نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا کشاورز ؛ ۱۱ اسفند ۱۳۹۶
دی ماه سال 1393 برای مصاحبه به دفتر مجموعه اویلا می‌رود. رزومه‌ای از کارهای قبلی که بیشتر در حوزه مبلمان شهری و دکوراسیون داخلی‌ست به همراه دارد. رزومه‌ای که نمونه‌ای از سابقه فعالیت در حوزه بسته‌بندی در آن دیده نمی‌شود، اما خلاقیت و داشتن نگاه زیبایی شناسانه ویژگی‌هاییست که کمک می‌کند شرکت تمایل خود را نسبت به همکاری با مهدی شیدری دانشجوی ترم 3 ارشد طراحی صنعتی دانشگاه هنر؛ به عنوان اولین نیروی طراحی صنعتی خود اعلام نماید.
شروع همکاری بازطراحی یک محصول استراتژیک شرکت، یعنی بسته‌بندی روغن 1800 گرمی است. محصولی که همچون کارهای قبلی کپی‌برداری از نمونه‌های خارجی بود ولی شرکت تصمیم دارد با نیروی متخصص  طراحی کارهایی را وارد بازار نماید که انحصارا برای شرکت طراحی شده باشند. مهدی شیدری با دانشی که از دانشگاه و تجربه‌های قبلی خود دارد پروژه را با بررسی نمونه‌های موجود، محدودیت‌های طراحی،... و به واقع با فرآیندی آغاز می‌کند که شرکت نسبت به آن آشنایی ندارد ولی با آن همسو می‌شود.


زهرا اردکانی ؛ ۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۷
زهره حاضری ؛ ۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۷

مجموعه رباط و قلعه‌ی عمرانی در ۲۵ کیلومتری جاده گناباد-تربت حیدریه، درشمال شهر گناباد و در مجاورت پاسگاه انتظامی شهید سالاری قرار گرفته‌است. این اثر تاریخی در ۲۷ اسفند ۱۳۸۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مجموعه در دهه ۵۰ به دلیل خشکسالی‌های پیاپی متروک شده و ساکنان آن به روستایی در مجاورت آن کوچ کرده‌اند که عزیزآباد نام دارد. 

این قلعه یک مجموعه بزرگ معماری در دل برج و بارو محسوب می‌شود که دارای عناصر اصلی معماری روستاهای کویری ایران است: برج و حصار، مسجد و کاروانسرا،حمام، آب انبارها و و بناهای مسکونی خشتی دارای بادگیر.

بخش‌هایی از کاروانسرای این مجموعه و نیز یکی از آب‌انبارهای آن در اواخر سال ۸۷ استحکام‌بخشی شده‌اند. نکته‌ای که با مشاهده‌ی تصاویر قسمت‌های استحکام‌بخشی‌شده این مجموعه دریافت می‌شود، این است که نمای قسمت‌های استحکام‌بخشی‌شده با معماری خشت و گلی سایر قسمت‌های قلعه هم خوانی ندارد.

در حال حاضر قسمت‌های زیادی از این مجموعه از جمله منازل مسکونی، اب انبار، مسجد و برج و باروها تخریب شده و یا درحال تخریب هستند. جزئیات و تزئینات خشتی و گلی زیادی در معماری این مجموعه به کاررفته است که در اثر فرسایش باد و آب در حال تخریب اند.

بازسازی صحیح کالبدی این مجموعه و باززنده‌سازی آن که به‌عنوان بخشی از میراث فرهنگی و تاریخی مردم این منطقه محسوب می‌شود، اهمیت زیادی دارد. به نظر می‌رسد که انجام این فرایند با معضلات زیادی رو به‌روست. هزینه‌های بازسازی و استحکام‌بخشی بالاست، به‌نحوی که با گذشت حدود ۱۰ سال از اقدامات اولیه‌ی استحکام‌بخشی، توجهی به این فضا نشده‌است. از سویی برخورد کالبدی به تنهایی پاسخ گو نیست چرا که نگهداری از فضاهای استحکام بخشی شده نیز با توجه به فاصله زیاد مجموعه از شهر گناباد، خود هزینه‌بر بوده و نیازمند مسئولیت بیشتری است.

مطالعه‌ی تجربیات مرمت ابنیه تاریخی نشان می‌دهد که بازسازی و استحکام‌بخشی کالبدی به تنهایی پاسخ مناسبی برای زنده نگه‌داشتن فضاهای تاریخی نیست. چراکه آن‌چه یک فضا را زنده نگه می‌دارد، حضور انسان و بروز فعالیت‌های او در آن فضاست. حضور و بروز فعالیت‌ می‌تواند معرف فرهنگ و الگوهای رفتار و زندگی مردم این منطقه بوده و موجب سرزندگی آن شود. همچنین بروز فعالیت‌های اقتصادی مناسب، می‌تواند منبع درآمدی برای هزینه‌های نگهداری مجموعه محسوب شود.

به نظر می‌رسد، زنده ماندن این مجموعه با گزینش کاربری متناسب با شرایط و پتانسیل‌های این مجموعه‌ی تاریخی و نیز متناسب با محل استقرار این مجموعه –که در حاشیه محور ارتباطی قرار گرفته است- و نیز با در نظر گرفتن فعالیت‌های مستقر در مجاورت آن، امکان‌پذیر می‌باشد.

درباره نویسنده
من "نرگس کیان مهر" یکی از نویسندگان سایت خط هستم

نظرات  (۲)

بسیار متشکرم از اطلاعات خوبتون سرکار خانم نرگس عزیز
ان شالله بیاییم و از نزدیک ببینیم....
سلام نرگس عزیز خیلی ممنون از اطلاعاتت .امیدوارم مسئولین گناباد به این فرصت بیشتر اهمیت بدهند.

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
زهرا اردکانی ؛ ۱۸ اسفند ۱۳۹۶
کلثوم پیامنی ؛ ۱۹ آبان ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۵ مهر ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود