نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا اردکانی ؛ ۱۸ ارديبهشت ۱۳۹۶

هرچند سال ۹۵ با رفتنش داغ‌های زیادی بر دل مردم گذاشت؛ ولی همه فکر می‌کردیم حتماً ۹۶ مهربان‌تر خواهد بود، اما افسوس که نبود. 

از حادثه جانسوز پلاسکو تا انفجار معدن زغال سنگ زمستان یورت شهرستان آزادشهر، هنوز چهارماه هم نمی‌گذرد و در این میان کم نبودند مرگ‌های تلخ و ناگهانی که هر روزمان را اندوه گرده زدند. با این همه در تمام این تلخ‌کامی‌ها، مردم ایران همه در کنار یک‌دیگر بودند و هر کس به طریقی هم‌دردی خود را بیان ‌داشت. در این بین هنرمندان نیز از هر گروه و با هر سبک و شیوه‌ای، جلوتر از سایرین با خلق آثار هنری، حضور خود را در کنار خانواده‌های داغدار اعلام کردند و رسالت خود را به عنوان یک رسانه غیر رسمی به خوبی ایفا نمودند.  

این‌بار نیز پس از حادثۀ ناگوار انفجار معدن زغال سنگ آزادشهر استان گلستان، هنرمندان عرصه تجسمی از اولین ساعت پس از اعلام رسمی این اتفاق، آثار مختلفی را با مضمون کارگران بی‌ادعا و سخت‌کوش معدن، اجرا و منتشر نمودند تا شاید در این میان چشم بعضی از مسئولین نیز کمی به روی حقایق باز گردد. 

در تمامی این آثار توجه اصلی معطوف به معدن‌چیان و خانواده‌های داغدار ایشان است؛ که هر چند سخت‌ترین شغل جهان را دارند، اما کمترین توجهی به آنان نمی‌شود. 

زهره حاضری ؛ ۷ خرداد ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۷ خرداد ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ ارديبهشت ۱۳۹۶
فردین طهماسبی ؛ ۵ ارديبهشت ۱۳۹۶

۱۳۸ مطلب با موضوع «معماری» ثبت شده است

درهای قدیمی، نمادی از ذوق و هنر ایرانی

تاریخ نشر : يكشنبه / ۷ خرداد ۱۳۹۶

درهای ورودی و معماری آن ها در گذشته، به عنوان دریچه ی ارتباطی درون و بیرون و عنصری تأثیرگذار برای القای هرچه بیشتر حس دعوت کنندگی افراد به داخل بنا، از اهمیت بسیاری برخوردار بودند. درهایی که برای استحکام بیشتر از چوب بلوط و گردو ساخته می شد و نوع ساخت و نقوش به کار رفته در آن ها، به گونه ای سخاوتمندانه و با آغوشی باز مهمان را به داخل بنا دعوت می کرد. خصوصیت متمایز کننده ی در های قدیمی، بهره گیری از  کلون و کوبه است که افراد داخل بنا را از زن یا مرد بودن مهمان آگاه می کرد. نقوش و تزیینات منحصر به فرد و مطابق با سبک معماری هر دوره ی تاریخی بر روی درها به گونه ای است که می توان با توجه به آن ها، هویت تاریخی بسیاری از بناها را  تشخیص داد و این بدان معناست که در معماری قدیم، تعبیه و طراحی تک تک اجزا، حساب شده و هدفمند صورت می گرفته است. نکته ی قابل توجه در مورد درهای قدیمی به کار بردن نقش و نگار و طرح هایی متناسب با کاربرد بنا بر روی درها است؛ بدین صورت که از نقوش طراحی شده  و حتی فرم و سبک ساخت درب خانه های اشرافی و کاخ ها و سایر بناها، به عنوان وجه تمایز بیرونی عمارت و نمادی برای بیان کاربرد در ورودی استفاده می شده است.

البته شیوه ی ساخت و معماری درهای امروزی با گذشته تفاوت های زیادی دارد. می توان تقلید کورکورانه از غرب که منجر به رسوخ معماری التقاطی برای ساخت بناها شده است را به عنوان مهم ترین عامل ایجاد این شکاف یاد کرد؛ این امر موجب شده تا تمایل افراد برای به کار بردن عناصری پرزرق و برق و عاریه ای از معماری غرب و حتی نامتناسب با عناصر معماری ایرانی، به منظور نمایش شکوه و عظمت هرچه بیشتر بناها، خودنمایی کند که این مهم در معماری درب های امروزی هم به چشم می خورد. متأسفانه درهایی که روزگاری نمادی از ذوق و هنر ایرانی و روزنه ارتباطی بودند، جای خود را به درهایی آهنی و حتی چوبی اما سرد و بی روح داده اند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۷ خرداد ۹۶ ، ۰۲:۵۸
زهره حاضری

اغلب تصور می‌شود چون کاربری‌های درمانی و پایانه‌های مسافربری، با مسائل فنی و تکنولوژی روز سروکار دارند، لذا بیشتر از سایر کاربری‌ها تبعیت از استاندارهای ثابت جهانی در طراحی را می‌طلبند. اما آیا در طراحی چنین مکان‌هایی باید تنها به استانداردها و نیازهای کارکردی بسنده کرد؟ امروزه با داغ شدن بحث‌های هویتی در معماری، گفتمان معماری مدرن و تبعیت از ایدۀ سبک بین‌المللی اهمیت پیشین خود را از دست داده است و از این رو معماران در طرح‌هایشان به دنبال نمایش نشانه‌هایی هویتی از جوامع هستند. 

در طراحی پایانه‌های مسافری نیز، شیوه‌ای متأثر از معماری مدرن دهۀ شصت رایج بوده که به طراحی پایانۀ فرودگاه‌ها با فرمی تندیس‌گون و نمای تمام شیشه‌ای روی آورده‌است که از پیش قراولان این جریان می‌توان به پایانۀ فرودگاه تی. دابلیو. ای در فرودگاه نیویورک و پایانۀ فرودگاه بین‌المللی دالاس در نزدیکی واشنگتن اشاره کرد. همچنین از نمونه‌های متأخرتر این مجموعه، می‌توان فرودگاه بین‌المللی باراخاس در مادرید اسپانیا و همچنین فرودگاه بین‌المللی امام خمینی را نام برد. 

در طراحی پایانۀ مسافربری شاهین‌شهر نیز تأثیرپذیری از چنین سبکی در معماری پایانه‌ها قابل تأمل است. با وجود اینکه شاهین‌شهر، شهری در نزدیکی شهر اصفهان است که از نظر سابقۀ تاریخی، جایگاهی کم‌نظیر در معماری و شهرسازی جهان دارد، اما این پایانه به مهارت سازندگانش در تبعیت از سبک‌های رایج بسنده کرده است و نشانه‌ای از تعلق‌خاطر به ارزش‌های تاریخ معماری ایران، در آن دیده نمی‌شود. با نگاه به این بنا و سایر بناهای مشابهی که ساخت آنها در کشور رایج است، می‌توان این سؤال را مطرح کرد که آیا بناهایی که در ایران ساخته می‌شوند، اساساً نیاز است که از بناهای سایر کشورها قابل شناسایی باشند؟ و لزوم تأکید بر استفادۀ منطقی و منصفانه از ارزش‌های معماری گذشته و روش‌های نوین و کارآمد بین‌المللی در طراحی و ساخت بناها چیست؟

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۲ خرداد ۹۶ ، ۰۱:۱۰
مرضیه اصلانی

نگاهی به دکور مناظره های انتخابات ریاست جمهوری

تاریخ نشر : سه شنبه / ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۶

این روزها صدا و سیما مخاطبان بسیاری پیدا کرده، و مهمترین علت آن نیز پخش برنامه‌های تبلیغاتی نامزدهای دوازدهمین دورۀ انتخابات ریاست جمهوری ایران است، که در صدر همۀ آن‌ها مناظرات زندۀ نامزدها قرار دارد. 

هر چند پخش مناظرات نامزدهای ریاست جمهوری سابقۀ طولانی در جهان دارد، اما این امر در ایران به سه دورۀ پیش باز می‌گردد و هنوز مسئلۀ تازه‌ای است. آن‌قدر تازه که حتی هنرمندان‌مان نیز با طراحی دکور چنین برنامه‌هایی آشنا نیستند و طرح‌های‌شان ملغمه‌ای از هنر ایرانی و کپی برداری از نمونه‌های غربی است که هیچ بویی از هویت ایرانی ندارد.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۹ ارديبهشت ۹۶ ، ۱۴:۰۶
زهرا اردکانی

سرویس بهداشتی عمومی / مولود جلالی فر

تاریخ نشر : سه شنبه / ۵ ارديبهشت ۱۳۹۶

پروژه‌ای کوچک و به ظاهر کم اهمیت در نقطه‌ای از شهر که با طراحی ظریف، کارآمد و نکته سنجی طراح، موفق به اخذ جایزه‌ی معمار90 گشته است. زمینی به مساحت هشتادوپنج مترمربع که اختصاص به ساخت سرویس بهداشتی عمومی در محدوده‌ی شرکت مدیریت تولید برق بعثت دارد. این پروژه برخلاف بیشتر سرویس‌های عمومی سطح شهر، از نور طبیعی خورشید بهره‌مند است. حجم بنا به عنوان گرافیک سه‌بعدی پرداخت شده است. متریال‌های استفاده شده در نما چالش برانگیز هستند؛ به علاوه ابعاد و اندازه‌ی خطوط و سطوح از محدودیت‌های حداقلی فراتر رفته و به شرایط آسایشی نزدیک‌تر شده است.


۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۵ ارديبهشت ۹۶ ، ۲۱:۰۷
فردین طهماسبی

خانه مسکونی اندیشه / گروه معماری کندو

تاریخ نشر : يكشنبه / ۳ ارديبهشت ۱۳۹۶

این پروژه خانه‌ای مسکونی در مساحت 80 مترمربع دوبلکس، در طبقات سوم و چهارم یک آپارتمان است. طراحان این پروژه زوجی بودند که به قصد آغاز زندگی مشترک خودشان این بنا را بازسازی کردند. فضاهای خصوصی در طبقه پایین (سوم) و فضاهای عمومی و مهمان در طبقه فوقانی (چهارم) جای گرفته‌اند. اولین پاسخ به محدودیت فضا استفاده از فضاهای انعطاف‌پذیر و متغیر بود. از جمله‌ی آنها طراحی پیشخوان قابل جابجایی در آشپزخانه بوده که می‌تواند مساحت آشپزخانه و فضای متقابلش را تغییر دهد. از طرفی دیگر به دلیل کمبود فضا و نیاز به گشایش بیشتر تا حد ممکن قلمروها با تغییر در سطوح دربرگیرنده‌ی فضا تعریف شده‌اند و جز سرویس‌های بهداشتی سایر فضاها بدون استفاده از در جدا شده‌اند. پلکان دسترسی به طبقه‌ی فوقانی به شکلی طراحی شده تا کمترین سطح ممکن را اشغال کند. برخورداری مناسب فضاها از نور، استفاده از طاقچه‌های متعدد و فضای زیرپله باعث شده تا محدودیت‌های فضایی کمتر مشکل ایجاد کند. از سوی دیگر زمان محدود برای ساخت پروژه موجب شد تا فاز اجرا با برنامه‌ی زمانی فشرده و سخت‌گیرانه مواجه باشد. این ساختمان را می‌توان از نمونه‌های خوب طراحی در فضای محدود داخل کشور دانست.

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۳ ارديبهشت ۹۶ ، ۱۴:۱۴
فردین طهماسبی
ویژگی‌هایی چون  قرار دادن شبستان در جهت قبله و ساخت گنبدخانه ای عظیم به عنوان شبستان را می‌توان به عنوان درس‌هایی که مسجد حسینیۀ‌ارشاد از معماری سنتی مساجد ایران گرفته است، مشاهده کرد. در این میان، در نگاه اول، شباهت این مسجد با مسجد شیخ‌لطف‌الله قابل توجه است. ساخت فرمی با هندسۀ کامل و رسیدن از فرمی مکعبی شکل به گنبد دوار، از سنت‌های معماری ایرانی است که ریشه در باورهای کهن و آیینی ایرانیان دارد. 
اما با وجود این شباهت‌ها، تفاوت عمده‌ای در کیفیت فضایی مسجد حسینیۀ ارشاد در مقایسه با مسجد شیخ‌لطف‌الله قابل درک است. این تفاوت‌ها را می‌توان با دقت در تناسبات و تزیینات و سایر ویژگی‌های هر دو مسجد مورد بررسی قرار داد. تناسبات و تزیینات دو عاملی است که در کنار الگوی معماری گنبدخانه‌ای شبستان، به انسجام و هماهنگی اجزای گوناگون در مسجد شیخ‌لطف‌الله منجر شده‌است و در آن حرکتی رو به بالا به سمت مرکز گنبد را پدید آورده‌است؛ درحالیکه، در مسجد حسینیۀارشاد چنین هماهنگی مشاهده نمی‌شود. 
به عنوان مثال، از نظر تناسبات، در نسبت اندازۀ نورگیرها و همچنین ابعاد محراب، ملاحظات موجود در مسجد شیخ لطف الله مورد توجه قرار نگرفته است. از نظر تزئینات نیز در مسجد حسینیۀ ارشاد، همسویی با حرکت فرمی مسجد وجود ندارد؛ درحالیکه در مسجد شیخ لطف الله با تأکید بیشتر بر جهات عمودی و مورب به سمت مرکز گنبد هماهنگی میان فرم معماری و تزیینات پدید آمده است. می‌توان مشاهده کرد با به‌کارگیری جهت افقی در کتیبه های مسجد حسینۀ ارشاد نوعی اغتشاش میان فرم و تزیینات پدید آمده است.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ فروردين ۹۶ ، ۱۵:۴۷
مرضیه اصلانی

احیاء قلعۀ زائر خضر خان تنگستان

تاریخ نشر : پنجشنبه / ۲۴ فروردين ۱۳۹۶

قلعه زائرخضرخان اهرمی معروف به قلعه کلات در شهر اهرم (مرکز شهرستان تنگستان در استان بوشهر) بر فراز تپه ای، واقع شده است که در جنگ جهانی اول به عنوان نماد مقاومت ایرانیان علیه استعمار انگستان نقش مؤثری را ایفا کرد.این قلعه متعلق به اواخر دوره قاجار است و مشتمل بر ۴ برج و بارو، قلعه میانی و همچنین تأسیسات خصوصی برای ساکنین آن می باشد.حیاط قلعه دارای اتاق هایی در پیرامون و داخل خود است که همگی به سبک رایج معماری بومی دارای درب و پنجره های متعدد، ارتفاع بلند و پوشش های چوبی و چندلی بنا شده است.به طور کلی می توان گفت در ساخت آن به اصول و سبک معماری منطقه و شرایط اقلیمی، توجه ویژه ای شده و به عنوان بزرگترین بنای خشتی استان، از معماری بی نظیری برخوردار است. البته خود قلعه قدمت تاریخی چندانی ندارد، اما کاوشهای باستان شناسی انجام شده در منطقه، نشان می دهد تپه ای که قلعه روی آ ن بنا شده است، از دوران اشکانی تا اواسط دوره اسلامی به صورت گسسته مسکونی بوده و از این حیث دارای اهمیت بسیاری می باشد. خسارات وارده بر این قلعه در زمان جنگ و گذر زمان دست به دست یکدیگر داده و موجبات تخریب این بنای خشتی را فراهم نموده اند. اما متأسفانه بی توجهی مسؤلین و تخصیص نیافتن اعتبار لازم موحب شد تا قلعه کلات، سالها چشم انتظار بازسازی و احیا باشد و بسیاری از دیوارهای آن تخریب شود.در این میان پیشروی منازل مسکونی در حریم آن موجبات نگرانی دوستداران این بنای تاریخی را فراهم آورد. با همه این اوصاف سرانجام در سال ۱۳۸۸ پروژه بازسازی آن با کاربری توریستی کلید خورد، ولی باز هم به دلیل نبود بودجه کافی با فرآیندی لاک پشت وار  ادامه یافت و بالأخره در سال ۱۳۹۴ به پایان رسید.اما نکته قابل تأمل در بازسازی این بنا، مرمت غیر اصولی آن می باشد، چرا که قسمت هایی از این قلعه با آجر ترمیم شده و مرمت بخشی دیگر با همان مصالح و سبک پیشین انجام گرفته که متأسفانه این امر موجب آشفتگی ظاهری این اثر ملی شده است.


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۴ فروردين ۹۶ ، ۰۰:۱۵
زهره حاضری
زهرا اردکانی ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
زهرا اردکانی ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
زهرا ذوعلم ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
زهرا اردکانی ؛ ۲۶ دی ۱۳۹۵
زهرا اردکانی ؛ ۳۱ شهریور ۱۳۹۵
زهرا کشاورز ؛ ۱۲ مرداد ۱۳۹۵
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود