نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا کشاورز ؛ ۳۰ آبان ۱۳۹۶
هر اتفاقی می‌تواند ذهن خلاق طراحان را به سمت ایده‌ای نو سوق دهد. این بار دیدن گزارشی از تلویزیون با موضوع این پرسش که:"آیا می‌دانید طرح روی لباستان چه مفهومی دارد؟" ذهن محمدرضا هدایتی را به خود مشغول می‌کند. تا اینکه چرم درسا تصمیم می‌گیرد مجموعه محصولی وارد بازار کند که گروه هدفش کاربران جوان‌ یا نوجوانانی‌ست که از محصولات چرمی یا غیر چرمی دارای نام و نشان‎های برون‌مرزی وگاها درون‌مرزی استفاده می‌کنند. این استفاده نه به این علت است که به کشور و یا فرهنگ خود علاقه ندارند. بلکه علت را می‌توان خالی بودن ایده در این عرصه و عدم دقت استفاده از فعالیت متخصصان، نظارت و مطالعه بر علایق این گروه از کاربران دانست. اینجاست که جرقه ایده جدید شکل می‌گیرد و آن استفاده از موضوع قهرمانان ملی و طراحی محصولات چرمی برای جوانان است. این ایده راهیست برای ایجاد هویت ملی در محصولات بر اساس یک داستان واقعی، داستانی که مدتهاست به فراموشی سپرده شده است.
فاکتورهای اصلی پروژه، طراحی خانواده‌ای با قیمت ارزان‌تر برای کاربران جوان تعریف می‌شود. محمدرضا هدایتی حالا با داشتن ایده‌ اولیه کار مطالعاتی خود را آغاز می‌کند. ورزش‌ها و قهرمانان بزرگ ایرانی را بررسی کرده و در نهایت بعد از چندین ماه مطالعات گسترده "اولین قهرمان اتومبیلرانی ایران" را به عنوان قهرمان ورزشی لوکس، برای محصولات چرم طبیعی که ذاتا محصولاتی لوکس هستند انتخاب می‌کند.
مرحله بعد مطالعه دقیق‌تر و رسیدن به الگویی برای طراحیست. بعد از مطالعات، دو فاکتور اصلی، یعنی نام مجموعه (برگرفته از شماره ماشین) و ترکیب رنگ محصولات (سفید، سبز، مشکی/ برگرفته از رنگ لوگو خودرو آلفارمو) استخراج می‌شود. در قدم بعدی با توجه به گروه هدف کیف پول جیبی، دست‌بند، جاسوییچی و کمربند به دلیل کاربری بیشتر بین جوانان و قیمت تمام شده پایین‌تر نسبت به دیگر محصولات به عنوان اعضای کلکسیون جدید چرم درسا تعریف می‌شوند. حالا زمان طراحی و ایده‌پردازی‌ست. طراحی و طراحی و طراحی... .
کلثوم پیامنی ؛ ۳۰ آبان ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۱۹ آبان ۱۳۹۶
مرضیه اصلانی ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۵ مهر ۱۳۹۶

۷۷ مطلب با موضوع «صنایع دستی» ثبت شده است

گل سلولزی / جادویی در دستان هنرمندان

تاریخ نشر : دوشنبه / ۱۳ دی ۱۳۹۵

 یکی از مهم‌ترین مشکلات کار با گَلِ ، ترک خوردن و شکستن آثارهنری در مراحل مختلف ساخت است. آثاری که پس ازصرف مدت‌ها وقت و انرژی هنرمند، ازبین می روند.
از گذشته‌های دور ترکیب مواد برای بهبود خواص گل و دوغاب مرسوم بوده. با کشف مواد جدید و فناوری مورد نیاز برای ترکیب آن‌ها، این مواد پیشرفت کرده‌اند. سفال‌های اولیه و ابتدایی دست‌ساز، دارای کاه و بعضاً خرده علف، برگ های سوزنی و موی بز بودند. این مواد همانند آرماتور عمل نموده و مواد متشکله‌ی گل را به یکدیگر پیوند می‌دهند و مانع از گسیختگی آن‌ها می‌شوند. یکی از مهم‌ترین موادی که تمامی هنرمندان سفال گر آن را از گذشته می‌شناسند، الیاف لویی است که در اکثر گل‌های خریداری‌شده توسط هنرمندان وجود دارد و باعث ارتقای خواص گل رس شده است؛ اما این ماده نیز نتوانسته به‌طور کامل کیفیت گل رس را ارتقا بخشد. به همین دلیل چند سالی است که ترکیب دیگری نیز توسط سفالگران به گل رس افزوده می‌شود تا ویژگی‌های آن را بهبود بخشد.
گل سلولزی نوعی کامپوزیت ساخته‌شده با مواد طبیعی و تقویت‌شده توسط الیاف است که در آن گل رس نقش ماتریس یا ماده‌ی زمینه و الیاف سلولز نقش تقویت‌کننده را بر عهده‌دارند. این ماده در مقایسه با قدمت سفالگری به تازگی شناخته‌شده است و ماده‌ای محبوب و رایج در بین هنرمندان است.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ دی ۹۵ ، ۰۱:۱۲
مینا مختارزاده

فلز جواهرنشان / نیما ساعی

تاریخ نشر : جمعه / ۲۶ آذر ۱۳۹۵

"هنگامی که از یک هنرمند خرید می‌کنید، شما بیشتر از یک کالا را خریداری می‌کنید؛ شما در حال خرید صدها ساعت آزمون‌و‌خطا هستید. شما در حال خرید سال‌هایی سرشار از ناامیدی‌ها و شادی‌های ناب هستید. شما در حال خرید فقط یک‌چیز نیستید؛ شما در حال خرید یک قطعه از یک قلب، یک قطعه کوچک از زندگی انسان دیگری هستید!" این دل‌نوشته، برگرفته از صفحه شخصی هنرمند جوانی است اهل اصفهان. هنرمندی که زمانی شیفته آثار قلم‌زنی دایی‌اش می‌شود و پس از مدتی تصمیم می‌گیرد به صورت جدی به این هنر فکر کند. علاقه مندی او به این هنر زمینه‌ای شد تا او در سال ۱۳۸۴ مشغول تحصیل این رشته در دانشگاه شود. این مهم سبب شد تا او علاوه بر آشنایی با مهارت‌های تجربی، در فضای علمی دانشگاه نیز وجوه دیگری از هنر قلم‌زنی که تا آن زمان برای او پنهان بود آشکار شود.
یکی از ویژگی‌های شخصیتی نیما ساعی، روحیه‌ی خلاق و تنوع طلب است که او را در خلق ترکیب‌بندی‌های بی‌بدیل یاری رسانده است. بهره‌مندی از چنین روحیه‌ای ایده‌ی تلفیق دو هنر اصیل یعنی قلم‌زنی و جواهرسازی را در ذهن او ایجاد کرد. او دقیق‌بودن در کار و تمیز کار‌کردن را رکن اصلی این هنر دانسته و کارِ نقوش به صورت واقعی و روی اسلوب مانند آناتومی انسان و نقوش اسلیمی را فرعی بر این اصل در نظر می‌گیرد. او به شیوه‌ای هنرمندانه فلز را بستر و زمینه‌ای می‌کند برای نشاندن و سوار‌کردن جواهر بر آن؛ تا مانندی باشد از ارزشمندی و جلوه مروارید در صدف.
نیما ساعی، جز معدود هنرمندانی است که آثارش علی رقم کمیت چشم گیر، کیفیت را نیز حفظ کرده و همچنین گرفتار تکرر طرح و نقش نشده است. بخشی از این آثار فاخر در کتاب مصور "عروج هنر ایران"  آورده شده که خود دلیلی است بر اثبات این مدعا که هنر صنایع دستی اصفهان نماینده‌ی حقی است از هنر این مرز و بوم!

۱ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۶ آذر ۹۵ ، ۰۴:۱۴
محدثه آهنی امینه

نقدی بر نخستین نمایشگاه لباس عاشورایی

تاریخ نشر : دوشنبه / ۱۵ آذر ۱۳۹۵

طراحی لباس، از جمله حوزه‌های مهم و کاربردی در طراحی است؛ هر چند شکل سنتی یا بازاری آن -به شکل خیاط خانه‌ها و مراکز تولیدی- در کشور ما رواج بیشتری دارد، اما حوزه آکادمیک و دانشگاهی آن نیز چند سالی است که جدی‌تر از گذشته دنبال می‌شود. در طراحی لباس دیگر صرفاً مسئله پوشش و رفع نیاز مطرح نیست، بلکه طراح در مقام هنرمندی ظاهر می شود که آراء و اندیشه‌های خود را در قالب طراحی لباس به ظهور می‌رساند، اتفاقی که می‌توان به شکل ملموس‌تر و البته حرفه‌ای‌تر در سایر کشورها به ویژه فرانسه، مشاهده کرد. 

امسال در اتفاقی بی‌سابقه هم‌زمان با شروع ماه محرم، شاهد برپایی «نخستین نمایشگاه لباس عاشورایی» بودیم که فی نفسه رخ داد مهم و مبارکی در عرصه هنرهای کاربردی و به ویژه طراحی لباس به شمار می‌آید، چرا که با توجه به فرهنگ عزاداری محرم در نزد شیعیان و به ویژه ایرانیان، توجه به طراحی لباسی مناسب و متناسب با این ایام خاص کار ارزشمندی است که تا به حال به آن پرداخته نشده و صرفاً لباس سیاه و سیاه‌پوشی، مهم‌ترین عنصر بصری عزاداری‌ها به حساب می‌آمده است.

هر چند این نمایشگاه در سه بخش و با محوریت «طراحی لباس عزاداری اقوام استان‌ها در ماه محرم و صفر، طراحی لباس‌های آئینی ویژه مراسم عزاداری در تکایا و هیئت ها در ایام محرم و طراحی لباس برای مراسم تعزیه خوانی واقعه روز عاشورا» برگزار گردید، اما آن‌چنان که از خروجی خبری آن برمی‌آید، حاصل این سه بخش هر چند در عنوان‌بندی بسیار خوب و مهم هستند اما در عمل آوردۀ جدیدی در این عرصه نداشته‌است. 

متأسفانه مسئولین نمایشگاه مذکور هم در بخش طراحی لباس و هم در نحوۀ ارائه البسه، چندان خوش ذوق نبوده‌اند و گویا به صرف برپایی نمایشگاه اکتفا کرده‌اند. مسلماً کپی کردن تصاویر و عناصر گرافیکی بر روی پس زمینه سیاه لباس‌ها ارتباطی با حوزه طراحی لباس ندارد و جایگزین کردن نمادهای عاشورایی هم‌چون پَر، دست، پرنده و غیره در عوض سرهای مدل‌ها، هر چند در معنا قابل توجه می‌نمایاند، اما در ظاهر چندان زیبا و اثرگذار نیست. 

در کل باید گفت نفس برگزاری چنین رویدادهای فرهنگی-آئینی هرچند مبارک است، اما تا زمانی که به طور هدفمند و با مطالعه کافی به سراغ این رخ‌دادهای مهم نرویم، چیزی دستمان را نخواهد گرفت، بلکه فقط ذوق جامعه را نسبت به چنین موضوعاتی کور خواهیم کرد. 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۵ آذر ۹۵ ، ۲۳:۴۹
زهرا اردکانی

اقیانوس / محمدامین عدل خواه

تاریخ نشر : جمعه / ۵ آذر ۱۳۹۵

"اولین و مهمترین نکته در خصوص طراحی مدرن و بالاخص طراحی فرش مدرن که بسیار اهمیت دارد و باید به آن توجه شود ، شناخت و تسلط طراح بر اصول و سنت های موجود در این هنر است که دارای پشتوانه و قدمت چند صد ساله است و تا این شناخت و تجربه چندین ساله به وجود نیاید ورود به این حوزه و خلق اثری مدرن و جدید، کاری غیرحرفه ای ، بیهوده و غیر تاثیرگذار است.
من نیز با گذراندن کلیه ی دوره های پایه و آکادمیک طراحی سنتی فرش به صورت تجربی و دانشگاهی و همچنین کسب تجربه در کنار برند های با سابقه و اصیل فرش ایرانی نظیر "حسین ارمی" شروع به طراحی فرش مدرن نمودم که یکی از این طرح ها امسال در رقابت بین المللی فرش مدرن " carpetvista 2016 " از ایران در کنار طرح هایی از ۹۰ کشور  پذیرفته و به رأی گیری عمومی برای انتخاب بهترین اثر گذاشته شد.
از مجموعه طرح هایی که برای این رقابت ارسال کردم طرح "ocean" (تصویر شماره ۱) پذیرفته شده است. این طرح همانند سایر طرح های مدرنی که طراحی کرده ام در ابتدا بر روی کاغذ و با به کارگیری نقوش سنتی فرش اجرا شده است. برای ایجاد حس امواج دریا در این طرح که عنوان آن اقیانوس است از چروک کردن کاغذ استفاده کردم تا حتی الامکان از کامپیوتر و بافت های مصنوعی کمتر استفاده شود و حس طبیعی و زنده بودن بیشتری در مخاطب ایجاد شود. دلیل این نام گذاری و بافت در طرح به دلیل عمق بخشیدن و نشان دادن شفافیت و سیال بودن نقوش سنتی ایرانی و لطافت و نرمی این نقوش در عین جوش و خروش و پر پیچ و تاب بودن در قالی ایرانی است. در این طرح بر خلاف معمول طرح های فرش از حاشیه استفاده نشده است و نقوش به صورت ناتمام در زمینه طرح پخش شده اند و دلیل این امر نشان دادن وسعت و بی کرانگی این نقوش است که همانند اقیانوس رها و با عظمت اند و می توان بی نهایت طرح تازه از دل آن ها بیرون کشید و در همه جا گسترانید. "
این ها بخشی از صحبت های آقای محمدامین عدل خواه است در رابطه با اثری با عنوان اقیانوس؛ هنرمندی متولد تهران که طراحی را در نوجوانی بر حسب علاقه شخصی و به صورت خودجوش و بدون استاد از روی کتاب های موجود در بازار شروع کرده است. پس از آن با گذراندن دوره های آکادمیک در موسسات آموزشی و زیر نظر استادان به نام، علاقه و انگیزه اش را به رشته فرش تقویت نموده و در سال های اخیر نیز با تأسیس شرکت شخصی در زمینه ی طراحی و تولید صنایع دستی با برند " MaAN " فعالیت هنری خود را دنبال کرده است.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۵ آذر ۹۵ ، ۲۳:۲۷
محدثه آهنی امینه

نخستین نمایشگاه نسخ خطی قرآن در واشنگتن

تاریخ نشر : دوشنبه / ۱ آذر ۱۳۹۵

این روزها موزۀ اسمیتسونین شهر واشنگتن برگزار کنندۀ نخستین نمایشگاه نسخ خطی قرآن کریم در ایالات متحده آمریکا است. این نمایشگاه از ۲۲ اکتبر ۲۰۱۶ تا ۲۰ فوریه ۲۰۱۷ میزبانی گنجینۀ قرآن‌های دست‌نویس موزۀ هنرهای اسلامی ترکیه را بر عهده دارد. این گنجینۀ ارزشمند حدود شصت نسخه از قرآن‌های خطی مجللی را که بین قرون هفتم تا هفدهم میلادی نگاشته شده‌ در برگرفته است. نمایش نسخ خطی قرآن که آمیخته‌ای از هنر خوشنویسی، تذهیب و کتاب آرایی هستند، حاکی از نقش مهم کتاب مقدس مسلمانان در سیر تاریخ هنر جهان اسلام است و در این برهۀ زمانی می‌تواند نقش مؤثری در تغییر زاویۀ دید مردم آمریکا نسبت به اسلام حقیقی و راستین داشته باشد. اغلب این نسخ باشکوه از قرآن کریم، به عنوان هدیه یا تحفه از طرف پادشاهان عثمانی به شاهان، ملکه‌ها، اشراف و افراد مهم اعطا می‌گردیده است. در واقع این کتب خطی ارزشمند به نوعی بیانگر داستان‌هایی پیچیده از تقوا و قدرت سیاست هستند، که بار دیگر به نمایش درآمده‌اند. 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۱ آذر ۹۵ ، ۱۷:۲۵
زهرا اردکانی

چوب‌ ساخته‌های دیجیتال / پیکو مارکت

تاریخ نشر : سه شنبه / ۲۵ آبان ۱۳۹۵

توسعه‌ی تکنولوژزی دیجیتال این روزها شروع کردن یک کسب و کار یا استارت‌آپ را آسان‌تر کرده است. شرکت‌هایی این روزها سر زبان‌ها می‌افتند که گاهی نام و نشانی هم ندارند اما به واسطه‌ی بازوی رسانه‌ای قوی می‌توانند موفقیت‌های زیادی در فروش داشته باشند. این یک سوی ماجرای دیجیتال است اما سوی دیگرش به تحول تکنولوژی ساخت وصل می‌شود،‌ جایی که دست‌گاه‌های ساخت دیجیتال بازار جدیدی را با تغییر کیفیت و قیمت‌ تمام شده ایجاد کرده‌اند. از شرکت‌هایی که در یکی دو سال اخیر توانسته برای خودش جایی باز کند و حتی به صادرات برسد می‌توان به پیکو مارکت اشاره کرد. شرکتی ایرانی واقع در نهاوند که محصولات چوبی خود را با استفاده از تکنولوژی برش لیزر در مقیاس انبوه تولید کرده و توسط نمایندگی‌های خود در سراسر کشور به فروش می‌رساند. 

محصولات پیکومارکت طراحی شده‌اند اما طراحی آن‌ها از حداقل‌های ساخت دیجیتال بهره برده و بیش‌تر به مجسمه‌واره‌های دکوری شبیه‌اند. تیم مدیریتی این برند فعال، درک خوبی از بازار و مخاطبِ قشرِ متوسط دارد و با تولید انبوه محصولات‌ش توانسته قیمت این محصولات را بسیار پایین آورده و شاید مهم‌ترین خواسته‌ی مخاطب امروزی را برآورده کند. ما امیدواریم موفقیت‌های پیکو مارکت تداوم داشته باشد، اما این را نباید فراموش کرد که ذات تکنولوژی دیجیتال با شعار «خودت بساز» یا DIY گره خورده و این صنعت بدون وارد کردن نیازهای مخاطب و فردی‌سازی هیچ‌گاه به کمال خود نخواهد رسید. 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۵ آبان ۹۵ ، ۲۳:۱۴
فرزین خاکی

فرش‌های آموزشی ویژه کودکان

تاریخ نشر : سه شنبه / ۱۸ آبان ۱۳۹۵

فرش یکی از کاربردی‌ترین هنرهای دستی است که از دیرباز تا به امروز در نزد ما ایرانیان از جایگاه خاصی برخوردار بوده است. در واقع در دنیا، فرش را با ایران و ایرانی را با فرش می‌شناسند؛ اما ما ایرانیان چه مقدار از جنبه‌های کارکردی این هنر اصیلِ وطنی را می‌شناسیم و تا چه میزان به گسترش ابعاد مختلف آن‌ فکر کرده‌ایم؟ 

به طور مثال چرا تا به حال در این زمینه برای کودکان طراحی خاصی صورت نگرفته است؟ در صورتی‌که فرش، این قابلیت را دارد تا برای کودک هم چون یک اسبابِ بازی باشد و کودک نه تنها روی آن بنشیند و بازی کند، بلکه با اشکال و فرم‌های طراحی شده بر روی آن نیز سرگرم شده و از این طریق آن‌ها را بیاموزد. 

طراحی فرش‌های آموزشی برای کودکان موضوع مهمی است که تا به حال کمتر به آن توجه شده، اما اکنون با اهمیت یافتن روزافزونِ مسئله ی‌ آموزش و تلاش برای ایجاد سبک زندگی ایرانی-اسلامی، فضای مغتنمی به جهت ورود و گسترش این موضوع به وجود آمده است. هر چند سایر کشورها نخستین گام‌ها در این زمینه را برداشته‌اند، اما مسلماً نگاه شرقی و زیبایی‌شناشی طراحانِ جوان ایرانی در کنار مواد اولیه طبیعی و مرغوب و بافندگان حرفه‌ای، حرف دیگری برای گفتن دارد.  نقوش سنتی فرش ایران، بستر حاصل‌خیزی برای به بار نشستن طرح‌های نو و روزآمد به حساب می‌آیند. به طوری‌که  با نگاهی خلاقه می‌توان ضمن نزدیک کردن کودک به هویت شرقی و ایرانی خود، از این طرح‌‌ها در جهت پیش‌برد اهداف اولیه آموزش و تربیت بهره جست و بنیانِ یادگیری و تفکر را در ذهن کودک مستحکم ساخت.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۸ آبان ۹۵ ، ۲۰:۲۳
زهرا اردکانی
کلثوم پیامنی ؛ ۱۹ آبان ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۵ مهر ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود