نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا اردکانی ؛ ۲۶ اسفند ۱۳۹۵

پوستر سی و پنجمین دورۀ جشنواره جهانی فیلم فجر کمی زودتر از آغاز جشنواره و پس از انتشار عکسی از این پوستر در جشنواره برلین رسانه‌ای گردید. 

حمیدرضا بیدقی گرافیست و طراح شناخته شدۀ کشورمان، که سال گذشته نیز طراحی پوسترهای این جشنواره را عهده‌دار بود، امسال نیز پوستر بخش‌های مختلف جشنواره را طراحی و اجرا نموده است. پوستر اصلی این دوره از جشنواره براساس یکی از عکس‌های مجموعۀ «برف» اثر زنده‌یاد عباس کیارستمی طراحی شده است، تا علاوه بر ادای دین و یادی از این هنرمندِ بین‌المللی سینمای کشورمان، اشاره‌ای نیز به بُعد جهانی سینمای ایران باشد.

همچنین تصویری از زنده یادکیارستمی در جریان پشت صحنۀ فیلم «زندگی ودیگرهیچ» که توسط مینا زیوری به ثبت رسیده، به همراه جمله خانۀ دوست اینجاست به عنوان پوستر بخش بزرگداشت زنده‌یاد عباس کیارستمی ارائه شده است.

علاوه بر این‌ها، سه پوستر دیگر نیز به شکلی کاملاً متفاوت برای بخش‌های سینمای سعادت، جلوه گاه شرق و نمایش های ویژه، توسط حمیدرضا بیدقی طراحی شده است. در این پوسترها بیدقی کوشیده تا با ترکیب تصاویری از آثار هنرهای سنتی ایران مانند کاشی‌کاری، فلزکاری، حجاری و... فضای بین المللی جشنواره را تا حدی ایرانیزه نماید. هرچند ایدۀ اولیه این پوستر‌ها بدیع به نظر می‌آیند، اما عدم هماهنگی مضامین سینمایی با روح این آثار باعث شده تا مخاطبان با تصاویری غریب روبرو شوند که اگر به تنهایی و بدون عنوان جشنواره فیلم فجر ارائه شوند قابل تشخیص نیستند. در این بین هرچند بازسازی کلاکت به عنوان یک ابزار سینمایی در قالب یاد شده اشاره ای به ماهیت سینمایی این جشنواره دارد اما عدم سنخیت میان اجزاء تصویر با فرم مستطیل شکل کلاکت، نه تنها هویت کلاکت را مخدوش کرده بلکه کلیتی نه چسب و سؤال برانگیز ایجاد نموده که هیچ وجه سینمایی در آن به چشم نمی‌خورد و نه تنها برای مخاطبان داخل، بلکه برای میهمانان خارجی نیز قابل اداراک نیست.

در پایان لازم به ذکر است که جشنواره جهانی فیلم فجر از اول تا هشتم اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۶ به دبیری رضا میرکریمی در پردیس چارسو برگزار می گردد.

زهرا کشاورز ؛ ۴ فروردين ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۴ فروردين ۱۳۹۶
مینا مختارزاده ؛ ۳ فروردين ۱۳۹۶

۳۴ مطلب با موضوع «هنرهای مفهومی» ثبت شده است

خیالات چندوجهی / نمایش‌گاه گروهی

تاریخ نشر : جمعه / ۲۹ بهمن ۱۳۹۵

خیالات ما چندین بعد دارند و ما هر بار در ابعاد گوناگونی خیا‌ل‌پردازی می‌کنیم؛ این را هنگام مطالعه‌ی یک داستان، تماشای یک تصویر و لمس یک مجسمه می‌توان دریافت و شاید بتوان گفت که هرچه سوژه‌ی ما دقیق‌تر شود خیال ما نیز محدودتر عمل خواهد کرد.
نمایش‌گاه خیالات چندوجهی تلاش سه هنرمند است که در آن، راوی داستان‌هایی چندگانه و مجسم شده‌اند. آن‌ها هر بار ابعاد متفاوتی از ذهن ما را درگیر اثر خود می‌کنند، تصویرسازی‌ها اجازه‌ی گسترش ذهن را داده و مجسمه‌ها خیالات ما را جمع‌‌و‌جور می‌کنند. معصومه اعتبارزاده، علی‌رضا اوجی و مسلم علم‌زاده در این آثار جالب و متفاوت خود سعی داشته‌اند که علاوه‌ بر نمایش‌گاهی بودن کارها، میان آن‌ها روایتی مفهومی ایجاد کرده و کل نمایش‌گاه را به یک اینسالیشن تبدیل کنند. البته این تلاش، به نظر خیلی موفقیت‌آمیز نبوده و لااقل در ابعاد و کیفیات نمایش‌گاه فعلی پاسخ‌گو نیست. چینش ساده و موزه‌وار آثار، آن‌ها را کمی از یک اثر اینستالیشن حساب‌شده دور می‌کند و اجازه نمی‌دهد که مخاطب خود را در دل داستان‌ها احساس کند. نمایش‌هایی این‌چنینی که ظرفیت‌های فانتزی، ساده و داستانی دارند، می‌توانند در جذب مخاطب کودک موفق باشند و اصلا مخاطب اصلی خود را کودکان ببینند، کما این‌که در بازدید کوتاه خود از گالری شاهد جذب شدن کودکان به آثار هم بودیم.
این نمایش‌گاه چندی پیش به مدت دو هفته در خانه‌ی هنرمندان ایران به نمایش درآمد و قرار بود که عواید حاصل از فروش آن‌ها نیز به مصارف خیریه برسد.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۹ بهمن ۹۵ ، ۰۰:۴۳
فرزین خاکی

سی پرفورمنس، سی هنرمند، سی روز

تاریخ نشر : شنبه / ۱۶ بهمن ۱۳۹۵

پرفورمنس‌ آرت (Performance Art) که با عنوان «هنر اجرا» در ایران شناخته می‌شود؛ نوعی نمایش، بر آمده از هنرهای تجسمی است، به منظور ارائه انگاره‌های نو و حتی تبلیغ اندیشه‌های اجتماعی و عقاید سیاسی که از اوایل سدۀ بیستم میلادی کم کم رواج یافته است. 

نمونه‌های پیشین پرفورمنس آرت با جنبش‌های فوتوریسم، کنستروکتیویسم، باوهوس، دادا و سوررئالیسم همراه بوده و سایر هنرها هم‌چون هنر کنشی و بدنی، هنر خاکی و کانسپچوآل آرت نیز به نحوی با آن پیوند دارند.

پرفورمنس آرت را «هنر زنده» نیز می‌نامند، چرا که زنده بودن مشخصۀ اصلی آن است؛ بدین معنا که در برابر مخاطبان و گاه با مشارکت ایشان اجرا می‌شود. در مجموع، امروزه پرفورمنس آرت نه به عنوان یک سبک یا جنبش هنری بلکه به عنوان یک شیوه با امکانات چند جانبه به حساب می‌آید، که از سال‌های پس از جنگ جهانی دوم تاکنون صور مختلف و مشخص‌تری در آمریکا و اروپا یافته و در بسیاری از نقاط دنیا نیز هنرمندان و مخاطبانی را به سوی خود جلب کرده است. 

با این حال پرفورمنس آرت در فضای هنری و محیط آکادمیک ایران هنوز جایگاه مشخصی نیافته، اما شکل تا حدی جدی‌تر آن را می‌توان در جشنواره تخصصی «سی پرفورمنس، سی هنرمند، سی روز» جستجو کرد. هرچند تنها شش دوره از عمر این جشنواره می‌گذرد اما حداقل در این زمان کوتاه توانسته رسمیتی نسبی به این هنر ببخشد و هنرجویان جوان را بیش از پیش با آن آشنا سازد. 

گفتنی است امسال نیز ششمین دورۀ جشنواره «سی پرفورمنس، سی هنرمند، سی روز» با هدف معرفی این مدیوم به مخاطبان و هنرمندان سایر حوزه‌های هنری، آموزش مستقیم و غیر مستقیم و انجام فعالیت‌های تحقیقی و گسترش مباحث تئوریک در این زمینه، با تمرکز بر بر رابطه میان مکان، فضا و اهمیت آن در پرفورمنس‌آرت با شرکت سی هنرمند، از ۲۱ آذر ماه تا ۳۰ دی‌ماه سال ۱۳۹۵ به همت کانون نیومدیا موزه هنر‌های معاصر تهران، برای دومین بار در مکان همین موزه برگزار گردید.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۶ بهمن ۹۵ ، ۰۱:۴۷
زهرا اردکانی

پرتره‌نگاری / هیوا پاشایی

تاریخ نشر : دوشنبه / ۴ بهمن ۱۳۹۵

هیوا پاشایی هنرمند فعال عرصه تجسمی مدتی قبل در فرهنگسرای نیاوران چهره (پرتره) ۱۵ تن از مشاهیر موسیقی ایران همچون شهرام ناظری، لوریس چکناواریان، جلال ذوالفنون، محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، کیهان کلهر و... را که به شیوه ای ابداعی در قالب هنر «تکستایل آرت» با روبان های رنگی خلق شده بود، به نمایش گذاشت.

اکنون این هنرمند در تجربه‌ای دیگر به سراغ چهره‌های آشنای سینما و تئاتر ایران رفته، تا به گفته‌ی خودش چهره کسانی که به زندگی ما گرما بخشیده‌اند را با شیوه‌‌ای جدید به تصویر بکشد. پاشایی درکنار یک تیم شورایی و با حضور تعداد زیادی از هنرمندان، پس از برگزاری یک ورک شاپ آموزشی با استفاده از دانه‌های تسبیح و مهره‌های رنگی آثاری را در ابعاد ۵۰×۳۵ سانتی متر تا ۱.۵×۱ متر از چهره‌ی مشاهیر سینما و تئاتر خلق کرد.

آنچه که به گفته‌ی پاشایی ویژگی این آثار به حساب می‌آید، استفاده از عناصر ایرانی درقالبی مدرن است؛ ویژگی‌ای که در پرتره‌نگاری ۱۵ تن از مشاهیر موسیقی ایران نیز به جهت الهام از بافت و گره قالی ایرانی مشهود بود. این‌بار هرچند مهره‌های تسبیح نمی‌توانند به اندازه‌ی تجربه گذشته پاشایی حس ایرانی بودن را القا کنند، اما به جهت وجه نمادین‌شان به نوعی بیانگر عرصه پاک و ملکوتی هنر هستند و جایگاه رفیع هنر و اهل هنر را در طول تاریخ ایران یادآور می‌شوند.

نمایشگاه «پرتره‌نگاری مشاهیر سینما و تئاتر ایران» پنج‌شنبه ۲۷ آبان ماه در گالری آریانا به کار خود پایان داد، اما هیوا پاشایی و حسن مطهری به عنوان مدیر هنری و مدیر روابط عمومی این نمایشگاه قصد دارند تا در ادامه ساخت پرتره‌های مشاهیر ایران، به سراغ شخصیت‌های ورزشی نیز بروند، از همین رو به زودی فراخوانی به منظور شرکت علاقمندان در ساخت پرتره‌های ورزشی ایران منتشر خواهد شد.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۴ بهمن ۹۵ ، ۲۳:۴۲
زهرا اردکانی

پروژه جهانی هنر کوچ‌رو / قشم

تاریخ نشر : پنجشنبه / ۳۰ دی ۱۳۹۵

پروژه جهانی هنر «کوچ‌رو» از کره جنوبی آغاز شد و امسال در ۱۵ آذر ماه هفتمین دورۀ این پروژه پس از کشورهای کره، هند و آفریقای جنوبی، در ایران و در روستای سلخ جزیره قشم آغاز به کار کرد، تا در این فرصت مغتنم ۱۱ هنرمند ایرانی در کنار ۹ هنرمند دیگر از کشورهای لیتوانی، کره، آلمان، فرانسه، سویس، هلند و اسلواکی به صورت فی البداهه و با ابزاری که طبیعت در اختیارشان می‌گذارد آثار هنری مطابقت با محیط خلق نمایند.

احمد نادعلیان هنرمند برجستۀ هنرهای محیطی کشورمان و چهره‌ای شناخته شده در سطح جهانی است، که در بیش از 40 کشور دنیا به خلق آثار محیطی پرداخته و از همین رو به عنوان دبیر پروژۀ جهانی «هنر کوچ‌رو» در سال ۲۰۱۶، مدیریت این برنامه را در کشورمان عهده‌دار بوده است. به گفتۀ نادعلیان نام «کوچ‌رو» به این سبب برای چنین رویدادی انتخاب شده که کوچ‌رو‌ها در طبیعت حرکت و سفر می‌کنند اما با ترک محیط آن را تخریب نمی‌نمایند.

آثار هنری خلق شده در هنر محیطی نیز عمدتاً متأثر از نیروهای طبیعی مثل باد، باران، صاعقه و... هستند، به طوری که حتی گاهی این آثار در مسیر احیا و باز آفرینی محیط‌های آسیب دیده قرار می‌گیرند. از این رو آثار هنر محیطی «کوچ‌رو» با هدف معرفی و شناخت فرهنگ بومی، در کنار زندگی معاصر و با پیام پایداری محیط و جلوگیری از تخریب، تحت تأثیر یک رویکرد زیست محیطی و با کمترین دخالت در محیط اجرا می شوند.

گفتنی است هفتمین دوره پروژه‌ی جهانی هنر «کوچ‌رو» در سال ۲۰۱۶، عصر روز یک‌شنبه ۲۸ آذر ماه طی مراسمی با حضور مسئولین و شرکت‌کنندگان داخلی و خارجی در موزه هنرهای معاصر تهران به کار خود پایان داد.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۳۰ دی ۹۵ ، ۱۲:۴۹
زهرا اردکانی

فضاسازی هیئت اباعبدالله / هیئت هنر

تاریخ نشر : جمعه / ۲۳ مهر ۱۳۹۵

هیئت عزاداری امام حسین (ع) هرکجا باشد و با هر شمایلی متعلق به ایشان است و میزبان عزاداران عاشق حضرت. آنچه که در ایام سوگواری ماه محرم اهمیت زیادی دارد رسیدن به شعور و معرفت حسینی است. هیئت هنر که متشکل از دانشجویان و دانش آموختگان هنر و دیگر عاشقان اباعبدالله است با این تفکر که به میهمانانشان معرفت حسینی هدیه کنند، دست به نوعی فضاسازی متفاوت زده و با طراحی هنرمندانه ی تک تک اجزاء و فضاها و انتشار مطالب مربوط به واقعه ی عاشورا به سبکی جدید، هیئتشان را زینت داده اند. قرار دادن آثار هنری مربوط به ماه محرم در راهروی ورودی هیئت، نظر عزاداران را جلب کرده و آن ها را به تفکر وا می دارد. طراحی هنرمندانه ی لباس خادمین و فضاسازی داخلی خیمه ی عزاداری نوعی احترام به میهمانان را در خود گنجانده است و نیز فضاسازی محوطه باعث ایجاد حس نزدیکی عزاداران با تنهایی و مظلومیت خانواده ی امام حسین (ع) شده است.
هنر های تجسمی در هیئت هنر دست به دست هم داده اند تا بزرگترین وظیفه ی خود یعنی جلب عامه ی مردم به ارزش های اسلامی و بالابردن شعور و معرفت دینی را انجام دهند.

۳ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۳ مهر ۹۵ ، ۲۲:۳۸
فاطمه سادات تهامی

ویدیو مپینگ بر عمارت قزاقخانه

تاریخ نشر : دوشنبه / ۱۲ مهر ۱۳۹۵

شاید کمتر نام ویدئو مپینگ به گوشتان خورده باشد اما حتما فیلم‌ها و تصاویر جذاب مربوط به این هنرنمایی را از تلویزیون یا سایر رسانه‌های مجازی دیده‌اید. بازی حیرت انگیز نور و رنگ که می‌تواند اندک فاصله میان حقیقت و واقعیت را در هم‌ ‌شکند و دروازه تخیل آدمی را بگشاید. 

در واقع «ویدئو مپینگ» یا «پروجکشن مپینگ» ترکیبی از نور و تصویر همراه با موسیقی است؛ که به واسطه آن می‌توان احجام و سطوح نا‌متعارف هم‌چون سازه‌های صنعتی، یا نمای ساختمان‌ها و حتی پیکر افراد را به سطوح نمایش ویدئویی تبدیل کرد و با ارائه تصاویر و طرح‌های سه بعدی، همراه با موسیقی مناسب، نمایش متفاوتی از ایجاد عمق و توهمات نوری-حرکتی را به اجرا درآورد. 

چند سالی است که در ایران نیز اجرا «ویدئو مپینگ» رواج یافته است؛ امسال هم به مناسبت عید غدیر خم و گرامی‌داشت هفته دفاع مقدس، سازمان زیباسازی شهر تهران در قالب برنامه «جاودانه‌ها» با دعوت از ارکستر سمفونیک تهران به رهبری مجید انتظامی و  با صدای سالار عقیلی، قطعاتی از موسیقی فیلم‌های آژانس شیشه‌ای، از کرخه تا راین و همچنین سمفونی کارون را به اجرا درآورد. در این میان اجرای ویدیو مپینگ بر روی عمارت قزاقخانه نیز از جمله اتفاقات جالب توجه این برنامه بود. زیرا از آن جا که موسیقی نقش به‌سزایی در میزان اثر گذاری این تکنیک ایفا می‌کند، ادغام یک برنامه موسیقایی زنده همراه با اجرای یک ویوئو مپینگ مرتبط با انقلاب اسلامی، نقش موثری در جذب مخاطبان و به ویژه نسل جوان ایران امروز دارد.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۲ مهر ۹۵ ، ۱۵:۱۳
زهرا اردکانی

صلحِ کاغذی / فاطمه آهن کار

تاریخ نشر : شنبه / ۶ شهریور ۱۳۹۵

صُلح، هم‌معنای واژه آشتی که در مقابلِ معنای جنگ قرار می گیرد. این مفهوم یک آرمانِ جهانی محسوب می‌شود و از این رو هنرمندان زیادی دل مشغولیش را داشته اند. لئون تولستوی از جمله هنرمندانی بود که با ذهن و قلم خود اثر مکتوبی را با عنوان "جنگ و صلح" خلق می‌کند. این کتاب یکی از بزرگ ترین آثار ادبیات روسی و از مهم ترین رمان‌های جهان به شمار می‌رود.
فاطمه آهن کار، دانشجوی ارشد رشته گرافیک، در دوسالانه هنر معاصر که از اول مرداد به مدت ده روز برگزار شد، اثری را با خوانشی متفاوت از این کتاب ارائه کرده است. او درباره‌ی ایده‌ی کار چنین می‌گوید:
"عنوان نمایشگاه، صلح روی کاغذ بود، پس هر هنرمندی که قرار بود اثرهنری برای این فراخوان ارسال کند باید به متریال کاغذ فکر می‌کرد. کاغذ، متریالی که ممکن است زود از بین برود یا پاره شود در مقابل اثرِی قرار گرفت که بنا بود ماندگار باشد. کنکاشِ هنرمند با موضوع صلح و کاغذ می توانست ایده های جالب و نویی را به مخاطب عرضه کند. ایده این اثر نیز به دنبال متریال کاغذ که کتاب با آن ساخته می‌شود در ذهن من شکل گرفت... و حالا انتخاب چه کتابی؟ کتابی که جهانی باشد، همه نام آن را یک بار هم که شده شنیده باشند، و هر فردی که این کتاب و اثر هنری را می بیند بلافاصله مفهوم صلح را از آن دریافت کند.
در مورد کتاب جنگ و صلح تولستوی بسیار شنیده بودم. واژه های غربیی که حتی در کنارِ هم استرس و آرامش را همزمان تداعی می کردند. من صلح را می خواستم. پس تصمیم گرفتم مطالب مرتبط با جنگ را با استفاده از لاک غلط گیر در این کتاب سانسور کنم."
با همه‌ی این‌ها این سوال را باید پرسید، که رسیدن به صلح نهایی چگونه است؟ با غلط‌گیر گرفتن جنگ؟ یا چشم گشودن به روی حقایق و دیدن دست مستکبران جنگ‌طلب؟

۲ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۶ شهریور ۹۵ ، ۰۱:۵۶
محدثه آهنی امینه
زهرا اردکانی ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
زهرا اردکانی ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
زهرا ذوعلم ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
زهرا اردکانی ؛ ۲۶ دی ۱۳۹۵
زهرا اردکانی ؛ ۳۱ شهریور ۱۳۹۵
زهرا کشاورز ؛ ۱۲ مرداد ۱۳۹۵
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود