نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا اردکانی ؛ ۲۲ دی ۱۳۹۶

در سال ۱۳۷۲ نخستین دوسالانه بین المللی کاریکاتور تهران به پیشنهاد مسعود شجاعی طباطبایی و محمد حسین نیرومند برگزار گردید؛ امسال نیز با گذشت ۲۴ سال، یازدهمین دورۀ این دوسالانه با حمایت دفتر هنرهای تجسمی، از سوی خانه کاریکاتور ایران و با مشارکت موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر برگزار گردید و در اختتامیه‌ای که در روز  ۲۴ آذرماه در موزۀ هنرهای معاصر تهران برپا شد، برگزیدگان این دوره نیز در دو بخش کارتون و کاریکاتور معرفی و جوایز نفیسی به آن اهدا گردید.

در این دوره در بخش کارتون با موضوع آزاد مهناز یزدانی از ایران، جوزف پرچال از اسپانیا و کلاوس پیتر از اتریش به ترتیب رتبه‌های اول تا سوم را از آن خود کردند. در بخش کارتون با موضوع ایمنی و امنیت نیز توشو بورکوویچ از صربستان، شهرام رضایی از ایران و میخاییل زلاتکوفسکی از روسیه حائز رتبه‌های اول تا سوم شدند. 

هم‌چنین در بخش کاریکاتور چهره با موضوع افراد مشهور برونو همزاگیج از برزیل، امین ترابی و عارف نیازی از ایران مقام اول تا سوم را کسب نمودند. گفتنی است جایزه ویژه ۸۰۰۰ دلاری یازدهمین دوسالانه بین المللی کاریکاتور تهران به سجاد رافعی از ایران اهدا گردید. نفرات اول تا سوم بخش‌های مختلف دوسالانه نیز، علاوه‌بر تندیس دوسالانه، به ترتیب جایزه ۲۰۰۰، ۱۵۰۰ و ۱۰۰۰ دلاری دریافت نمودند.

فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۳ دی ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۱۲ دی ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۲۷ آذر ۱۳۹۶

گل سلولزی / جادویی در دستان هنرمندان

تاریخ نشر : دوشنبه / ۱۳ دی ۱۳۹۵

 یکی از مهم‌ترین مشکلات کار با گَلِ ، ترک خوردن و شکستن آثارهنری در مراحل مختلف ساخت است. آثاری که پس ازصرف مدت‌ها وقت و انرژی هنرمند، ازبین می روند.
از گذشته‌های دور ترکیب مواد برای بهبود خواص گل و دوغاب مرسوم بوده. با کشف مواد جدید و فناوری مورد نیاز برای ترکیب آن‌ها، این مواد پیشرفت کرده‌اند. سفال‌های اولیه و ابتدایی دست‌ساز، دارای کاه و بعضاً خرده علف، برگ های سوزنی و موی بز بودند. این مواد همانند آرماتور عمل نموده و مواد متشکله‌ی گل را به یکدیگر پیوند می‌دهند و مانع از گسیختگی آن‌ها می‌شوند. یکی از مهم‌ترین موادی که تمامی هنرمندان سفال گر آن را از گذشته می‌شناسند، الیاف لویی است که در اکثر گل‌های خریداری‌شده توسط هنرمندان وجود دارد و باعث ارتقای خواص گل رس شده است؛ اما این ماده نیز نتوانسته به‌طور کامل کیفیت گل رس را ارتقا بخشد. به همین دلیل چند سالی است که ترکیب دیگری نیز توسط سفالگران به گل رس افزوده می‌شود تا ویژگی‌های آن را بهبود بخشد.
گل سلولزی نوعی کامپوزیت ساخته‌شده با مواد طبیعی و تقویت‌شده توسط الیاف است که در آن گل رس نقش ماتریس یا ماده‌ی زمینه و الیاف سلولز نقش تقویت‌کننده را بر عهده‌دارند. این ماده در مقایسه با قدمت سفالگری به تازگی شناخته‌شده است و ماده‌ای محبوب و رایج در بین هنرمندان است.


ماده‌ی سلولز مناسب‌ترین ماده در بین تمام مواد طبیعی، مصنوعی، آلی و معدنی است که به‌عنوان افزودنی به گل رس اضافه می‌شوند. سلولز ماده‌ی اولیه‌ی طبیعی است که منشأ گیاهی دارد. برای تهیه این ماده برای ترکیب با گل می‌توان از خمیرکاغذ، شانه تخم‌مرغ و یا خمیر آماده سلولز استفاده کرد.
از ویژگی‌های مهم گل سلولزی، استحکام فوق‌العاده قبل از پخت، قابلیت ترمیم، اصلاح و چسباندن در تمام مراحل ساخت، عدم تفاوت ظاهری با سفال و سرامیک‌های سنتی، ساخت آثار بزرگ و پیچیده، افزایش چشمگیر قابلیت‌های کار با گل سلولزی به نسبت گل و دوغاب سنتی، سبک‌تر از انواع پیشین، شوک پذیری حرارتی عالی، مقاومت بالای بدنه‌های پخته‌شده گل سلولزی(بیسکوییت‌ها) در برابر ترک‌ها و تنش‌ها، خشک‌کردن سریع بدنه‌های گل سلولزی و پخت بدنه‌های مرطوب، قابلیت ترکیب قطعات مختلف سرامیک، فلز، سنگ و شیشه در بدنه‌های گل سلولزی، قابلیت‌های بالای شکل‌پذیری برای مجسمه‌سازی، آرماتوربندی و ساختارهای حامی فلزی، قابلیت ساخت فرم‌های غیر معمول، قابلیت پاشیدن یا اسپری کردن گل سلولزی، قابلیت کلاژ و ترکیب قطعات گل سلولزی و در نهایت قابلیت تولید با تمامی روش هاس سنتی و صنعتی تولید سرامیک است.


یکی از نکات مهم در کار با گل سلولزی پخت آن است. تمام انواع گل سلولزی را باید در کوره‌ها و محیط‌هایی با تهویه‌ی مناسب پخت، زیرا یک محدوده‌ی زمانی در خلال چند ساعت اولیه‌ی پخت وجود دارد که دود تولید خواهد شد و بوی کاغذ سوخته به مشام خواهد رسید. بدنه‌های گل سلولزی را باید در دماهای بالاتر از معمول پخت کرد، به‌ویژه اگر جنس آن‌ها استونور، پرسلان و یا سایر گل‌های پخت بالا باشد و یا این‌که درصد خمیرکاغذ به‌کاررفته در آن‌ها زیاد باشد. یکی از قابلیت‌های گل سلولزی در ساخت دیواره‌های بسیار نازک است. این قابلیت در ترکیب با رس‌هایی که ذاتاً تا حدی قابلیت عبور نور را دارند (همانند پرسلا نها و چینی استخوانی) منجر به استفاده از گل سلولزی در طراحی و ساخت عناصر نورپردازی و یا آثاری که نور در آن‌ها نقش مهمی را بازی می‌کند، شده است.
با تمام ویژگی‌های مثبت و نکاتی که گفته شد، کار با این ماده نیز چندان بدون مشکل نیست و نیاز به تجربه و صرف وقت و آزمایش دارد تا بتوان همه‌ی ویژگی‌های آن را در حین کار دریافت.
برگرفته از منابع زیر:
گرجستانی،سعید.1379.آموزش هنر و فن سفالگری و سرامیک.انتشارات دانشگاه هنر
قربانی،شعبانعلی.آشوری،محمدتقی.سرپولکی،حسین.1390. گل سلولزی؛ بررسی و شناخت ماده،قابلیتها و کاربردهای آن از منظر هنری. نشریه هنرهای زیبا.دانشگاه تهران.صفحه69تا82
توسلی رکن آبادی، مریم.1393. پیدایش و سیر تحول فناوری سفال سایه نما.پایان نامه کارشناسی ارشد.دانشگاه کاشان

 

درباره نویسنده
من "مینا مختارزاده" یکی از نویسندگان سایت خط هستم

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
کلثوم پیامنی ؛ ۱۹ آبان ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۵ مهر ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود