نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط کلثوم پیامنی ؛ ۲۱ بهمن ۱۳۹۶

دهمین جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر همزمان در تهران و پانزده استان دیگر در حال برگزاری است.  همچون سال گذشته برگزاری نمایشگاه با نظم بیشتر و ساماندهی بهتری نسبت به سالهای گذشته بوده است.
 جشنواره امسال همچون سال گذشته با دوره های قبل تفاوت‌هایی داشت که مهمترین آن عدم موضوعیت  یکپارچه آثار و دسته‌بندی تخصصی رشته‌های هنری و اختصاص جوایز به برگزیدگان هر رشته بطور جداگانه است. ستاد برگزاری بر این باور است که هنرمندان روح لطیف، وجدان بیدار بشری و چشم های نگران چالش های عصر خویشند. از این رو دغدغه ها و دستمایه های آثار ایشان، موضوع محوری است.
همچنین رویکرد جشنواره دهم معرفی آثاری است که با قابلیت های نوین و تعامل گرا در قالب بهره مندی از یک یا چند رشته از ظرفیت های کلاسیک و جدید هنرهای تجسمی به سامان رسیده و ایده ای اصیل و مفهومی هنرمندانه را به نمایش بگذارند.
طی دو دوره اخیر برگزاری نمایشگاه و زمانبندی پیش‌بینی شده برای ارائه و داوری آثار با نظم بیشتری انجام شد و شلختگی سالهای قبل را نداشت. همچنین پرداخت کمک هزینه یک میلیون تومانی و جایزه نهایی به برگزیدگان مبلغ قابل توجهی است. جشنواره به اختتامیه تمام نمیشود و هنرمندان برگزیده ایرانی برای سفر مطالعاتی به شهرک هنرمندان فرانسه (Cite des Arts) معرفی می شوند تا بر اساس ضوابط، شرایط و زمانبندی موزه هنرهای معاصر تهران، به این سفر مطالعاتی اعزام شوند که تجربه مفیدی برای هنرمندان جوان خواهد بود.
به جشنواره امسال بیش از 10600 اثر را در بخش رقابتی ارسال شده است که در نهایت 88 اثر برای نمایشگاه  برگزیده شده اند.
دهمین جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر 3 بهمن تا 4 اسفند در موسسه فرهنگی و هنری صبا در حال برگزاری است.        

زهرا اردکانی ؛ ۳ اسفند ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۲۷ بهمن ۱۳۹۶

۲۳۲ مطلب با موضوع «گرافیک» ثبت شده است

پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دهه سوم

تاریخ نشر : جمعه / ۱۷ بهمن ۱۳۹۳

در هیچ کجای دنیا مرسوم نیست که برای یک جشنواره مهم، مرتب طراح پوستر را عوض کنند تا فرد جدیدی را مورد آزمایش قرار دهند. اینجا اما کمی بحث سلیقه مطرح است؛ بعضی مسئولان به سراغ همان طراحان قدیم می روند و برخی هم ترجیح می دهند جوانان خوش ذوق را وارد گود کنند. البته اول باید قبول کنیم این وسط همه چیز حرفه ای است.

طراحی پوستر امری تخصصی است و مهم‌ترین تصویر از یک جشنواره بین المللی محسوب می شود؛ اما چه فایده که به اندازه اهمیتش، مورد توجه و تمرکز قرار نمی گیرد. به طوری که در 12 سال اخیر تنها شاهد سه اثر خوب و هنرمندانه هستیم.

حمیدرضا بیدقی در دوره بیست هفتم، با اقتباس از داستان منطق الطیر عطار نیشابوری، سی مرغ را طراحی کرده که بال در بال هم، سیمرغ یگانه ای را شکل داده اند و سودای آسمان دارند. اثر دیگر متعلق به مسعود نجابتی است، که سال هاست تمرکزش را بر روی قابلیت های  نوشتار (تایپوگرافی) گذاشته و پوستر دوره بیست و نهم را نیز با تکیه بر همین اصل طراحی کرده است. طراحی که تا آن زمان در پوسترهای جشنواره فیلم فجر سابقه نداشت. آخرین اثر هم مربوط به مهدی سعیدی است، که تلاش کرده با استفاده از تکرار خطوط خوشنویسی شده در پس زمینه پوستر و همچنین تغییر جهت پرواز سیمرغ فضایی خاص و اسطوره ای را ایجاد کند. اما نکته جالب توجه، در طراحی پیکره ی سیمرغ نهفته است، چرا که سیمرغ سی دومین دوره با خوشنویسی کلمه فجر بال و پر گرفته است. 

وجه مشترک این سه اثر، ایجاد تمرکز و دوری از فضای پر عنصر است. به عبارتی، تکلیف هنرمند با اثرش معلوم است و همین باعث ارتباط مخاطب با این پوسترها می شود. این آثار و به خصوص پوستر دوره آخر ما را نسبت به دوره پیش رو خوش بین می کند، اما باید دید سرانجام کار چه می شود.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۷ بهمن ۹۳ ، ۱۸:۱۵
زهرا اردکانی

پوسترهای نوشتاری / فرهاد فزونی

تاریخ نشر : پنجشنبه / ۱۶ بهمن ۱۳۹۳

آنچه در نگاه اول پوسترهای فرهاد فزونی رابه بیانیه یک تفکر تبدیل کرده، شیوه خاص چیدمان نوشتار در پوسترهای او است. 

مانند اغلب طراحان نسل پنج،  فزونی نیز اهمیت ویژه ای برای نوشتار و تایپوگرافی قائل است. 

نوشتار در آثار او عناصری الصاقی نیستند که صرفا جهت اطلاع رسانی به کار برده شوند، بلکه طراح به اندازه تصویر به آنها اهمیت داده  است. 

۱ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۶ بهمن ۹۳ ، ۱۴:۲۰
نرگس تقی‌زاده

پوستر جدید جشنواره تئاتر فجر / کپی برابر اصل

تاریخ نشر : چهارشنبه / ۱۵ بهمن ۱۳۹۳

پس از انتقادات گسترده و حتی تمسخرآمیزی که پیرامون نخستین پوستر سی و سومین جشنواره بین المللی تئاتر فجر به راه افتاد؛ در اتفاقی کمتر دیده شده، بلافاصله دبیر جشنواره فراخوان تازه ای را برای طراحی پوستر تئاتر فجر اعلام کرد. بالاخره در عصر روز شنبه ۲۷ دی‌ماه، هیأت انتخاب، متشکل از قباد شیوا، ابراهیم حقیقی، احمد محیط طباطبایی، ابراهیم حسینی (مسئول بخش پوستر جشنواره) و امیر اسمی (رییس انجمن طراحان پوستر خانه تئاتر) پس از بررسی و رأی گیری از میان طرح‌های رسیده به دبیرخانه، نهایتاً اثر امیر رجبی را‌ به عنوان پوستر جدید جشنواره تئا‌تر فجر برگزیدند.
امیر رجبی طراح پوستر امسال جشنواره تئاتر، دارای مدرک کارشناسی بازیگری از دانشکده هنر و معماری است و در کارنامه گرافیکی اش، تجربه همکاری هایی با کارگردانان شناخته شده ای چون حمیدرضا نعیمی و آرش دادگر به چشم می خورد؛ اما جای سؤال است که چرا یک طراح جوان و با تجربه، برای طراحی پوستر جشنواره ای بین المللی، به سراغ کپی کاری رفته است؟ و جای تعجب دارد که چگونه استادان عرصه تجسمی متوجه چنین تقلید فاحشی نشده اند؟! در حالیکه با یک سرچ تصویری ساده می‌توان به اصل تصویر دست یافت.
طراح پوستر یک هنرمند هلندی به نام Franck Nederstigt است؛ که هنرمند ایرانی با اقتباسی کپی گونه از اثر وی و ادغام آن با طرح سنتی پیش ساخته ای که از سایت freedesignfile.com برداشته، به همین سادگی پوستر جشنواره بین المللی تئاتر فجر را آماده ارائه کرده است و به همین خوشمزگی مو سپید کردگان عرصه گرافیک هم متوجه آن نشده اند یا شاید هم زیر سبیلی از آن گذشته اند! قابل تأمل است که معضل تئاترهای به اصطلاح فست فودی حالا گریبان گیر پوسترهای تئاتر، آن هم در جدی ترین رویداد وابسته به این عرصه شده است؛ درحالی که پوستر یک جشنواره به منزله ویترین آن به حساب می آید!

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۵ بهمن ۹۳ ، ۱۱:۱۵
زهرا اردکانی

پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دهه دوم

تاریخ نشر : سه شنبه / ۱۴ بهمن ۱۳۹۳

به قول معروف همیشه حق با مشتری است؛ اما مشتریِ پوسترهای جشنواره فیلم فجر چه کسی یا کسانی هستند؟ 

در این سال ها، جشنواره خودش نقش مشتری را داشته و هنرمند پوستر را براساس خواست جشنواره طراحی می کرده، اما در این بده بستان تجاری-هنری، مخاطب کیست و پوستر برای چه طراحی می شود؟ یعنی پوسترها قرار است، چه چیزی را به همان مخاطب مجهول منتقل کنند؟

تصویرسازی ملی و آیینی، مسیری است در ادامه نگاه دوره قبل، که طراحانِ دهه دوم، برای پوسترهای جشنواره بین المللی فیلم فجر در پیش گرفتند. در این دوره همچنان شاهد تلفیق عناصر کلیشه ای هنرهای سنتی و نشانه های سینمایی هستیم، اما این نگاه مشخص نتوانسته به ایجاد شخصیتی ملی در پوسترها منجر شود. به همین علت پوسترها از حد و اندازه های سردر قدیمی خانه ها، چشم و ابروی به هم پیوسته، کاسه قدیمی و گل و مرغ جلوتر نرفته اند. پرداختن به مفاهیم در این پوسترها براساس واقعیت رایج در جامعه انجام گرفته و طراحان تلاش نکرده اند تا با نگاهی پیشرو، سلیقه عمومی را تحت تاثیر قرار دهند. 

 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۴ بهمن ۹۳ ، ۲۱:۲۰
زهرا اردکانی

امامی که ما می شناسیم / جلدهای مجله تایم

تاریخ نشر : يكشنبه / ۱۲ بهمن ۱۳۹۳

فردای بیست و دوم بهمن ماه پنجاه و هفت، تصویر امام خمینی (ره) همراه با تیتر «ایران: اکنون بازی قدرت» به روی جلد هفته نامه معروف تایم رفت و تصویری تازه از ایران به دنیا ارائه شد. هفت نامه نیویورکی تایم، از ۱۲ فوریه ۱۹۷۹ تا ۲۷ فوریه ۱۹۸۹ به فراخور حوادث منطقه، هفت بار تصویر رهبر کبیر انقلاب اسلامی را به روی جلد مجله خود آورد و همچنین در هفتم ژانویه ۱۹۸۰ ایشان را به عنوان چهره سال برگزید و مصاحبه ای را نیز با ایشان انجام داد.
این تبلیغات و شهرت سازی آمریکایی اما آیت الله خمینی را بسیار متفاوت از امامی که ما می شناسیم نشان می داد. به جز یک تصویر که عکسی است از ایشان ، سایر تصاویر امام خمینی (ره)، به صورت نقاشی هستند و هنرمندانه با بازی رنگ ها و حرکت نرم قلمو تلاش شده تا چهره آرام و مستحکم رهبر بزرگ انقلاب، به چهره ای خشن و مستبد تعبیر شود، اما آنچه آنان در خواب می دیدند، در واقعیت به گونه ای دیگر تعبیر شد.

۱ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۲ بهمن ۹۳ ، ۲۰:۴۵
زهرا اردکانی

پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دهه اول

تاریخ نشر : يكشنبه / ۱۲ بهمن ۱۳۹۳

کدام پوستر مناسب دیوار شماست؟ 

اگر حتی تصور کردنش هم سخت است؛ اما تصورکنید می خواهید یکی از پوسترهای 32 دوره جشنواره فیلم فجر را به عنوان تحفه بر دیوار اتاقتان بزنید. آن وقت شما جای من، کدام را انتخاب می کردید؟

تصمیم سختی است؛ اما می شود با نگاهی به پوسترها، از اولین تا به امروز، کمی فرآیند این تصمیم را بهبود بخشید.

چیزی که در اولین سال ها بارز است و از دوره چهارم به طور مشخص ادامه می یابد، تلاش طراحان در استفاده از سمبل ها و نشانه هایی است که بتوانند هویت ایرانی را با مفهوم سینما پیوند بزنند. هرچند این پیوند به درستی جواب نمی دهد، زیرا هنرمند در پی رسیدن به معناشناسی، از مخاطب شناسی باز مانده است.  گرافیست باید بتواند معنای مشخص مدنظرش را، از طریق تصویر به مخاطب منتقل کند.

چسباندن گل و برگ های ختایی، شاخه های اسلیمی، آینه کاری ها و یا نگارگری ها به عنوان هویت ایرانی، در کنار عنصر تکراری نگاتیو، فضای پر عنصر و کسالت باری را باعث شده، که تمرکز را از مخاطب می گیرد و هیچ تأثیری بر نگاه او ندارد. تنها اثر شاخص این دهه، مربوط به دوره نهم است. حقیقی با طراحی سیمرغی از نگاتیوهای رنگی، دیگر سراغ عناصر اضافی نرفته و از سیمرغ ایرانی به عنوان ایده اصلی پوسترش استفاده کرده. هرچند این نگاه تازه نتوانست مسیر تازه ای را ایجاد کند و سال بعد ابراهیم حقیقی هم پای در همان راه قبلی نهاد؛ تا باز هم پوسترهایی را ببینیم که نه جذاب اند و نه تازگی دارند، اما ما به آنها لقب پوستر داده ایم تا به دیوار بزنیمشان!

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۲ بهمن ۹۳ ، ۱۹:۵۲
زهرا اردکانی

گروه جاپا با حمایت مدرسه ایده در مهرماه 1393 نمایشگاه پوستری با موضوعات اجتماعی در خانه هنرمندان برگزار کرد. حاصل گردآوردی این گروه 193 پوستر از هشتاد و سه طراح از سرتاسر جهان بود که در این میان آثار افراد به نامی همچون میلتون گلیزر، گونتررمبو، آرماندو میلانی و... به چشم می خورد. از میان طراحان ایرانی به جز برگزارکنندگان(علی عمرانی، بهنام رئیسیان) تنها آثار رضا عابدینی در معرض نمایش قرار گرفته بود و جای این سوال را باقی گذاشت که چرا از نمایش آثار سایر طراحان ایرانی چشم پوشی شده است؟

جنگ و صلح، ظلم به زنان، محیط زیست، نقد نظام سرمایه داری، عدالت و برابری، ستایش نلسون ماندلا، در مجموع موضوعاتی هستند که در اغلب پوسترها دیده می شد و جای سایر موضوعاتی که در عرصه جهانی وحقوق انسانی اهمیت فراوان دارند خالی بود.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۱ بهمن ۹۳ ، ۱۴:۱۴
نرگس تقی‌زاده
کلثوم پیامنی ؛ ۱۹ آبان ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۵ مهر ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود