نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا اردکانی ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶

 ۱۸ مرداد ماه سال ۱۳۹۶، روزی بود که بار دیگر همۀ ایرانیان فارغ از تفاوت‌هایشان شانه به شانۀ یکدیگر، در برابر دشمن خارجی متحد و یک‌پارچه ایستادند. در این روز بزرگ جوانی بیست و پنج‌ساله به دست ناپاک مسلمان نماهای داعش به قربانگاه فرستاده شد تا سرش را در راه باورها و اعتقاداتش فدا نماید. 

شهید محسن حججی، متولد ۱۳۷۱ در شهر نجف آباد اصفهان بود که در  مرداد ماه امسال طی عملیاتی در منطقه مرزی بین سوریه و عراق توسط نیروهای تروریستی داعش به اسارت درآمد. وی دهمین عضو از لشکر زرهی ۸ نجف اشرف بود که پس از دو روز نیروهای داعش با انتشار فیلمی سنگدلانه، خبر کشته شدن وی را اعلام نمودند.

خبر شهادت محسن حججی بازتاب وسیعی در ایران داشت و شخصیت‌های مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و هنری به این واقعۀ دردناک واکنش نشان دادند و خود را در غم این غیور مرد ایرانی شریک دانستند. در این میان نهضت مردمی پوستر انقلاب نیز، صد و بیست و هشتمین مجموعه پوستر خود را با عنوان «سری به نیزه» منتشر نمود. این مجموعه شامل ۲۹ پوستر از ۲۶ طراح مختلف از سراسر کشور است که با موضوعیت شهادت مظلومانۀ شهید حججی شکل گرفته است. 

در این آثار هر هنرمند سعی نموده تا از جهتی خاص به موضوع شهادت این جوان انقلابی بپردازد، به‌طوری‌که در برخی از پوسترها مستقیماً از تصویر محسن حججی استفاده شده، و یا در بعضی دیگر از آثار به طور غیر مستقیم به مسئلۀ سر بریدۀ او اشاره گردیده است. هم چنین تعدادی از آثار نیز با بهره‌گیری از تایپوگرافی نام او شکل گرفته‌اند، با این حال نکتۀ محسوس در غالب این پوسترها مرتبط ساختن این حادثه با واقعۀ عظیم کربلا است.

زهرا کشاورز ؛ ۲۷ مهر ۱۳۹۶
مرضیه اصلانی ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۵ مهر ۱۳۹۶
نرگس کیان مهر ؛ ۲۴ شهریور ۱۳۹۶

مرگ سفالینه های لعابدار! / آیدین آغداشلو

تاریخ نشر : دوشنبه / ۱۳ بهمن ۱۳۹۳

مرگ، مبهم ترین پرسش انسان است؛ انکارش نمیتوان کرد، که هست... اما چرایی و چگونگی اش همواره روح و اندیشۀ بشر را به تلاطم انداخته. مگر در متون دینی برایش پاسخی بتوان یافت، وگرنه ذهن بشر، قرن¬هاست که در پیچ و خم پاسخگویی اش درمانده شده است.
این امرِ حقیقیِ گریزناپذیرِ مبهم، به رغم ظاهر منهدم کننده اش، مولّد آثار هنری و ادبی بسیاری بوده است؛ چرا که هنر، بازتاب روح و اندیشۀ انسان است، و این ذهن و اندیشه نیز، هرگز خالی از یاد مرگ نبوده است. اما نگرش ها به مرگ، متفاوتند؛ مرگ را می توان سیاه دید یا سپید، پایان یا آغاز، می توان به آن معترض بود یا آن را با طیب خاطر پذیرفت، و همچنین می توان آن را به انسان و همه چیز تعمیم داد و از این رو، به بهانۀ تلاشی و از هم پاشیدن ظرفی منقوش و زیبا که چشم و دست و دل هنرمند سازنده اش را هم با خود دارد، در وصف مرگ سرودی غم بار سرود؛ و استعاره اش کرد برای انسان، برای دستاوردهایش و ثمرۀ عمرش، چنانکه "آغداشلو" چنین کرده است.
"آیدین آغداشلو" را به عنوان نقاشی می شناسیم که نامش با انهدام و مرگ و نیستی، گره خورده است، شاخص ترین مجموعۀ آثارش که حاصل سال ها کار و جستجوی خلاقانه و هنرمندانه است، تحت عنوان "خاطرات انهدام" استعاره های گوناگونی از مفهوم مرگ را به قاب تصویر درآورده است. بخشی از این مجموعه به تصویر سفالینه هایی لعابدار اختصاص دارد با نقوشی بسیار زیبا از جنس پیکره های انسانی، نقوش تزئینی و خوشنویسی؛ ظروفی اصیل که نه تنها حاوی روح هنرمند سازنده شان که در بردارندۀ روح یک قومند.

memories_of_destruction-aydin_aghdashloo_01.jpg

آغداشلو اما سفالینه های لعابدار زیبایش را نه به سیاق معمول بسیاری از آثار طبیعت بی جان در وضع سلامت آن ها، بلکه شکسته و از هم گسسته ترسیم کرده است که روایت گر منظورش باشد. در این آثار، ظروف، غالبا در لحظۀ فروپاشی و در حال تعلیق میان زمین و آسمان دیده می شوند. زمینه این آثار مثل غالب آثار دیگر آغداشلو ساده است و نهایتا با رنگی خاموش به صورت رقیق یا غلیظ، تیره یا روشن، پوشیده شده است و گاهی سایه ای از ظرف نیز بر زمینه دیده می شود. اما علیرغم زمینه، شیء [ظرف شکسته] که بار اصلی مفهوم را به دوش می کشد، به صورت واقع نمایانه و با پرداختی قوی و سرشار از رنگ به تصویر کشیده شده است. سفالینه های فروپاشیده ی این آثار غالبا دارای بخش اصلیِ بزرگتر و نسبتا سالم اند و بخش یا بخش هایی کوچک و خرده هایی کوچکتر و پخش در فضا، حول قطعۀ اصلی، ترکیب را سامان می دهند. گاهی چنان که اشاره شد، یک یا چند پیکره انسانی بر این ظروف نقش بسته که شکستن ظرف، آن ها را از یکدیگر جدا می سازد و مفهوم مرگ را در این آثار توسعه می دهد.

memories_of_destruction-aydin_aghdashloo_02.jpg

آثار آغداشلو چه به لحاظ ایده پردازی و چه به جهت اجرا، به واقع استادانه و کم نظیرند، چنان که کمتر هنرمندی را از میان معاصرین می توان سراغ گرفت که آثارش را با این همه حوصله و ظرافت و مهارت بیافریند. در حقیقت، رنگ و نقش و سوژه در آثار آغداشلو در خدمت بیان مفهومی قرار گرفته اند که هنرمند درصدد بیانش بوده: انهدام و مرگ؛ هرچند نگاهش به مرگ، با حقیقت زاویه دارد و آن را آنچنان که باید نمی نمایاند؛ که مرگ تنها پایان نیست، آغاز نیز هست...

memories_of_destruction-aydin_aghdashloo_03.jpg

درباره نویسنده
من "کوثر سعادت" یکی از نویسندگان سایت خط هستم

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
زهرا کشاورز ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
مرضیه اصلانی ؛ ۴ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۱۲ خرداد ۱۳۹۶
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود