نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۰ شهریور ۱۳۹۶

در کشور ما ارزش های ملی و مذهبی فراوانی وجود دارد که می تواند موضوعات خوبی برای تصویرگران و دیگر هنرمندان برای خلق آثار هنری باشد. برای مثال اعیاد ملی و مذهبی، دفاع مقدس، داستان های پیامبران و داستان های مذهبی و... 
مهدیه قاسمی در اکثر آثار خود به تصویرگری موضوعات ارزشی برای کودکان و نوجوانان پرداخته است مانند جشن های مذهبی که کودکان در آن ها شرکت دارند، بیان مقام شهدا برای کودکان، داستان های مذهبی و...
 آنچه در آثار مهدیه قاسمی جلب نظر می کند تکنیک نیست بلکه موضوعاتی است که وی انتخاب می کند و با نگاهی جدید آن ها را به تصویر می کشد. توجه به آموزش مباحثی مانند حجاب نیز در آثار وی به چشم می خورد  و این در حالی است که متاسفانه در بسیاری از آثار کودک این مساله نادیده گرفته می شود. تکنیک قالب در آثار، تکنیک دیجیتال است و نقطه ضعف اجرای دیجیتال این آثار آن است که در بعضی قسمت ها خطوط دیجیتالی بسیار محسوس اند و از کیفیت کار می کاهند.

نرگس کیان مهر ؛ ۲۴ شهریور ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۸ شهریور ۱۳۹۶
نرگس کیان مهر ؛ ۸ شهریور ۱۳۹۶

۳۶ مطلب با موضوع «هنرهای مفهومی» ثبت شده است

ویدیو مپینگ بر عمارت قزاقخانه

تاریخ نشر : دوشنبه / ۱۲ مهر ۱۳۹۵

شاید کمتر نام ویدئو مپینگ به گوشتان خورده باشد اما حتما فیلم‌ها و تصاویر جذاب مربوط به این هنرنمایی را از تلویزیون یا سایر رسانه‌های مجازی دیده‌اید. بازی حیرت انگیز نور و رنگ که می‌تواند اندک فاصله میان حقیقت و واقعیت را در هم‌ ‌شکند و دروازه تخیل آدمی را بگشاید. 

در واقع «ویدئو مپینگ» یا «پروجکشن مپینگ» ترکیبی از نور و تصویر همراه با موسیقی است؛ که به واسطه آن می‌توان احجام و سطوح نا‌متعارف هم‌چون سازه‌های صنعتی، یا نمای ساختمان‌ها و حتی پیکر افراد را به سطوح نمایش ویدئویی تبدیل کرد و با ارائه تصاویر و طرح‌های سه بعدی، همراه با موسیقی مناسب، نمایش متفاوتی از ایجاد عمق و توهمات نوری-حرکتی را به اجرا درآورد. 

چند سالی است که در ایران نیز اجرا «ویدئو مپینگ» رواج یافته است؛ امسال هم به مناسبت عید غدیر خم و گرامی‌داشت هفته دفاع مقدس، سازمان زیباسازی شهر تهران در قالب برنامه «جاودانه‌ها» با دعوت از ارکستر سمفونیک تهران به رهبری مجید انتظامی و  با صدای سالار عقیلی، قطعاتی از موسیقی فیلم‌های آژانس شیشه‌ای، از کرخه تا راین و همچنین سمفونی کارون را به اجرا درآورد. در این میان اجرای ویدیو مپینگ بر روی عمارت قزاقخانه نیز از جمله اتفاقات جالب توجه این برنامه بود. زیرا از آن جا که موسیقی نقش به‌سزایی در میزان اثر گذاری این تکنیک ایفا می‌کند، ادغام یک برنامه موسیقایی زنده همراه با اجرای یک ویوئو مپینگ مرتبط با انقلاب اسلامی، نقش موثری در جذب مخاطبان و به ویژه نسل جوان ایران امروز دارد.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۲ مهر ۹۵ ، ۱۵:۱۳
زهرا اردکانی

صلحِ کاغذی / فاطمه آهن کار

تاریخ نشر : شنبه / ۶ شهریور ۱۳۹۵

صُلح، هم‌معنای واژه آشتی که در مقابلِ معنای جنگ قرار می گیرد. این مفهوم یک آرمانِ جهانی محسوب می‌شود و از این رو هنرمندان زیادی دل مشغولیش را داشته اند. لئون تولستوی از جمله هنرمندانی بود که با ذهن و قلم خود اثر مکتوبی را با عنوان "جنگ و صلح" خلق می‌کند. این کتاب یکی از بزرگ ترین آثار ادبیات روسی و از مهم ترین رمان‌های جهان به شمار می‌رود.
فاطمه آهن کار، دانشجوی ارشد رشته گرافیک، در دوسالانه هنر معاصر که از اول مرداد به مدت ده روز برگزار شد، اثری را با خوانشی متفاوت از این کتاب ارائه کرده است. او درباره‌ی ایده‌ی کار چنین می‌گوید:
"عنوان نمایشگاه، صلح روی کاغذ بود، پس هر هنرمندی که قرار بود اثرهنری برای این فراخوان ارسال کند باید به متریال کاغذ فکر می‌کرد. کاغذ، متریالی که ممکن است زود از بین برود یا پاره شود در مقابل اثرِی قرار گرفت که بنا بود ماندگار باشد. کنکاشِ هنرمند با موضوع صلح و کاغذ می توانست ایده های جالب و نویی را به مخاطب عرضه کند. ایده این اثر نیز به دنبال متریال کاغذ که کتاب با آن ساخته می‌شود در ذهن من شکل گرفت... و حالا انتخاب چه کتابی؟ کتابی که جهانی باشد، همه نام آن را یک بار هم که شده شنیده باشند، و هر فردی که این کتاب و اثر هنری را می بیند بلافاصله مفهوم صلح را از آن دریافت کند.
در مورد کتاب جنگ و صلح تولستوی بسیار شنیده بودم. واژه های غربیی که حتی در کنارِ هم استرس و آرامش را همزمان تداعی می کردند. من صلح را می خواستم. پس تصمیم گرفتم مطالب مرتبط با جنگ را با استفاده از لاک غلط گیر در این کتاب سانسور کنم."
با همه‌ی این‌ها این سوال را باید پرسید، که رسیدن به صلح نهایی چگونه است؟ با غلط‌گیر گرفتن جنگ؟ یا چشم گشودن به روی حقایق و دیدن دست مستکبران جنگ‌طلب؟

۲ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۶ شهریور ۹۵ ، ۰۱:۵۶
محدثه آهنی امینه

امسال، ایران برای اولین بار در بخش مسابقه‌یِ دوسالانه‌یِ معماریِ ونیز  شرکت کرد؛ که از ۸ خرداد به نمایش درآمد و تا ۷ آذر ماه نیز پابرجا خواهد بود. طراحی غرفه‌ی ۳۶ متر مربعی ایران، در این دوسالانه به رقابت گذاشته شد. از میان ۱۴۸ اثر ارسالی، ۵ اثر به بخش پایانی راه یافت که در نهایت، طرح بهزاد اتابکی و پرشیا قره‌گوزلو برای اجرا، برگزیده شد. طرحِ اتابکی و قره‌گوزلو قرار بود «گزارشی از خط مقدم» باشد؛ عبارتی که توسط پائولو باراتا، رئیسِ دوسالانه، به عنوان شعار انتخاب شده بود. 

قره‌گوزلو در مورد ایده‌ی اصلی طرح می‌گوید: «فضای اصلی غرفه، بر اساسِ بازنمایی الگوهای تراکمی بافت‌هاست که درحرکتی معکوس، از سقف به دیوارِ روبه‌رو و بخشی از کف کشیده شده است. ضمن این که این بازنمایی، استعاره از روندِ معکوس و بازگشتِ زندگی به بافت‌ها و محلات (با روی‌کردِ عدمِ بازگشت به گذشته) می باشد. پیوندِ نهایی گروه‌های مردمی مختلف، برای به مشارکت گذاشتن شکست‌ها، موفقیت‌های به دست آمده و پیش‌روی‌های هرچند کوچک، در ارتقای کیفیت زندگی است. »

اگرچه طرحِ غرفه، از لحاظ سناریویی که برای آن طراحی شده و استعاره‌ای که از زبانِ معمارانِ آن شنیدیم، جالب به نظر می‌رسد؛ اما به نظر نمی‌‌آید که این مفهومِ انتزاعی، با دیدن تصاویرِ غرفه یا حتی حضور کوتاه در آن قابل فهم باشد. به علاوه این که دیواره‌ی تعاملی و بخشی که با تکنولوژی دیجیتال طراحی شده است، سناریوی بازدید را تا حدودی شلوغ کرده و همچنین به نوعی منجر به فهم ناقص طرح نیز شده است! 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۲ شهریور ۹۵ ، ۱۹:۴۷
فرزین خاکی

دروازه واژه ها / فیلیپ گیست

تاریخ نشر : شنبه / ۲۹ خرداد ۱۳۹۵

داستان استفاده از تکنولوژی "نگاشت تصویر بر روی سطوح" یا همان ویدئو مپینگ(video mapping)، به سال ۱۹۶۹م، برمی گردد و چند سالی است که بهره مندی از این تکنولوژی در معرفی آثار معماری فاخر و ارزشمند در کشور جایگاه ویژه ای یافته. یکی از این آثار، مربوط به هنرمند برلینی، فیلیپ گایست(Philip Geist)، است که سال گذشته در میدان آزادی، به مدت سه روز به اجرا درآمد. او ایده ی اجرای این اثر مفهومی(performance) را ، دروازه واژه ها انتخاب کرد که به نظر با ویژگی های ظاهری و باطنی بنا، به عنوان متن اصلی، منطبق است. ضمن اینکه او سعی می کند مفهوم اصلی پنهان در اثر خود را بیشتر توضیح دهد. "دروازه ها، محل تلاقی  هستند، جایی که نو و کهنه به یکدیگر می رسند، جایی که بازگشت و نگاه به گذشته و همچنین چشم انداز به پیشرفت و تحول، امکان پذیر می گردد..."

اگرچه کاستی های زیادی در اجرای این پروژه به چشم می خورد، اما آن چه که به عنوان یکی از دست آوردهای اصلی این پروژه می توان به آن اشاره کرد، نقش جدیدی بود که این بنا به خود گرفت. اینکه اگر تاکنون شکوه این بنا در رسانه های مختلف، تنها به عنوان سمبلی از آزادی، رهایی و استقلال مردم ایران زمین از سلطه بیگانگان جلوه گر بود، حال چهره ی دیگری هم یافته و آن چشم اندازی است که برای پیشرفت و آبادانی ایران ترسیم می کند که اتفاقی است در نوع خود کم نظیر.

۰ نظر موافقین ۲ مخالفین ۰ ۲۹ خرداد ۹۵ ، ۰۴:۰۴
محدثه آهنی امینه

آدم و حوا، نقش ازلی می زنند / مریم استکی و داوود صادقی

تاریخ نشر : سه شنبه / ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۵

" بگذار عطر تو را در این هوا نفس بکشم...چه احساس می کنم... چه می شنوم...روح من با عطر وجودت پرواز می کند...روایتی متفاوت از حس و حالی معنوی...راوی این حس، فضاست...بناست فضا، با قالب و فرمی که به خود گرفته، امکانی را برای مخاطب ایجاد کند که حول مضمون اثر، او را به تأمل وادارد... این فضا در تلاش است که در مخاطب یک لحظه درنگ ایجاد کند؛ درنگی که ممکن است در شلوغی و هیاهوی زندگی شهری کمتر به سراغش بیاید. به علاوه اینکه سعی می کند حس آرامش موجود در اماکن مقدس را به او یادآور شود...حس و حالی که به زعم من، قطعه گمشده ی هنر امروز سرزمین ماست.."

این ها تک جمله هایی است از دو هنرمند جوان، که دغدغه هنر تأثیرگذار را به لحاظ معنوی دارند. آن ها این اثر را مصادف با بعثت رسول اکرم(ص) طراحی کردند که به مدت یک هفته در خانه هنرمندان برای عموم به نمایش در آمد. طرحی فی البداهه که در طول مدت  برگزاری نمایشگاه، تکمیل شد...

در این نمایش زنده، مخاطب با هنرمند در حین خلق اثرش مواجه می شود تا ایده ای که طراح در ذهن دارند به بهترین شکل ممکن محقق شود؛ آدم و حوا، نقش ازلی می زنند! طراحان این اثر معتقدند قالب هنر مفهومی (performance) در القای حس آرامشی که در ذهن دارند، هم خوانی داشته و به زعم آن ها بهترین گزینه می تواند باشد؛ چراکه مؤلفه های موجود در چنین قالبی، ضمن ایجاد تأثیری عمیق ، از نظر بافت زمانی نیز با مخاطب هم آهنگی دارد.  

این که هنرمندان سرزمین مان، دغدغه هایی از این جنس دارند، بسیار ارزشمند است؛ اما همیشه نحوه برخورد با مفاهیمی از این جنس مسئله برانگیز است. آیا می توان چنین مفاهیمی را در هر قالب و هر ظرفی روایت کرد؟ آیا نباید برای طراحی چنین آثاری به گفتمانی خاص پایبند بود؛ آثاری که ساختارش را وام دار جهان بینی مشخصی می داند؟ و سوالات بسیاری از این دست که نقد و تحلیل این گونه آثار را به مراتب پیچیده کرده و تأملی عمیق تر را می طلبد...

۴ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ ارديبهشت ۹۵ ، ۱۳:۴۲
محدثه آهنی امینه

فضایی پراز همهمه

تاریخ نشر : چهارشنبه / ۲۵ فروردين ۱۳۹۵

هشتمین جشنواره‌ی هنرهای تجسمی فجر با تمام فراز و نشیب‌هایش به پایان رسید. با وجود این‌که نمی‌توان دستاوردهای هنری این جشنواره را که بزرگ‌ترین رویداد هنرهای تجسمی در ایران است، نادیده گرفت، ولی انتظار می‌رفت، پس از هشت دوره برگزاری، پربارتر و اثرگذارتر باشد و بتواند افراد عادی جامعه را نیز تا حدی جذب خود کند. نمایش آثار منتخب جشنواره، در موسسه فرهنگی و هنری صبا، این فرصت را به متولیان جشنواره داد تا به‌جز نگارگری و خوشنویسی (که در بخش «فجر و هنر ملی» در فرهنگسرای نیاوران برگزار شد) تمامی آثار را در یک مکان، به نمایش درآورند که از ویژگی‌های مثبت جشنواره امسال بود. بااین‌وجود، مشکلی که در نمایشگاه امسال به‌وضوح به چشم می‌خورد عدم قرارگیری قاعده‌مند آثار بود. اولین پیش‌فرض هر نمایشگاه آثارتجسمی، چیدمان منطقی، هنرمندانه و زیبای آثار هنری است به‌گونه‌ای که مخاطبان را به‌خوبی راهنمایی کند و باعث آرامش آن‌ها در فضای نمایشگاه شود. در نمایشگاه امسال تنها چیزی که دیده نمی‌شد نظم مفهومی و بصری آثار بود. شاید تنها منطق موجود، تناسب ابعاد آثار با فضای انتخاب‌شده بود. ولی درنهایت نه آثار شاخه‌های مختلف هنری، از هم قابل‌تفکیک بودند و نه موضوع‌بندی خاصی از کلیت نمایشگاه درک می‌شد؛ بخصوص این‌که شناسنامه‌ی آثار نیز ناقص و بدون درج اطلاعات دقیق اثر بود.
مشکل دیگر نمایشگاه امسال خالی بودن آن از دغدغه‌های امروز ایران و جهان بود. همان مضامین تکراری و همیشگی در آثار هنری وجود داشت و کمتر، مضامین انسانی و اخلاقی دیده می‌شد. البته دراین‌بین تعدادی از آثار هنری که به معضلات زیست‌محیطی و مشکلات اقتصادی پرداخته بودند را می‌توان مستثنی دانست.
پس از دیدن نمایشگاه هنرهای تجسمی فجر 94، این سؤال در ذهن ایجاد می‌شود که این نمایشگاه چه تناسبی با مناسبت برگزاری‌اش دارد و چرا موضوعات مرتبط با انقلاب اسلامی و جهان اسلام، جایی در این نمایشگاه ندارند. آیا هنرمندان به این موضوعات نپرداخته‌اند و یا هیئت انتخاب‌، علاقه‌ای به‌گزینش این‌گونه آثار نداشته‌اند؟ این‌که موضوعات مختلف و متنوع بدون محدودیت در نمایشگاه حضور داشتند، جای خوشحالی است ولی گم‌شدن موضوعات مهم دیگر دراین‌بین، این احساس را تقویت می‌کند که فضای هنرمندان از جامعه پیرامونشان، بیش‌ازپیش دور شده است.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۵ فروردين ۹۵ ، ۱۴:۴۹
مینا مختارزاده

بدون عنوان / سوگل موحدپور

تاریخ نشر : چهارشنبه / ۱۱ فروردين ۱۳۹۵

جشنواره هنرهای تجسمی فجر امسال با همه‌ی نقاط ضعف و قوتش برگزار شد، ولی آنچه در این نمایشگاه توجه را جلب می کرد، استفاده ی هنرمندان از نمادها و ابزار هنر سنتی ایران در فضایی دوگانه بود. گاه این  نمادها به خدمت در آمده بودند تا پیامی نو منتقل کنند و گاه تصویر و پیامی منفی.
 بدون عنوان اثر خانم سوگل موحدپور، یکی از آثار چیدمانی است که از هنرهای سنتی ایران بهره برده. در این اثر کاشی هفت رنگ که در معماری اسلامی ایرانی جایگاه  منحصر به فردی دارد مورد استفاده قرار گرفته. در نگاه اول ارتفاع  کم کاشی‌های هفت رنگ که به صورت صفحات نامتعادل از سقف آویزان است با آینه‌های شکسته فرش شده روی زمین، احساس فشار را به بیننده القا می‌کند.
شکستن آینه در آینه‌کاری ایرانی، نماد شکسته شدن انسان و رهایی او از خود است، ولی در این اثر  انعکاس سقف کاشی‌کاری شده به‌جای مخاطب، در آینه‌هایی که بدون نظم خاصی شکسته‌اند، نه تنها قصد انتقال این تفکر را ندارد بلکه فضایی منفی و بیزار از گذشته را نشان می‌دهد. شاید هدف هنرمند رهایی از قیود هنرهای گذشته است در این صورت سال‌هاست که این اتقاف اقتاده است و این سخن، تازه ای نیست. با مطالعه جمله ای که هنرمند برای توضیح کار خود گذاشته است این پازل کامل می‌شود.
در توضیح این اثر آمده است: آنچه در آینه می‌بینم انعکاس معکوس سقفی است که بر سر من سنگینی می‌کند.
به نظر می‌آید هنرمند این اثر با استفاده از این نمادها در اثر خود و جمله‌ی توضیح آن، قصد خلق اثری انتقادی را دارد که هنر گذشته ایران را به چالش می‌کشد ولی باز هم نمی توان  نظری نزدیک به قطعیت در مورد این اثر چیدمان داد و مفاهمی دوگانه در آن، ممکن است ذهن بیننده را به  هرطرف سوق دهد.

۲ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۱ فروردين ۹۵ ، ۲۳:۳۶
مینا مختارزاده
زهرا کشاورز ؛ ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
مرضیه اصلانی ؛ ۴ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۱۲ خرداد ۱۳۹۶
فردین طهماسبی ؛ ۵ ارديبهشت ۱۳۹۶
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود