نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا اردکانی ؛ ۱۹ مرداد ۱۳۹۶

مرداد ماه امسال خیمۀ بانوان هنرمند انقلاب اسلامی به مناسبت دهۀ کرامت، پوسترهایی را با موضوعیت برخی از احادیث حضرت رضا(ع) و با هشتک شاد باشیم طراحی و در سطح شهر تهران اکران نمودند. خانم‌ها سارا ذبیح، شیما قائمی و سمانه سادات رفائی از ایده‌پردازان این مجموعه پوستر‌ها بودند و طراحی آثار نیز توسط خانم‌ها زهرا کریمی، سمانه سادات رفائی، زینب گراوند، سارا ذبیح، شیما قائمی و رباب فاضل انجام گرفته است. 

در این میان جذابیت‌ مجموعه پوسترهای شاد باشیم، را باید در نوع پرداخت و زاویۀ نگاه  هر هنرمند نسبت به موضوعی نسبتاً واحد دانست. به‌طوری‌که اگرچه ایدۀ اولیۀ تولید این پوسترها یکسان بوده، اما انتخاب هوشمندانۀ احادیث و نوع به کارگیری آن‌ها در زمینۀ تصاویر به صورت اختصاری، سبب شده تا تأثیر کلام و تصویر بیشتر شود و از نگاه‌های شعار زدۀ معمول نیز دور گردد. 

گفتنی است مجموعۀ خیمه بانوان هنرمند انقلاب اسلامی، در حدود بیش از سه سال است که برپا شده و بانوان دانشجو و فارغ‌التحصیل در انواع رشته‌های هنری هم‌چون گرافیک، نقاشی، معماری و غیره را دور هم گردآورده است. در حقیقت مجموعۀ خیمه یک گروه هنری مردم نهاد، با رویکرد انقلابی است که به دنبال بیان و نقد موضوعات روز با زبان هنر است. 

نرگس کیان مهر ؛ ۲۷ مرداد ۱۳۹۶
نرگس کیان مهر ؛ ۱۹ مرداد ۱۳۹۶

۲۷ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «معماری مدرن» ثبت شده است

نمای کتابخانۀ کانون اسلامی انصار/ شرکت ویرا

تاریخ نشر : جمعه / ۲۷ مرداد ۱۳۹۶

کتابخانۀ عمومی انصار از مجموعه بناهای وقفی کانون انصار است که در سال 1360 در خیابان پیروزی تأسیس شد. بانی این کتابخانه، یعنی مرحوم محمد حسین جابر انصاری، در سال 1356 این ملک را با کاربری سینما خریداری کرده و در ابتدا، از آن به عنوان سالن اجتماعات برای جلسات سخنرانی برخی از فعالان سیاسی و شخصیت‌های برجستۀ انقلابی استفاده شده است. مرحوم جابر انصاری در زمان حیات خود یکی از کارآفرینان برتر کشور بود که برای اولین‌بار صنعت قفسه‌سازی را در ایران پایه‌گذاری کرد. اموال ایشان در طول حیاتشان و پس از آن صرف کمک به مستمندان و ساخت و سازهای عام المنفعه شده است.

امروزه پس از تخریب بنای قدیمی کتابخانه، بنای جدیدی به جای آن درحال ساخت است تا بتواند با توجه به نیازهای امروز محلۀ پیروزی نقش گذشتۀ خود را خیلی قدرتر ایفا کند. ساختمان جدید این کتابخانه شامل کاربری‌های تجاری و فرهنگی است. در طراحی معماری این مجموعه که شرکت ره‌شهر آن را به عهده داشته، بخش تجاری طوری درنظر گرفته شده است که کاملاً مستقل از مجموعۀ فرهنگی به فعالیت خود بپردازد و هدف از ساخت آن، ایجاد محلی برای کسب درآمد جهت هزینه‌های آیندۀ کتابخانه است. بخش فرهنگی مجموعه که در طراحی در اولویت قرار داشته، شامل کتابخانۀ قفسه باز، سالن اجتماعات، آمفی تئاتر، کلاس‌های آموزشی، تالار مطالعه و سرای پژوهش است. 

حدود یک سال است که اجرای نمای ساختمان آغاز شده و شرکت ویرا مسئولیت طراحی و اجرای آن را بر عهده داشته‌است. در طرح این نما از معماری پارامتریک با ورقه‌های سمنت برد استفاده شده که آن را می‌توان تلفیقی از تکنولوژی روز و الگوهای فرمی معماری ایرانی معرفی کرد. با اینکه فرم نما یادآور الگوهای کهن معماری ایرانی است، اما امروزی بودن خود را نیز به رخ می‌کشد. به هم پیوستگی فرم‌ها در نما و حرکت رو به بالایی که القا می‌کنند می‌تواند حاوی نکاتی مفهومی در طرح این نما و نسبت آن با کاربری کتابخانه باشد. اگر چه هنوز ساخت این بنا به پایان نرسیده است، اما به نظر می رسد طرح این نما بتواند رضایت افرادی که با هدف رشد و تعالی قصد ورود به این کتابخانه را کرده‌اند، به‌دست آورد.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۷ مرداد ۹۶ ، ۲۳:۱۲
مرضیه اصلانی

طراحی مدرسۀ ابتدایی در جیرفت/ استودیو بی‌ام دیزاین

تاریخ نشر : پنجشنبه / ۱۹ مرداد ۱۳۹۶

شرکت بی‌ام دیزاین طرحی از مدرسه‌ای ابتدایی در منطقۀ کرمان ارائه کرده که با محوریت پایداری اقلیمی ایده‌پردازی و طراحی شده است. این طرح متعلق به مدرسه‌ای ابتدایی در جیرفت کرمان است که طراح از سیستم جمع‌آوری آب باران، Rainwater Collecting System، در آن استفاده کرده است. در این ایده، کاسه‌هایی برای جمع‌آوری آب باران در بالای هر حجم مکعبی تعبیه شده‌‌‌اند که از اب جمع‌آوری شده در آنها می‌توان برای مصارف گوناگونی از قبیل کاهش دمای فضای داخلی، استفاده کرد. 

اما در این طراحیِ همساز با اقلیم، کاسه‌ها با شیب تندشان طوری درنظر گرفته شده‌اند که بازدهی بیشتری را برای سیستم مورد نظر فراهم کنند، ازاین‌رو اتصالی متزلزل و سست را از نظر بصری روی بام ایجاد کرده‌اند که مشاهدۀ آن تأثیر خوبی بر مخاطبان نخواهد گذاشت. قطعاً با ایجاد تغییراتی در نما یا فرم بنا، می‌توان چاره‌ای برای این موضوع اندیشید. یکی از این راه حل‌ها می‌توانست بالا آوردن جدارۀ نما برای پوشاندن بخش پایینی کاسه‌ها باشد که این ایده با سایه اندازی بر روی بام، مزایایی از نظر اقلیمی نیز برای طرح داشت. 

از سوی دیگر، مسئلۀ هویت‌بخشی به این طرح مطرح است. رویکرد طراح در طراحی به شیوۀ معماران مدرن نزدیک است. اتخاذ رویکرد معماری مدرن در طراحی این بنا، به حذف هرنوع نقش و نگاری از معماری گذشتۀ کرمان در این بنا منجر شده است. در تصاویر سه بعدی موجود از بنا، درختان نخل تعبیه شده در حیات مدرسه، مصالح آجری نما و تعبیۀ بادگیری که با ساده‌سازی، طرح آن از قوانین معماری مدرن تبعیت کرده است، شاهدانی از هویت معماری منطقه هستند.‌

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۹ مرداد ۹۶ ، ۰۱:۰۳
مرضیه اصلانی

اغلب تصور می‌شود کاربری‌هایی مانند کاربری‌های درمانی و پایانه‌های مسافربری، چون با مسائل فنی و تکنولوژی روز سروکار دارند، لذا بیشتر از سایر کاربری‌ها تبعیت از استاندارهای ثابت جهانی در طراحی آنها ضروری است. اما آیا در طراحی چنین مکان‌هایی باید تنها به استانداردها و نیازهای کارکردی بسنده کرد؟ امروزه با داغ شدن بحث‌های هویتی در معماری، گفتمان معماری مدرن و تبعیت از ایدۀ سبک بین‌المللی اهمیت پیشین خود را از دست داده است و از این رو معماران در طرح‌هایشان به دنبال نمایش نشانه‌هایی هویتی از جوامع هستند. 

در طراحی پایانه‌های مسافری نیز، شیوه‌ای متأثر از معماری مدرن دهۀ شصت رایج بوده که به طراحی پایانۀ فرودگاه‌ها با فرمی تندیس‌گون و نمای تمام شیشه‌ای روی آورده‌است که از پیش قراولان این جریان می‌توان به پایانۀ فرودگاه تی. دابلیو. ای در فرودگاه نیویورک و پایانۀ فرودگاه بین‌المللی دالاس در نزدیکی واشنگتن اشاره کرد. همچنین از نمونه‌های متأخرتر این مجموعه، می‌توان فرودگاه بین‌المللی باراخاس در مادرید اسپانیا و همچنین فرودگاه بین‌المللی امام خمینی را نام برد. 

در طراحی پایانۀ مسافربری شاهین‌شهر نیز تأثیرپذیری از چنین سبکی در معماری پایانه‌ها قابل تأمل است. با وجود اینکه شاهین‌شهر، شهری در نزدیکی شهر اصفهان است که از نظر سابقۀ تاریخی، جایگاهی کم‌نظیر در معماری و شهرسازی جهان دارد، اما این پایانه به مهارت سازندگانش در تبعیت از سبک‌های رایج بسنده کرده است و نشانه‌ای از تعلق‌خاطر به ارزش‌های تاریخ معماری ایران، در آن دیده نمی‌شود. با نگاه به این بنا و سایر بناهای مشابهی که ساخت آنها در کشور رایج است، می‌توان این سؤال را مطرح کرد که آیا بناهایی که در ایران ساخته می‌شوند، اساساً نیاز است که از بناهای سایر کشورها قابل شناسایی باشند؟ و لزوم تأکید بر استفادۀ منطقی و منصفانه از ارزش‌های معماری گذشته و روش‌های نوین و کارآمد بین‌المللی در طراحی و ساخت بناها چیست؟

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۲ خرداد ۹۶ ، ۰۱:۱۰
مرضیه اصلانی

سرویس بهداشتی عمومی / مولود جلالی فر

تاریخ نشر : سه شنبه / ۵ ارديبهشت ۱۳۹۶

پروژه‌ای کوچک و به ظاهر کم اهمیت در نقطه‌ای از شهر که با طراحی ظریف، کارآمد و نکته سنجی طراح، موفق به اخذ جایزه‌ی معمار90 گشته است. زمینی به مساحت هشتادوپنج مترمربع که اختصاص به ساخت سرویس بهداشتی عمومی در محدوده‌ی شرکت مدیریت تولید برق بعثت دارد. این پروژه برخلاف بیشتر سرویس‌های عمومی سطح شهر، از نور طبیعی خورشید بهره‌مند است. حجم بنا به عنوان گرافیک سه‌بعدی پرداخت شده است. متریال‌های استفاده شده در نما چالش برانگیز هستند؛ به علاوه ابعاد و اندازه‌ی خطوط و سطوح از محدودیت‌های حداقلی فراتر رفته و به شرایط آسایشی نزدیک‌تر شده است.


۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۵ ارديبهشت ۹۶ ، ۲۱:۰۷
فردین طهماسبی

ساخت آرامگاه حکیم عمر خیام در سال 1341، پس از سه سال کار پی در پی به پایان رسید و در آن زمان انجمن آثار ملی متولی ساخت بناهای آرامگاهی مفاخر ایرانی از جمله این آرامگاه بود. فرم معماری این آرامگاه بر قابلیت های سازۀ فلزی با پوشش بتنی خود متکی است که تکنیکی مدرن در ساختمان‌سازی به‌شمار می‌آید، اما این فرم یادآور نظم هندسی حاکم بر گره‌های تزئینی معماری ایرانی نیز هست؛ به ویژه که با پوشش کاشی‌های معرق بر سطح آن رنگ و بوی بیشتری از معماری ایرانی به خود می‌گیرد. در تزئینات کاشی‌کاری این یادمان آرامگاهی از خط نستعلیق استفاده شده و ابیاتی از رباعیات خیام به تصویر درآمده است.

در نمای بیرونی یادمان، بیست رباعی با خط شکستۀ نستعلیق و به صورت درهم، توسط استاد مرتضی عبدالرسولی نگاشته شده و میان آنها با کاشی‌هایی با نقوش انتزاعی پر شده است. در این بنا برای اولین بار از خط شکسته در کتیبه‌ها استفاده شد که خود با روحیۀ مدرن بودن فناوری ساخت بنا همخوانی دارد. در سطوح داخلی نیز نقوش گل و برگ و پیچک به چشم می‌خورد که سیحون انتخاب آنها را نیز متناسب با روحیۀ شاعری خیام معرفی کرده است. 

رنگ فیروزه‌ای که یکی از رنگ‌های اصلی در تزئینات معماری ایرانی است، به عنوان رنگ زمینۀ کاشی‌ها انخاب شده است و به عنوان رنگ غالب در بنا دیده می‌شود. انتخاب این رنگ با توجه به هدف معمار در الهام گرفتن از معماری ایرانی، انتخابی شایسته است. همچنین قرار گرفتن کاشی‌ها در میان سطوح پر و خالی  که هندسۀ حجم بنا پدید آورده، به حضور رنگ فیروزه‌ای در کل بنا توازن بخشیده است. 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۳ فروردين ۹۶ ، ۰۳:۴۹
مرضیه اصلانی

ارسی خانه/ سینا و نیما کیوانی

تاریخ نشر : سه شنبه / ۲۶ بهمن ۱۳۹۵

همانطور که از عنوان این طرح پیداست، جلوه ای مدرن از هنر اصیل ایرانی است که با احیای پنجره های ارسی و با نمایی متفاوت در میان ساختمان های اطراف خودنمایی می کند. طراح این بنا با الهام از اصول معماری گذشته به خصوص خانه های کاشان، سعی در القای حس مکان معماری ایرانی با رویکردی مدرن داشته است و در همین جهت به کارگیری پنجره های ارسی با فرمی مدرن در جداره نما، به عنوان نقطه عطفی برای القای این حس تلقی می شود.

توجه به اصل دعوت کنندگی در طراحی ورودی بنا با استفاده از عناصری همچون آب و گیاه، القای حس آرامش در فضا با کمک گرفتن از طراحی داخلی مبتنی بر به کارگیری رنگها و المان های خاص نظیر پرنده و در نهایت طراحی تراسهایی با قاب بندی اختصاصی برای هر واحد به منظور دید به مناظری متفاوت، از جمله نکاتی است که در طراحی بنا مدنظر قرار گرفته است. آنچه که این طرح را از نمونه های مشابه اش متمایز کرده توجه صرف به این نکات نیست، بلکه تلاشی است موثر در جهت برقراری پیوندی نوآورانه و البته کاربردی میان فضا، رفتار و نشان های امروزی و سنتی آن؛ تا شاید موجبات علاقه مندی و آشتی دوباره مردم با فرهنگ و معماری غنی ایرانی را بیش از پیش فراهم نماید.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۶ بهمن ۹۵ ، ۱۲:۳۹
زهره حاضری

ویلای کوهپایه / دفتر معماری لاین

تاریخ نشر : سه شنبه / ۹ آذر ۱۳۹۵

اغلب در پروژه‌های معماری که در بستر طبیعتی بکر یا نسبتاً بکر طراحی می‌شوند، هم خوانی و مرافقت با طبیعت اطراف از اولویت‌های طراحی است. تناسبات فرم، رنگ، مصالح، شفافیت سطوح، گذر نور و مواردی این چنین، ابزار دست معمار در این مسیر هستند. ساختمان ویلای کوهپایه به طراحی استودیو معماری لاین، پروژه‌ای است که در منطقه لواسان طراحی شده و به‌جای مقابله با طبیعت پیرامون، قصد دارد بینندگان را در پس‌زمینه‌ی اطراف همراهی کند.

 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۹ آذر ۹۵ ، ۲۳:۰۱
فردین طهماسبی
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
مرضیه اصلانی ؛ ۴ تیر ۱۳۹۶
فردین طهماسبی ؛ ۵ ارديبهشت ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۴ فروردين ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود