نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا اردکانی ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶

 ۱۸ مرداد ماه سال ۱۳۹۶، روزی بود که بار دیگر همۀ ایرانیان فارغ از تفاوت‌هایشان شانه به شانۀ یکدیگر، در برابر دشمن خارجی متحد و یک‌پارچه ایستادند. در این روز بزرگ جوانی بیست و پنج‌ساله به دست ناپاک مسلمان نماهای داعش به قربانگاه فرستاده شد تا سرش را در راه باورها و اعتقاداتش فدا نماید. 

شهید محسن حججی، متولد ۱۳۷۱ در شهر نجف آباد اصفهان بود که در  مرداد ماه امسال طی عملیاتی در منطقه مرزی بین سوریه و عراق توسط نیروهای تروریستی داعش به اسارت درآمد. وی دهمین عضو از لشکر زرهی ۸ نجف اشرف بود که پس از دو روز نیروهای داعش با انتشار فیلمی سنگدلانه، خبر کشته شدن وی را اعلام نمودند.

خبر شهادت محسن حججی بازتاب وسیعی در ایران داشت و شخصیت‌های مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و هنری به این واقعۀ دردناک واکنش نشان دادند و خود را در غم این غیور مرد ایرانی شریک دانستند. در این میان نهضت مردمی پوستر انقلاب نیز، صد و بیست و هشتمین مجموعه پوستر خود را با عنوان «سری به نیزه» منتشر نمود. این مجموعه شامل ۲۹ پوستر از ۲۶ طراح مختلف از سراسر کشور است که با موضوعیت شهادت مظلومانۀ شهید حججی شکل گرفته است. 

در این آثار هر هنرمند سعی نموده تا از جهتی خاص به موضوع شهادت این جوان انقلابی بپردازد، به‌طوری‌که در برخی از پوسترها مستقیماً از تصویر محسن حججی استفاده شده، و یا در بعضی دیگر از آثار به طور غیر مستقیم به مسئلۀ سر بریدۀ او اشاره گردیده است. هم چنین تعدادی از آثار نیز با بهره‌گیری از تایپوگرافی نام او شکل گرفته‌اند، با این حال نکتۀ محسوس در غالب این پوسترها مرتبط ساختن این حادثه با واقعۀ عظیم کربلا است.

زهرا کشاورز ؛ ۲۷ مهر ۱۳۹۶
مرضیه اصلانی ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۵ مهر ۱۳۹۶
نرگس کیان مهر ؛ ۲۴ شهریور ۱۳۹۶

۱۷ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «گرافیک محیطی» ثبت شده است

شاد باشیم / خیمه بانوان هنرمند انقلاب اسلامی

تاریخ نشر : پنجشنبه / ۱۹ مرداد ۱۳۹۶

مرداد ماه امسال خیمۀ بانوان هنرمند انقلاب اسلامی به مناسبت دهۀ کرامت، پوسترهایی را با موضوعیت برخی از احادیث حضرت رضا(ع) و با هشتک شاد باشیم طراحی و در سطح شهر تهران اکران نمودند. خانم‌ها سارا ذبیح، شیما قائمی و سمانه سادات رفائی از ایده‌پردازان این مجموعه پوستر‌ها بودند و طراحی آثار نیز توسط خانم‌ها زهرا کریمی، سمانه سادات رفائی، زینب گراوند، سارا ذبیح، شیما قائمی و رباب فاضل انجام گرفته است. 

در این میان جذابیت‌ مجموعه پوسترهای شاد باشیم، را باید در نوع پرداخت و زاویۀ نگاه  هر هنرمند نسبت به موضوعی نسبتاً واحد دانست. به‌طوری‌که اگرچه ایدۀ اولیۀ تولید این پوسترها یکسان بوده، اما انتخاب هوشمندانۀ احادیث و نوع به کارگیری آن‌ها در زمینۀ تصاویر به صورت اختصاری، سبب شده تا تأثیر کلام و تصویر بیشتر شود و از نگاه‌های شعار زدۀ معمول نیز دور گردد. 

گفتنی است مجموعۀ خیمه بانوان هنرمند انقلاب اسلامی، در حدود بیش از سه سال است که برپا شده و بانوان دانشجو و فارغ‌التحصیل در انواع رشته‌های هنری هم‌چون گرافیک، نقاشی، معماری و غیره را دور هم گردآورده است. در حقیقت مجموعۀ خیمه یک گروه هنری مردم نهاد، با رویکرد انقلابی است که به دنبال بیان و نقد موضوعات روز با زبان هنر است. 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۹ مرداد ۹۶ ، ۰۱:۰۰
زهرا اردکانی

مجموعه پوسترهای «روزه‌ داری، روزِ کاری»

تاریخ نشر : جمعه / ۱۲ خرداد ۱۳۹۶

شب های کوتاه، روزهای بلند، هوای گرم خرداد و کار، آن هم با زبان روزه، برای هیچ کس آسان نیست. خانه طراحان انقلاب اسلامی به مناسبت ایام پر فضیلت ماه مبارک رمضان مجموعه پوسترهای «روزه ‌داری، روز کاری» را با موضوعیت کار با زبان روزه، طراحی و این روزها در شهر تهران اکران نموده است. این پوسترها که با محوریت مشاغل در ماه مبارک رمضان می‌باشند، از لحاظ ایده و اجرا به مجموعه پوسترهای «این شهر مهربان است» که در گذشته به آن‌ها پرداخته بودیم، شباهت بسیار دارند..

به طوری‌که در این مجموعه، باز هم افراد مختلف در مشاغل گوناگون دیده می‌شوند اما این‌بار به‌جای لبخند به لنز دوربین (مخاطب) مشغول کار خود هستند و بروی تصویرشان نه فرشتگان سفید منیاتوری، که بال‌های فرشتگان به شکل خطی ترسیم شده‌اند تا تلویحاً بیانگر مقام این بزرگان باشد. در کنار تصاویر نیز با خطی خوش و بزرگ عنوان مجموعه‌ پوسترها به نام «روزه داری، روزِ کاری» نوشته شده و در کادری کوچک‌تر در پایین آن نیز چنین آمده: «میزبانی می‌کند از هر که مهمانش شود». 

مسئلۀ شباهت ایده و اجرا در این دو مجموعه با همۀ تفاوت‌هایی که در آثار وجود دارد نکتۀ قابل توجهی است که در جای خود می‌تواند مفید و حتی از نظر مخاطبان جذاب و ارجاع دهنده باشد. اما خطری که کارهایی از این دست را تهدید می‌کند، استفادۀ بیش از حد طراحان از یک ایده و خنثی شدن آن در نگاه بینندگان است، چرا که طراح همیشه باید چیزی در چنته داشته ‌باشد تا مخاطبان را سر ذوق بیاورد و آنان را با خود همراه سازد.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۲ خرداد ۹۶ ، ۰۲:۲۰
زهرا اردکانی

سبک زندگی قرآنی / خانه طراحان انقلاب اسلامی

تاریخ نشر : سه شنبه / ۲۶ ارديبهشت ۱۳۹۶

همۀ ما در طول زندگی‌مان کتاب‌های بسیاری خوانده‌ایم و حتی بعضی‌های‌شان را بیشتر از بقیه! اما در میان همۀ این کتاب‌ها، چند بار و چقدر کتاب آسمانی‌مان، قرآن را خوانده‌ایم؟ نه برای ثواب یا هر چیز دیگر، بلکه هم چون یک کتاب؛ چند بار دست گرفته‌ایم و با حرفا و پندها و قصه‌هایش پیش رفته‌ایم؟ 

خانه طراحان انقلاب اسلامی در تازه‌ترین آثار گرافیک شهری خود به سراغ این کتاب آسمانی رفته و در دو سری از مجموعه آثارش با عنوان «سبک زندگی قرآنی» و «یک کتاب یک امت»، به کارگردانی دانیال فرخ و با همکاری پویا سرابی، سینا رعیت‌دوست، محمود آراسته‌نسب و مجتبی حسن‌زاده، قرآن را به سوژه‌ای برای خلق پوسترهای شهری بدل ساخته است. 

در سری آثار «سبک زندگی قرآنی» به طور غیر مستقیم و با نگاهی طنازانه به مسئله قرآن و قرآن خوانی توجه شده و همان‌طور که از شعارهای نوشته شده بر هر یک از پوسترها پیدا است، در واقع نتایج اُنس با قرآن و تذکراتی که قرآن برای زندگی بهتر ارائه می‌کند، مَد نظر طراحان بوده، چرا که بسیاری از عقاید و فرهنگ‌های به غلط مرسوم شده در جامعۀ امروز ما هیچ ارتباطی با آنچه قرآن، ما را به آن فراخوانده ندارد و گویا این مغایرت حتی برای عده‌ای از اعتبار نیز افتاده است!

اما در مجموعه پوسترهای «یک کتاب یک امت» طراحان به طور مستقیم‌‌تری‌ به قرآن و اصل وجودی آن پرداخته‌اند و نقش اساسی آن را در ایجاد وحدت میان مسلمانان و ایستادگی در برابر زورگویان و مسکبران جهانی به سرکردگی اسرائیل، متذکر شده‌اند.

در این میان گفتنی است که طراحان این آثار با استفاده از پس‌زمینه‌های یک رنگ، عناصر بصری مشخص و فونت‌های نوشتاری بزرگ و خوانا، کوشیده‌اند تا در کمترین زمان ممکن  به شکلی واضح، حرف خود را به مخاطبان منتقل نمایند. چرا که پوسترهای محیطی اغلب به دلیل نصب در کنار بزرگ‌راه‌ها زمان چندانی را برای مشاهد افراد باقی نمی‌گذارد و هنرمند باید در کنار توجه به بُعد هنری اثر، به مسائل دیگر نیز بیاندیشد. از این رو مجموعه پوسترهای «سبک زندگی قرآنی» و «یک کتاب یک امت» اگر چه به لحاظ هنری در سطح نسبتاً قابل قبولی هستند، اما این شاید به اصطلاح ضعف به دلیل ایجاد نقطه قوت پوسترها در بخش اکران محیطی پدید آمده، تا عابران و سواران به سرعت با آثار ارتباط برقرار نمایند. 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۶ ارديبهشت ۹۶ ، ۰۱:۲۹
زهرا اردکانی

مجموعه پوسترهای «این شهر مهربان است»

تاریخ نشر : پنجشنبه / ۲۴ فروردين ۱۳۹۶

به قول قدیمی‌ها از هر دستی که بدهی از همان دست هم می‌گیری؛ شاید این جملۀ زیبا، ساده‌ترین و بهترین تعریف از واژۀ مهربانی باشد، واژه‌ای که این روزها گاه در هیاهوی شهرمان گُم می‌شود.

از همین رو «جهاد مهربانی»، طرحی است برای پیدا کردن همۀ مهربان‌ها و مهربانی‌هایی که در شلوغی شهر غریب مانده‌اند. در این طرح همه شهروندان با عنوان «من یک جهادی‌ام» سعی می‌کنند تا با صرف زمانشان برای دیگران، مهربانی را به آنان هدیه دهند. مهربانی همواره در بخشیدن یک یا چند چیز نیست بلکه زمان را هم می‌توان بخشید، یک پرستار، پزشک، راننده، فروشنده، تعمیرکار و هر کس در هر شغل و مهارتی که دارد می‌تواند همیار خانواده های نیازمند و محروم شهر تهران باشید.

در همین راستا و برای مشارکت افراد علاقه مند در این حرکت جهادی، آتلیه طراحی سه در چهار نیز مجموعه پوسترهای «این شهر مهربان است» را به سفارش قرارگاه جهادی امام رضا (علیه السلام) اجرا و منتشر نموده است. 

در این مجموعه آثار افراد مختلف، در مشاغل گوناگون با لبخندی دلنشین به لنز دوربین (مخاطب) نگاه می‌کنند و بروی تصویرشان فرشتگان سفید منیاتوری به شکل خطی ترسیم شده‌اند تا تلویحاً بیانگر قلب رئوف و مهربان‌شان باشند. در پایین تصویر نیز در کادری آبی - قهوه‌ای‌، شعار و اطلاعات مربوط به جهاد مهربانی با فونتی درشت و خوانا، به رنگ سفید در سه اندازه مختلف (به نسبت اهمیت‌شان) درج شده است.

در پایان گفتنی است که مجموعه پوسترهای «این شهر مهربان است» به کارگردانی ارسلان عیوض زاده و با تصویرسازی میکائیل براتی در «آتلیه طراحی سه در چهار»  تهیه و اجرا شده است. 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۴ فروردين ۹۶ ، ۱۲:۴۹
زهرا اردکانی

شهر تازه / شهرداری تهران

تاریخ نشر : چهارشنبه / ۲۲ دی ۱۳۹۵

تهران کم کم دارد به یک بحران تبدیل می‌شود؛ آلودگی‌هوا، آلودگی صوتی ناشی از ازدحام وسایل نقلیه، مصرف بی‌رویه انرژی‌، رفتارهای نادرست شهروندان در قبال طبیعت و هزاران مشکل زیست محیطی دیگر، تهران را با خطری جدی مواجه کرده است. از همین رو سازمان زیباسازی شهر تهران در تعامل با ستاد محیط زیست شهرداری تهران، اقدام به راه اندازی کمپین «شهر تازه» نموده است. 

هدف از ایجاد چنین کمپینی ترویج و تشویق شهروندان به حفاظت از منابع طبیعی و نوعی فرهنگ‌سازی برای آگاهی از مسائل مهم محیط زیستی است، و موضوعاتی هم‌چون هوای پاک، زمین پاک، انرژی پاک و تنوع زیست محیطی در قالب مجموعه‌ای از پوسترها در سطح شهر تهران نصب گردیده و در معرض دید عموم قرار گرفته است. 

هر چند رویکرد هنرمندان این مجموعه آثار را باید خلاقانه دانست، اما مسلماً همه آثار در ایده‌پردازی از کیفیت یکسانی برخوردار نیستند و برخی بیش از سایرین توجه مخاطب را به خود جلب می‌کنند. در این میان استفاده از متنی کوتاه به مثابه کلام با پیش زمینه‌ای به رنگ سبز، در کنار استفاده از تصاویری گرافیکی یا کاریکاتور‌ی به شکلی موجز و به دور از جزئی‌نگری، این امکان را به شهروندان می‌دهد تا به اقتضاء زمان کوتاهی که در اتوبان‌ها دارند، بتوانند به سرعت پیام نهفته در تصاویر را دریافت و با آن جمله کلیدی در ذهن خود ثبت نمایند. 

 استفاده از برخی عناصر بصری آشنا و خاطره‌انگیز هم‌چون برج آزادی، بادبادک، تنگ ماهی یا تصویری از یک نگارگری، در کنار رویکرد بعضی طراحان که گاه به جای عکس با استفاده از تکنیک‌هایی هم‌چون آبرنگ یا مداد رنگی به سراغ تصویرسازی‌هایی خیال‌انگیز رفته‌اند، برای شهروندان دغدغه‌مند تهرانی که مدام در ازدحام آدم‌ها و ماشین‌ها به سر می‌برند، غنیمتی است که می تواند ذهن مشوش آن‌ها را هر چند به اندازه یک نگاه، آرام سازد و آنان را به گذشته‌شان رجوع دهد، تا بیاندیشند که چه بود و چه شد!

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۲ دی ۹۵ ، ۰۱:۲۶
زهرا اردکانی

جهاد ادامه دارد / آتلیه سه در چهار

تاریخ نشر : سه شنبه / ۹ آذر ۱۳۹۵

یکی از عناصر مهم گرافیک شهری، آگهی نما یا همان بیلبورد ها هستند که میتوان گفت تاثیر زیادی بر مخاطبان خود می گذارند. آگهی نماها معمولا در اتوبان ها و خیابان های بزرگ و در ابعادی وسیع نصب می شوند و به فراخور مناسبت های ملی/مذهبی متفاوت، یا بر اساس سیاست گذاری های شهرداری ها تغییر می کنند.

در ابتدای هفته ی دفاع مقدس سال جاری، آتلیه ی هنری سه در چهار به سفارش شهرداری دست به طراحی آگهی نماهای جدیدی متناسب با این موضوع زد. در این آگهی نماها با الهام گرفتن از دست نوشته های پشت لباس خاکی رزمنده های دفاع مقدس، تصویرسازی هایی با محوریت جهاد و سازندگی و محرومیت زدایی در سال های اخیر به تصویر کشیده شد.

این آگهی نماها و تصویرسازی های آن علاوه بر یادآوری روزهای دفاع مقدس به واسطه ی پس زمینه ی لباس خاکی رزمنده ها، به فراتر رفتن موضوع جهاد در روزگار کنونی اشاره دارد. با قرار گرفتن همه ی این عناصر در کنار هم و شعار «جهاد ادامه دارد...» بسیاری از تلاش ها و مقاومت های اقتصادی و فرهنگی امروزی مردم و مسئولین، ادامه ی همان جهاد هشت ساله می نماید.

کارگردانی هنری این مجموعه بر عهده ی محمدرضا چیت ساز بود و تصویرسازی های آن توسط میکائیل براتی انجام گرفت.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۹ آذر ۹۵ ، ۲۳:۰۰
زهرا ذوعلم

ارمغان آمریکایی / آتلیه سه در چهار

تاریخ نشر : سه شنبه / ۹ آذر ۱۳۹۵

آتلیه طراحی سه در چهار، در تازه‌ترین آثار خود به مناسبت ۱۳ آبان مجموعه پوسترهای ارمغان آمریکایی را طراحی و اجرا نموده است. این مجموعه شامل چهار پوستر محیطی است که در آن بر اساس مستندات تاریخی و عکس‌ها، به خشونت دولت آمریکا در کشورهای مختلف، از جمله ایران پرداخته شده است. در این پوسترها ابزار دخالت و خشونت آمریکا در هر کشوری از جمله خود ایالات متحده، با استفاده از پرچم آمریکا کادو پیچ شده و مستور مانده، اما فجایع رخ داده در پس زمینه عکس‌ها خود گواه آن هدیه شوم هستند. کارگردان هنری مجموعه پوسترهای «ارمغان امریکایی» ارسلان عیوض‌زاده است که با همکاری محمد رضا چیت‌ساز تهیه و تولید گشته‌اند. 

همچنین آتلیه طراحی سه در چهار به مناسبت این روز بزرگ، دو اثر مجزای دیگر را نیز به نام‌های «شیرینی آمریکایی» و «زیبایی آمریکایی» که برگفته از نام دو فیلم مشهور سینمای آمریکا است، طراحی و اجرا نموده و در آن با استفاده از نمادهای مهم زندگی آمریکایی هم‌چون پای سیب و میکی موس (اولین موش متحرک تاریخ انیمیشن جهان)، به دروغ‌گویی و ظاهر فریبی دولت آمریکا پرداخته. گفتنی است کارگردان هنری این دو پوستر نیز محمدرضا چیت‌ساز بوده و تصویرسازی آثار توسط میکائیل براتی انجام گرفته است.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۹ آذر ۹۵ ، ۱۴:۰۷
زهرا اردکانی
زهرا کشاورز ؛ ۱۱ مهر ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
مرضیه اصلانی ؛ ۴ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۱۲ خرداد ۱۳۹۶
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود