نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط کلثوم پیامنی ؛ ۲۱ بهمن ۱۳۹۶

دهمین جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر همزمان در تهران و پانزده استان دیگر در حال برگزاری است.  همچون سال گذشته برگزاری نمایشگاه با نظم بیشتر و ساماندهی بهتری نسبت به سالهای گذشته بوده است.
 جشنواره امسال همچون سال گذشته با دوره های قبل تفاوت‌هایی داشت که مهمترین آن عدم موضوعیت  یکپارچه آثار و دسته‌بندی تخصصی رشته‌های هنری و اختصاص جوایز به برگزیدگان هر رشته بطور جداگانه است. ستاد برگزاری بر این باور است که هنرمندان روح لطیف، وجدان بیدار بشری و چشم های نگران چالش های عصر خویشند. از این رو دغدغه ها و دستمایه های آثار ایشان، موضوع محوری است.
همچنین رویکرد جشنواره دهم معرفی آثاری است که با قابلیت های نوین و تعامل گرا در قالب بهره مندی از یک یا چند رشته از ظرفیت های کلاسیک و جدید هنرهای تجسمی به سامان رسیده و ایده ای اصیل و مفهومی هنرمندانه را به نمایش بگذارند.
طی دو دوره اخیر برگزاری نمایشگاه و زمانبندی پیش‌بینی شده برای ارائه و داوری آثار با نظم بیشتری انجام شد و شلختگی سالهای قبل را نداشت. همچنین پرداخت کمک هزینه یک میلیون تومانی و جایزه نهایی به برگزیدگان مبلغ قابل توجهی است. جشنواره به اختتامیه تمام نمیشود و هنرمندان برگزیده ایرانی برای سفر مطالعاتی به شهرک هنرمندان فرانسه (Cite des Arts) معرفی می شوند تا بر اساس ضوابط، شرایط و زمانبندی موزه هنرهای معاصر تهران، به این سفر مطالعاتی اعزام شوند که تجربه مفیدی برای هنرمندان جوان خواهد بود.
به جشنواره امسال بیش از 10600 اثر را در بخش رقابتی ارسال شده است که در نهایت 88 اثر برای نمایشگاه  برگزیده شده اند.
دهمین جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر 3 بهمن تا 4 اسفند در موسسه فرهنگی و هنری صبا در حال برگزاری است.        

زهرا اردکانی ؛ ۳ اسفند ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۲۷ بهمن ۱۳۹۶

۸۰ مطلب با موضوع «صنایع دستی» ثبت شده است

کاردستی های مذهبی / ویژه ماه مبارک رمضان

تاریخ نشر : پنجشنبه / ۱۱ تیر ۱۳۹۴

همه ما تقریبا تصویر  مشابهی از جشن سال نو مسیحیان در ذهن داریم. بابانوئل قرمز، درخت کاج تزئین شده و... اما زمانی که از جشن‌های مشترک مسلمان، همچون عید فطر یا مبعث سوال می‌شود چه تصویری در ذهن ما شکل می‌گیرد؟ 

کاردستی‌ها، نقاشی‌ها و حتی تزئینات داخلی، از جمله عواملی هستند که می‌توانند به شکل گیری این تصویرسازی ذهنی کمک کنند، تا کودکان همچنان که سرگرم ساخت یک کاردستی مذهبی‌اند، ناخودآگاه به مفهوم نهادینه شده در آن نیز توجه نمایند. انتقال مفاهیم دینی به کمک بازی و سرگرمی، از مهمترین و اثرگذار ترین روش ها برای آشنایی بهتر بچه ها با ماهیت دین است؛ زیرا می‌توان دین را به زبانی کودکانه و تمثیل‌وار برای آنان به تصویر کشید. این شیوه آموزشی- تربیتی در کشورهای عرب زبان بیشتر به چشم می‌آید و ما نیز می‌توانیم در خانه یا مهدهای کودک ساخت کاردستی‌های مذهبی و هدف‌مند را جایگزین کارهای مشابه غیر دینی نمایند، تا کودکان با خاطره و حسی خوشایند دین خدا را بشناسند و به آن گرایش یابند.

ماه رمضان فرصت خوبی است برای شروع این کار، تا بچه‌ها و به خصوص سحر اولی‌ها خاطره دل‌انگیز و متفاوتی از رمضان امسال را در ذهن و قلب خود ثبت نمایند. ماهی که می‌توان حُسن ختامش را به عنوان جشنواره‌ای از کاردستی‌های مذهبی کودکان تدارک دید، به همراه کارت‌های دست ساز، ویژه تبریک عید سعید فطر، عیدی متفاوت‌تر و خاطره انگیز‌تر از هر سال.

۳ نظر موافقین ۲ مخالفین ۰ ۱۱ تیر ۹۴ ، ۱۲:۰۰
زهرا اردکانی

هفته مد تهران

تاریخ نشر : چهارشنبه / ۱۰ تیر ۱۳۹۴

مُد واژه‌ای است که زیاد به گوشمان خورده، البته میان مد رایج در سطح جامعه با آنچه در سالن‌های مد نمایش داده می‌شود تفاوت چشمگیری وجود دارد. هرچند پدیده غربی مُد با دست گذاشتن روی ناخودآگاه انسان‌ها می‌کوشد تا میل آنان را به تنوع طلبی افزایش دهد و انسان‌ها را به مصرف کنندگانی بدل نماید که مدام سرگرم خرید محصولات جدید و ویژه‌تر هستند؛ اما می‌توان با رفع نکات منفی این مقوله، مد را به گونه‌ای دیگر تعریف کرد، تا انسان را به سمت انتخاب بهتر سوق دهد. 

بر خلاف غرب که ایران را سرزمین حجاب و پوشش یکنواخت جلوه می‌دهد، طراحان ایرانی مُد و لباس به صورت جدی به این صنعت مشغول‌اند. طراحی و مُد در ایران دو سو دارد، یک سو پوشش افراد در جامعه است که باید مطابق عرف و قوانین باشد و دیگری پوشش اشخاص در خانه، مجالس و مهمانی‌ها است. 

در هفته مد تهران که با هدف ایجاد فضا و زیرساخت‌های لازم، برای پیشرفت و توسعه بهینه صنعت مد در ایران انجام گرفت، هفت طراح لباس به همراه طراحان جواهر، زیورآلات، کیف و همچنین سایر عوامل صنعت مد، برای نمایش زنده مجموعه آثار خود، گرد هم آمدند. هرچند نمایش زنده لباس‌های برندهای مطرح ایرانی با رویکردی بومی مدار و با هدف تعامل سبک‌های زندگی و تبادل فرهنگی ‌بود، اما میان حرف تا عمل تفاوت فاحشی وجود داشت! نمایش مناسب تولیدات برندهای داخلی و ارائه در خور و فاخر آن‌ها از جمله عوامل مهم و موثر در دیده شدن صنعت پوشاک ایرانِ اسلامی است، اما وقتی آثار طراحان داخلی شبیه همان نمونه‌های غربی است، می‌خواهیم چه چیزی را مورد تعامل قرار بدهیم؟ البته تا زمانی که قالبِ اجرا و محتوا قرابتی با سبک ایرانی-اسلامی نداشته باشند، تلاش ما بیشتر شبیه الگو برداری دست چندمی از مُدهای پاریس و لندن خواهد بود و نه چیزی بیشتر.

۱ نظر موافقین ۲ مخالفین ۰ ۱۰ تیر ۹۴ ، ۱۲:۲۰
زهرا اردکانی

موزه عروسک / امیر سهرابی و فرزانه ثابت

تاریخ نشر : پنجشنبه / ۴ تیر ۱۳۹۴

باربی، برت، اسپایدرمن، بولت و ...، دیگر تنها نام شخصیت‌های کارتونی والت دیزنی نیستند؛ آنها سال‌هاست که در قالب مدل غربی، تبدیل به قهرمانان پوشالی بچه‌های ایران شده‌اند؛ دیگر فرصتی را برای داستان مادرانه باقی نمی‌گذارند و همه در پی شعار دهکده جهانی تابع یک الگو شده‌اند. فارغ از این که در گذشته، از پارچه‌های اضافه عروسک می‌ساختند، با نخ، سوزن و دکمه، چشم و لب و دهن درست می‌کردند و این عروسک های دست‌ساز می‌شد عالمی برای کودکان.
احیای عروسک‌های بومی، هدفی بود که آقای سهرابی و همسرش تلاش داشتند با تبدیل خانه خود به موزه‌ی عروسک، به آن دست پیدا کنند. در حال حاضر این موزه، مجموعه‌ی کم‌نظیری است از عروسک‌های محلی با قدمت حداقل صد و پنجاه سال؛ که معرفی بخش‌های مختلف موزه، توسط راهنما و یک عروسک سنتی به نام مبارک ارائه می‌شود که بازدیدکنندگان را با حرکات خیمه شب بازی، راهنمایی و سرگرم می‌کند.
ساخت عروسک‌های جدید با الهام از مستندات و آثار عروسکی به جا مانده از گذشته در چنین موزه‌هایی، می تواند ایده‌ی خوبی برای صنعت گران ایرانی باشد تا از این طریق، ضمن ایجاد ابزاری برای سرگرمی کودکان، بخشی از فرهنگ ایران زمین را به نسل‌های بعد منتقل کرده و با رونق به بازار نمایش عروسک‌های سنتی ایرانی، حرکتی تاثیرگذار در احیا و ادامه حیات اجتماعی گونه‌های کهن عروسک‌‌های نمایشی ایرانی، داشت باشد.

۲ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۴ تیر ۹۴ ، ۱۲:۲۵
محدثه آهنی امینه

قالیچه های سیال / فائق احمد

تاریخ نشر : سه شنبه / ۲ تیر ۱۳۹۴

فائق احمد هنرمندی از کشور آذربایجان است، او در باکو متولد شده و درهمان جا نیز به تحصیل در رشته مجسمه سازی پرداخته است. مطالعه او بر روی کیفیت هنری قالی‌های آذربایجان و باز آفرینی‌های زیبایی شناختی از قالی‌های سنتی این کشور به او شهرتی جهانی داده است.
احمد ترکیب‌بندی های سنتی را به هم می ریزد و با خط سیری اتفاقی به چیدمانی مجدد دست می‌یابد. آثار او قالی‌هایی دست‌بافته‌اند که از ارزش های هنریِ متمایز از یک قالی دستبافت برخوردارند. این قالی‌ها به مثابه یک اثر هنری ترکیب شده با تفکرات هنرمند و ریشه دار در سنت قالیبافی آذربایجان هستند، که گاه به صورت یک تابلو هنری، یا یک مجسمه و یا به صورت چیدمانی مفهومی مطرح می‌شوند.
جالب اینجاست که سنت قالیبافی کشور آذربایجان بخشی از سنت قالیبافی ایران به حساب می‌آید و همچنان نیز در استان های آذربایجان شرقی و غربی ادامه دارد؛ اما با وجود چنین پشتوانه هایی هنوز نتوانسته ایم سنت هایمان را به درستی باز‌‌ آفرینی کنیم و در گذشته گیر کرده‌ایم.
آثار فائق احمد تا به حال در شهرهای مختلف جهان از جمله پاریس، لندن، نیویورک، روم، ونیز، مسکو، دوبی، دهلی، هنگ کُنگ و باکو به نمایش در آمده اند و سبب شهرت جهانی او و قالی آذربایجان گشته اند.

۱ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۲ تیر ۹۴ ، ۱۲:۱۵
زهرا اردکانی

ذکر و زیور/ فهیمه‌ نوری‌ دهنوی

تاریخ نشر : سه شنبه / ۲۶ خرداد ۱۳۹۴

فهیمه نوری دهنوی طراح و سازنده زیورآلات متولد ۱۳۶۵ مدرک کارشناسی خود را در رشته صنایع‌دستی از دانشگاه‌هنر اصفهان و کارشناسی‌ارشد را از دانشگاه‌سوره گرفته است. نوری در حال حاضر مدرس دانشکده فردوس و الزهرای مشهد است. او در گفت‌وگوی کوتاهش با خط درباره مجموعه "ذکر و زیور" می گوید:

فکر اصلی ذکروزیور ازآنجایی آمد که بر روی نگین انگشتر بسیاری از بزرگان دین حداقل یک ذکر و دعای خاص به دلیل استحباب، خواص و اثرات آن دیده می‌شد.
مورد دیگری که موجب رغبت من در انجام این ایده شد؛ طی مطالعه میدانی دربازار طلا و جواهرات ایران کمبودی را احساس کردم. مسئله‌ای که من را ناراحت می‌کرد در حوزه زیورالات آیینی (من این اسم را برایش گذاشتم) طراحی و اجرای اذکار و ترکیب آن با اشکال بی‌گانه بود. نقص دیگر در زیورآلاتی که منقش به اذکار و ادعیه بود؛ مسئله محدودیت مکانی برای استفاده از آنها است.

فرم‌ها و قاب‌بندی، نقش‌ها و اسلیمی‌های دست‌ساخته‌هایم  الهام گرفته از اشیای تزیینی و زیورآلات دوران زند و افشار و بخصوص هنر سنتی و تذهیب دوران صفویه است.
در ابتدای کار با اذکار و ادعیه به جز استفاده از خط کوفی تصمیم گرفتم خط دیگری را هم تجربه کنم.پس از مدتی، در مطالعه ی تصویری که بر زیورآلات شیعی(دوران صفوی و...) داشتم، کاربرد زیاد خط ثلث را در آنها مشاهده کردم و احساس‌کردم که این خط در طراحی، هم از لحاظ بصری و هم از لحاظ تکنیکی هم‌نشینی بیشتری را با اذکار منتخب مجموعه ‌دارد .در این فرایند از آموزش‌ها و مشاوره‌های استاد مسعود‌نجابتی و محسن‌عبادی در جلسات اختصاصی بهره‌بردم. 
در طراحی ترکیب فرم و تایپوگرافی‌ها همیشه سعی داشتم به طرحی خلاقانه، از هم آمیزی فرم با نوشته به پیچش های بدیعی برسم. 
یکی از نگرانی‌هایم در روند طراحی، بحث حرمت اسماء در تماس با بدن بود که برای رفع این مشکل، در طراحی فرم کلی آویزها، پایه‌ای قرار دادم تا اسم با سطح بدن در فاصله‌ی کمی قراربگیرد.
به غیر ازگردن‌آویزهای "یاکافی" و "یاقاضی‌الحاجات" که به وسیله شرکت گل‌رز از جنس طلای زرد و سفید به تولید انبوه رسیده‌است. جنس عموم دست‌ساخته‌هایم از برنج و نقره است.

۳ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۶ خرداد ۹۴ ، ۱۳:۳۵
سارا شمعی

زیورآلات دست ساز "سین" / فاطمه افشاری

تاریخ نشر : سه شنبه / ۱۲ خرداد ۱۳۹۴

چه حسی دارد وقتی ‌که یک نگارگری را به گردن می‌آویزید و یا طرحی از یک فرش را به دست می‌کنید. استفاده از فرم هایی به این پیچیدگی در زیورآلات برای بسیاری از مخاطبان جذاب است. در سال‌های اخیر رجوع به هنر اصیل ایرانی و اسلامی در میان هنرمندان افزایش پیداکرده ولی دیدن زیبایی‌های هنر سنتی ایرانی، باقیمت مناسب و کیفیت خوب، کمیاب است.
هنر سنتی ایران به دلیل ظرافت‌ها و جزئیات بی‌پایانش، همیشه مورد توجه بوده است ولی به دلیل قیمت بالای صنایع‌ دستی در دسترس همگان قرار نداشته.
فاطمه افشاری در رشته صنایع‌دستی و مرمت آثار باستانی تحصیل‌کرده است. این هنرمند جوان توانسته با استفاده از نقوش سنتی ایرانی، زیورآلاتی را طراحی کند که مولفه های  زیبایی، کیفیت و قیمت مناسب را با هم دارد. جنس کارهای او بیشتر از برنج است ولی قابلیت ساخته‌ شدن با طلا و نقره را نیز دارد. بیشتر طرح‌های وی با الهام از فرش، گلیم و کاشی‌کاری‌های ایرانی است.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۲ خرداد ۹۴ ، ۱۲:۵۰
مینا مختارزاده

احیاء کاغذسازی ایرانی / جهانبخش رستمیان

تاریخ نشر : چهارشنبه / ۶ خرداد ۱۳۹۴

آثار مکتوب و مصور ادوار گذشته به سبب کاغذ مرغوب‌شان ماندگار و مانا شدند و این نکته‌ای مهم و قابل تأمل در امر نگارگری به حساب می‌آید. به همین سبب جهانبخش رستمیان کارشناس ارشد نگارگری، با جستجو در متون قدیمی، توانست به شیوه رایج کاغذسازی ایران در قرن هفتم هجری دست یابد و آن را احیا نماید. او حتی ابزار و وسایل مورد نیاز این کار را نیز خود طراحی و ساخته است؛ تا بهترین و نزدیک ترین نتیجه را نسبت به آنچه که در قدیم تولید می‌شده به دست آورد.
این شیوه کاغذسازی در اصطلاح سمرقندی یا خراسانی نامیده می‌شود، که در آن از الیاف صد در صد طبیعی همچون کتان، کنف و غیره استفاده می‌گردد. البته این کاغذهای دست ساز برای موارد دیگری چون کتابت نیز کاربرد دارند، اما به سبب ظرافت و دقت عمل بالای نگارگری عملیات مهره‌کشی نیز بر روی آن ها صورت می‌پذیرد تا از زیردستی مناسب جهت این کار برخوردار شوند.
البته این شیوه کاغذسازی سنتی به خاطر اصالت کارگاهی بودن و استفاده از نیروی انسانی، قابلیت تجاری سازی و تولید انبوه ندارد، اما راه اندازی کارگاه‌هایی چند در نقاط مختلف ایران، می‌ تواند مسیر دستیابی به کاغذ ایرانی مرغوب، جهت نگارگری را سهل‌الوصول نماید و نگاره‌های نقش بسته بر روی این کاغذها را به لحاظ مادی و معنوی ارزشی مضاعف ببخشد.

۲ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۶ خرداد ۹۴ ، ۱۰:۵۸
زهرا اردکانی
کلثوم پیامنی ؛ ۱۹ آبان ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۵ مهر ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود