نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا اردکانی ؛ ۲۲ دی ۱۳۹۶

در سال ۱۳۷۲ نخستین دوسالانه بین المللی کاریکاتور تهران به پیشنهاد مسعود شجاعی طباطبایی و محمد حسین نیرومند برگزار گردید؛ امسال نیز با گذشت ۲۴ سال، یازدهمین دورۀ این دوسالانه با حمایت دفتر هنرهای تجسمی، از سوی خانه کاریکاتور ایران و با مشارکت موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر برگزار گردید و در اختتامیه‌ای که در روز  ۲۴ آذرماه در موزۀ هنرهای معاصر تهران برپا شد، برگزیدگان این دوره نیز در دو بخش کارتون و کاریکاتور معرفی و جوایز نفیسی به آن اهدا گردید.

در این دوره در بخش کارتون با موضوع آزاد مهناز یزدانی از ایران، جوزف پرچال از اسپانیا و کلاوس پیتر از اتریش به ترتیب رتبه‌های اول تا سوم را از آن خود کردند. در بخش کارتون با موضوع ایمنی و امنیت نیز توشو بورکوویچ از صربستان، شهرام رضایی از ایران و میخاییل زلاتکوفسکی از روسیه حائز رتبه‌های اول تا سوم شدند. 

هم‌چنین در بخش کاریکاتور چهره با موضوع افراد مشهور برونو همزاگیج از برزیل، امین ترابی و عارف نیازی از ایران مقام اول تا سوم را کسب نمودند. گفتنی است جایزه ویژه ۸۰۰۰ دلاری یازدهمین دوسالانه بین المللی کاریکاتور تهران به سجاد رافعی از ایران اهدا گردید. نفرات اول تا سوم بخش‌های مختلف دوسالانه نیز، علاوه‌بر تندیس دوسالانه، به ترتیب جایزه ۲۰۰۰، ۱۵۰۰ و ۱۰۰۰ دلاری دریافت نمودند.

فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۳ دی ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۱۲ دی ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۲۷ آذر ۱۳۹۶

مجموعه رباط و قلعه‌ی عمرانی در ۲۵ کیلومتری جاده گناباد-تربت حیدریه، درشمال شهر گناباد و در مجاورت پاسگاه انتظامی شهید سالاری قرار گرفته‌است. این اثر تاریخی در ۲۷ اسفند ۱۳۸۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مجموعه در دهه ۵۰ به دلیل خشکسالی‌های پیاپی متروک شده و ساکنان آن به روستایی در مجاورت آن کوچ کرده‌اند که عزیزآباد نام دارد. 

این قلعه یک مجموعه بزرگ معماری در دل برج و بارو محسوب می‌شود که دارای عناصر اصلی معماری روستاهای کویری ایران است: برج و حصار، مسجد و کاروانسرا،حمام، آب انبارها و و بناهای مسکونی خشتی دارای بادگیر.

بخش‌هایی از کاروانسرای این مجموعه و نیز یکی از آب‌انبارهای آن در اواخر سال ۸۷ استحکام‌بخشی شده‌اند. نکته‌ای که با مشاهده‌ی تصاویر قسمت‌های استحکام‌بخشی‌شده این مجموعه دریافت می‌شود، این است که نمای قسمت‌های استحکام‌بخشی‌شده با معماری خشت و گلی سایر قسمت‌های قلعه هم خوانی ندارد.

در حال حاضر قسمت‌های زیادی از این مجموعه از جمله منازل مسکونی، اب انبار، مسجد و برج و باروها تخریب شده و یا درحال تخریب هستند. جزئیات و تزئینات خشتی و گلی زیادی در معماری این مجموعه به کاررفته است که در اثر فرسایش باد و آب در حال تخریب اند.

بازسازی صحیح کالبدی این مجموعه و باززنده‌سازی آن که به‌عنوان بخشی از میراث فرهنگی و تاریخی مردم این منطقه محسوب می‌شود، اهمیت زیادی دارد. به نظر می‌رسد که انجام این فرایند با معضلات زیادی رو به‌روست. هزینه‌های بازسازی و استحکام‌بخشی بالاست، به‌نحوی که با گذشت حدود ۱۰ سال از اقدامات اولیه‌ی استحکام‌بخشی، توجهی به این فضا نشده‌است. از سویی برخورد کالبدی به تنهایی پاسخ گو نیست چرا که نگهداری از فضاهای استحکام بخشی شده نیز با توجه به فاصله زیاد مجموعه از شهر گناباد، خود هزینه‌بر بوده و نیازمند مسئولیت بیشتری است.

مطالعه‌ی تجربیات مرمت ابنیه تاریخی نشان می‌دهد که بازسازی و استحکام‌بخشی کالبدی به تنهایی پاسخ مناسبی برای زنده نگه‌داشتن فضاهای تاریخی نیست. چراکه آن‌چه یک فضا را زنده نگه می‌دارد، حضور انسان و بروز فعالیت‌های او در آن فضاست. حضور و بروز فعالیت‌ می‌تواند معرف فرهنگ و الگوهای رفتار و زندگی مردم این منطقه بوده و موجب سرزندگی آن شود. همچنین بروز فعالیت‌های اقتصادی مناسب، می‌تواند منبع درآمدی برای هزینه‌های نگهداری مجموعه محسوب شود.

به نظر می‌رسد، زنده ماندن این مجموعه با گزینش کاربری متناسب با شرایط و پتانسیل‌های این مجموعه‌ی تاریخی و نیز متناسب با محل استقرار این مجموعه –که در حاشیه محور ارتباطی قرار گرفته است- و نیز با در نظر گرفتن فعالیت‌های مستقر در مجاورت آن، امکان‌پذیر می‌باشد.

درباره نویسنده
من "نرگس کیان مهر" یکی از نویسندگان سایت خط هستم

نظرات  (۲)

بسیار متشکرم از اطلاعات خوبتون سرکار خانم نرگس عزیز
ان شالله بیاییم و از نزدیک ببینیم....
سلام نرگس عزیز خیلی ممنون از اطلاعاتت .امیدوارم مسئولین گناباد به این فرصت بیشتر اهمیت بدهند.

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
کلثوم پیامنی ؛ ۱۹ آبان ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۵ مهر ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود