌اش ندارد ولی با جدیت و پشت‌کار این کار را دنبال می‌کند. او درباره‌ی خود می‌گوید:
"سال‌های متمادی زندگی‌ام همواره دوست داشتم که یک حرفه هنری خاص رو یاد بگیرم و دنبال کنم و به ساختن اشیا مختلف بپردازم، همواره دوست داشتم شیشه‌گری یاد بگیرم منتهی امکاناتش فراهم نبود و من هم کم‌کم فراموشش کردم. تا اینکه برحسب اتفاق از طریق یکی از دوستانم با برند لیقه و ایده پرداز و سازنده آثارش، آقای امیرحسین رحیمی یگانه آشنا شدم، اوایل مشاهده می‌کردم و کارهای ایشان را تحسین می‌کردم تا اینکه یک روز تصمیم گرفتم خودم هم این کار رو شروع کنم "
آقای حامدمحسنی باراهنمایی‌های امیرحسین رحیمی، از آبان ۹۲، به‌صورت تجربی و بدون آموزش اولیه، شروع به ساخت زیورآلات کرد؛ و در حین کار با آزمایش و خطا، آموخت چگونه با چندتکه ورق برنج و ارّه مویی و بعدها ابزارآلات دیگر، آنچه در ذهن خود دارد را بسازد.
"هیچ‌گاه از سختی کار دلسرد نشدم، همواره سعی کردم به‌عنوان هنر و تفریح به آن نگاه کنم تا کسب‌وکار، شغل اصلی من به کامپیوتر مربوط است. همیشه هم سعی کردم ایده‌های خودم رو اجرا کنم و زبان طراحی خودم رو داشته باشم و پیرو فرد دیگری نباشم، شکر خدا هیچ موقع هم از سمت هیچ‌کس به کپی کاری متهم نشدم.
بعد هم که با دو نفر از دوستانم که آن‌ها هم خودشان مثل من مشتاق بودند، تصمیم به راه‌اندازی گروه بارنج گرفتیم تا کار هامون رو تحت یک اسم مشخص و عمومی بفروشیم، همکارانم خانم‌های آزاده دبستانی و بهنوش زمانلوی، هردو خودشان این کار رو یاد گرفتند و خیلی کم از تجربیات من استفاده کردند. هر دو نفرشان هم علاوه برساخت در طراحی کارها مشارکت می‌کنند و از خودم خیلی بااستعدادتر هستند"

۰ نظر موافقین ۲ مخالفین ۰ ۱۵ تیر ۹۴ ، ۱۳:۰۳
مینا مختارزاده

کاردستی های مذهبی / ویژه ماه مبارک رمضان

تاریخ نشر : پنجشنبه / ۱۱ تیر ۱۳۹۴

همه ما تقریبا تصویر  مشابهی از جشن سال نو مسیحیان در ذهن داریم. بابانوئل قرمز، درخت کاج تزئین شده و... اما زمانی که از جشن‌های مشترک مسلمان، همچون عید فطر یا مبعث سوال می‌شود چه تصویری در ذهن ما شکل می‌گیرد؟ 

کاردستی‌ها، نقاشی‌ها و حتی تزئینات داخلی، از جمله عواملی هستند که می‌توانند به شکل گیری این تصویرسازی ذهنی کمک کنند، تا کودکان همچنان که سرگرم ساخت یک کاردستی مذهبی‌اند، ناخودآگاه به مفهوم نهادینه شده در آن نیز توجه نمایند. انتقال مفاهیم دینی به کمک بازی و سرگرمی، از مهمترین و اثرگذار ترین روش ها برای آشنایی بهتر بچه ها با ماهیت دین است؛ زیرا می‌توان دین را به زبانی کودکانه و تمثیل‌وار برای آنان به تصویر کشید. این شیوه آموزشی- تربیتی در کشورهای عرب زبان بیشتر به چشم می‌آید و ما نیز می‌توانیم در خانه یا مهدهای کودک ساخت کاردستی‌های مذهبی و هدف‌مند را جایگزین کارهای مشابه غیر دینی نمایند، تا کودکان با خاطره و حسی خوشایند دین خدا را بشناسند و به آن گرایش یابند.

ماه رمضان فرصت خوبی است برای شروع این کار، تا بچه‌ها و به خصوص سحر اولی‌ها خاطره دل‌انگیز و متفاوتی از رمضان امسال را در ذهن و قلب خود ثبت نمایند. ماهی که می‌توان حُسن ختامش را به عنوان جشنواره‌ای از کاردستی‌های مذهبی کودکان تدارک دید، به همراه کارت‌های دست ساز، ویژه تبریک عید سعید فطر، عیدی متفاوت‌تر و خاطره انگیز‌تر از هر سال.

۳ نظر موافقین ۲ مخالفین ۰ ۱۱ تیر ۹۴ ، ۱۲:۰۰
زهرا اردکانی

هفته مد تهران

تاریخ نشر : چهارشنبه / ۱۰ تیر ۱۳۹۴

مُد واژه‌ای است که زیاد به گوشمان خورده، البته میان مد رایج در سطح جامعه با آنچه در سالن‌های مد نمایش داده می‌شود تفاوت چشمگیری وجود دارد. هرچند پدیده غربی مُد با دست گذاشتن روی ناخودآگاه انسان‌ها می‌کوشد تا میل آنان را به تنوع طلبی افزایش دهد و انسان‌ها را به مصرف کنندگانی بدل نماید که مدام سرگرم خرید محصولات جدید و ویژه‌تر هستند؛ اما می‌توان با رفع نکات منفی این مقوله، مد را به گونه‌ای دیگر تعریف کرد، تا انسان را به سمت انتخاب بهتر سوق دهد. 

بر خلاف غرب که ایران را سرزمین حجاب و پوشش یکنواخت جلوه می‌دهد، طراحان ایرانی مُد و لباس به صورت جدی به این صنعت مشغول‌اند. طراحی و مُد در ایران دو سو دارد، یک سو پوشش افراد در جامعه است که باید مطابق عرف و قوانین باشد و دیگری پوشش اشخاص در خانه، مجالس و مهمانی‌ها است. 

در هفته مد تهران که با هدف ایجاد فضا و زیرساخت‌های لازم، برای پیشرفت و توسعه بهینه صنعت مد در ایران انجام گرفت، هفت طراح لباس به همراه طراحان جواهر، زیورآلات، کیف و همچنین سایر عوامل صنعت مد، برای نمایش زنده مجموعه آثار خود، گرد هم آمدند. هرچند نمایش زنده لباس‌های برندهای مطرح ایرانی با رویکردی بومی مدار و با هدف تعامل سبک‌های زندگی و تبادل فرهنگی ‌بود، اما میان حرف تا عمل تفاوت فاحشی وجود داشت! نمایش مناسب تولیدات برندهای داخلی و ارائه در خور و فاخر آن‌ها از جمله عوامل مهم و موثر در دیده شدن صنعت پوشاک ایرانِ اسلامی است، اما وقتی آثار طراحان داخلی شبیه همان نمونه‌های غربی است، می‌خواهیم چه چیزی را مورد تعامل قرار بدهیم؟ البته تا زمانی که قالبِ اجرا و محتوا قرابتی با سبک ایرانی-اسلامی نداشته باشند، تلاش ما بیشتر شبیه الگو برداری دست چندمی از مُدهای پاریس و لندن خواهد بود و نه چیزی بیشتر.

۱ نظر موافقین ۲ مخالفین ۰ ۱۰ تیر ۹۴ ، ۱۲:۲۰
زهرا اردکانی

موزه عروسک / امیر سهرابی و فرزانه ثابت

تاریخ نشر : پنجشنبه / ۴ تیر ۱۳۹۴

باربی، برت، اسپایدرمن، بولت و ...، دیگر تنها نام شخصیت‌های کارتونی والت دیزنی نیستند؛ آنها سال‌هاست که در قالب مدل غربی، تبدیل به قهرمانان پوشالی بچه‌های ایران شده‌اند؛ دیگر فرصتی را برای داستان مادرانه باقی نمی‌گذارند و همه در پی شعار دهکده جهانی تابع یک الگو شده‌اند. فارغ از این که در گذشته، از پارچه‌های اضافه عروسک می‌ساختند، با نخ، سوزن و دکمه، چشم و لب و دهن درست می‌کردند و این عروسک های دست‌ساز می‌شد عالمی برای کودکان.
احیای عروسک‌های بومی، هدفی بود که آقای سهرابی و همسرش تلاش داشتند با تبدیل خانه خود به موزه‌ی عروسک، به آن دست پیدا کنند. در حال حاضر این موزه، مجموعه‌ی کم‌نظیری است از عروسک‌های محلی با قدمت حداقل صد و پنجاه سال؛ که معرفی بخش‌های مختلف موزه، توسط راهنما و یک عروسک سنتی به نام مبارک ارائه می‌شود که بازدیدکنندگان را با حرکات خیمه شب بازی، راهنمایی و سرگرم می‌کند.
ساخت عروسک‌های جدید با الهام از مستندات و آثار عروسکی به جا مانده از گذشته در چنین موزه‌هایی، می تواند ایده‌ی خوبی برای صنعت گران ایرانی باشد تا از این طریق، ضمن ایجاد ابزاری برای سرگرمی کودکان، بخشی از فرهنگ ایران زمین را به نسل‌های بعد منتقل کرده و با رونق به بازار نمایش عروسک‌های سنتی ایرانی، حرکتی تاثیرگذار در احیا و ادامه حیات اجتماعی گونه‌های کهن عروسک‌‌های نمایشی ایرانی، داشت باشد.

۲ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۴ تیر ۹۴ ، ۱۲:۲۵
محدثه آهنی امینه
کلثوم پیامنی ؛ ۱۹ آبان ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۵ مهر ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود