نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا اردکانی ؛ ۱۹ مرداد ۱۳۹۶

مرداد ماه امسال خیمۀ بانوان هنرمند انقلاب اسلامی به مناسبت دهۀ کرامت، پوسترهایی را با موضوعیت برخی از احادیث حضرت رضا(ع) و با هشتک شاد باشیم طراحی و در سطح شهر تهران اکران نمودند. خانم‌ها سارا ذبیح، شیما قائمی و سمانه سادات رفائی از ایده‌پردازان این مجموعه پوستر‌ها بودند و طراحی آثار نیز توسط خانم‌ها زهرا کریمی، سمانه سادات رفائی، زینب گراوند، سارا ذبیح، شیما قائمی و رباب فاضل انجام گرفته است. 

در این میان جذابیت‌ مجموعه پوسترهای شاد باشیم، را باید در نوع پرداخت و زاویۀ نگاه  هر هنرمند نسبت به موضوعی نسبتاً واحد دانست. به‌طوری‌که اگرچه ایدۀ اولیۀ تولید این پوسترها یکسان بوده، اما انتخاب هوشمندانۀ احادیث و نوع به کارگیری آن‌ها در زمینۀ تصاویر به صورت اختصاری، سبب شده تا تأثیر کلام و تصویر بیشتر شود و از نگاه‌های شعار زدۀ معمول نیز دور گردد. 

گفتنی است مجموعۀ خیمه بانوان هنرمند انقلاب اسلامی، در حدود بیش از سه سال است که برپا شده و بانوان دانشجو و فارغ‌التحصیل در انواع رشته‌های هنری هم‌چون گرافیک، نقاشی، معماری و غیره را دور هم گردآورده است. در حقیقت مجموعۀ خیمه یک گروه هنری مردم نهاد، با رویکرد انقلابی است که به دنبال بیان و نقد موضوعات روز با زبان هنر است. 

نرگس کیان مهر ؛ ۱۹ مرداد ۱۳۹۶
نرگس کیان مهر ؛ ۱۲ مرداد ۱۳۹۶

۶ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «قالی بافی» ثبت شده است

جهت‌گیری مجدد / شاکر گوکچه باء

تاریخ نشر : يكشنبه / ۲۰ فروردين ۱۳۹۶

شاکر گوکچه باء (Sakir Gökcebag) هنرمند ترک‌تبار عرصه تجسمی است، که این روزها به خاطر یکی از آثار اینستالیشن‌اش از مجموعۀ «جهت‌گیری مجدد»، که توسط هنرمند ایرانی کاظم خراسانی کپی گردیده (در عین ناباوری برگزیده نهمین جشنواره بین‌المللی تجسمی فجر شده و رسوایی‌های دیگری را نیز در عرصه جهانی  در پی داشته است)  مورد توجه هنرمندان و هنردوستان ایرانی قرار گرفته است. 

این هنرمند ۵۲ ساله متولد شهر دنیزلی ترکیه و ساکن هامبورگ آلمان است. گوکچه باء تمامی مدارج عالی هنری از دوره کارشناسی تا دکتری هنرهای زیبا را در دانشگاه مرمره استانبول که از جمله قدیمی‌ترین دانشگاه‌های کشور ترکیه می‌باشد گذرانده و تا کنون جوایز هنری متعددی را از جشنواره‌های جهانی و ترکیه‌ای به دست‌ آورده است. همچنین نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی بسیاری از آثار عکاسی و مجموعه چیدمان‌های او طی سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۷ میلادی، در کشورهای مختلف هم‌چون ترکیه، آلمان، لهستان، پاریس، اتریش، سوئد و غیره بر پاگردیده است.  

از جمله نمایشگاه‌های متأخیر این هنرمند در سال ۲۰۱۵، می‌توان به نمایش دو مجموعه چیدمان به نام‌های «جهت‌گیری مجدد ۱ و ۲» (II & Reorientation I) اشاره کرد، که دربردارندۀ نگاهی مدرن به هنری سنتی هم‌چون قالی‌بافی هستند. در واقع اشیائی که در چیدمان‌های گوکچه‌ باء استفاده می‌شوند دارای وجهی جهانی‌اند، به طور نمونه استفاده از قالی که نمایندۀ قدرتمند هنر ایرانی و حتی ترکیه نیز در این زمینه از پشتوانۀ تاریخی محکمی برخوردار است، در چیدمان‌های او از قالب سنتی خود خارج می‌شوند و همچنان که از نام این دو مجموعه پیدا است، روایتگر تفکر مدرن و امروزی هنرمند می‌گردند. در واقع گوکچه باء، اشیائ معمول روزمره هم چون فرش را به شکلی غیر معمول به کار می‌برد و با توجه به زیبایی شناسی اشیاء، موجودیت جدیدی به آن‌ها می‌بخشد. 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۰ فروردين ۹۶ ، ۱۲:۳۷
زهرا اردکانی

نقاش خود آموخته / ننه حسن

تاریخ نشر : شنبه / ۱۶ بهمن ۱۳۹۵

ننه حسن در کلبه کوچکی، صمیمانه در کنار شوهر و فرزندانش در شهر قیدار زندگی می کرد. شغل خودش خانه داری و همسرش هم کشاورزی بود. روزی برای اینکه به فرزند دانشگاهی خودش که تحصیلکرده رشته گرافیک است، خودی نشان دهد قلم به دست گرفت و این قلم به دست گرفتن او باعث شد تا شهرتش از مرزهای ایران اسلامی به آن سوی مرزها برود و یک چهره ی ملی شود .              آثار ننه حسن علاوه بر دارا بودن همه وجوه از نظر ظرافت‌های اجرایی، از نمونه‌های درخشان هنرخودآموخته را پیش روی ما گذاشته است. ترکیب هنرمندانه عناصر در فضای اثر، تقسیمات فضایی بدیع، تاثیرگذاری که با مینیاتور‌ها قرابت ویژه‌ای پیدا می‌کنند و کارکردهای ویژه بصری مثل استفاده از خطوط کناره نما در نقاشی‌های این بانوی خودآموخته نشان از استعداد قابل توجه او در نقاشی دارد.      زندگی، طبیعت و انسان از شاخصه های مهم و مشترک اغلب آثار این هنرمند است و نحوه بازنمایی تصاویر، یاد آور نقش های کهن و آثار تمدن های باستانی است که گویی او این شیوه بازنمایی را بی واسطه از پیشینیان خود آموخته و میراث دار دانسته های آنان است. حسن رجبی، پسر ننه حسن که خود نقاش است، درباره تم نقاشی‌های این هنرمند اظهار کرد: داستان‌ها و خاطرات دوران مختلف زندگی، اسطوره‌های ملی و بومی و خواب‌هایی که مادرم می‌بیند بیشترین تاثیر را در نقاشی‌هایش دارد. مادرم از هفت سالگی قالی می‌بافت. نقش‌هایی که آنها در قالی‌هایشان می‌بافتند سینه به سینه منتقل شده است و گنجینه های ارزشمندی هستند که موشکافی جنبه های روایی و زیبایی شناختی آنها حجمی از ارتباط ها را در مقابل ما قرار می دهند و کمک شایانی در جهت دست یابی به فهمی عمیق از دیرینه ی پربار هنر این مرز و بوم در اختیار ما قرار می دهند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۶ بهمن ۹۵ ، ۰۱:۴۹
نرگس غیومیان

انیمیشن نقش زندگی / احسان معصوم

تاریخ نشر : سه شنبه / ۲۳ آذر ۱۳۹۵

نقش زندگی نام انیمیشن کوتاه و بی کلامی است که به کارگردانی احسان معصوم ساخته شده است. موضوع این اثر، محیط زیست و طبیعت و نابودی آن توسط انسان هاست. تصویرسازی این انیمیشن توسط عاطفه ابراهیمی انجام شده است. فضای اثر قالی کرمان است چرا که قالی کرمان سرشار از نقوش طبیعت و موجودات زنده است و می تواند نمادی از طبیعت باشد. این انیمیشن به صورت دوبعدی ساخته شده است و نقوش قالی متحرک سازی شده اند. روند داستانی به این صورت است که ابتدا قالی را میبینیم و موجوداتی در طبیعت، ناگهان شلیک تیر و تبدیل صحنه به یک شهر شلوغ...
می توان گفت تصاویر ابتدایی اثر(نقوش قالی)، حرفه ای تر از قسمت پایانی که فضای شهر نمایان می شود اجرا شده است البته روند داستان کاملا گویا است و پیام را به خوبی به بیننده منتقل می کند.
احسان معصوم عضو انجمن مستندسازان ایران است و آثار وی تا کنون در جشنواره های متعددی برگزیده شده است.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۳ آذر ۹۵ ، ۰۸:۵۹
فاطمه سادات تهامی

چهارسوی فرش ایرانی / خانواده حیدریان

تاریخ نشر : شنبه / ۲۴ مرداد ۱۳۹۴

قالیبافی در ایران پیش از این‌که یک صنعت باشد، یک سنت است، که در قالب میراث فرهنگی از نسلی به نسل بعد انتقال یافته است. خانواده‌هایی که روزگاری علاوه بر بافت قالی به تجارت قالی نیز اشتغال داشتند اکنون نیز این هنر قومی و ملی را به صورت یک هنر- صنعت اصیل ایرانی حفظ کرده و به دنیا عرضه می‌دارند.

خانواده حیدریان با ۱۲۰ سال پشتوانه یکی از همین خانواده های قدیمی، در تجارت قالی ایران است. هرچند خاستگاه اصلی آنان منطقه چهار محال و بختیاری است، اما در دنیای تجارت، نیاز بازار و سلیقه خریدار مهم است. از همین رو خانواده حیدریان نیز به سایر مناطق قالیبافی ایران ورود پیدا کرده‌اند تا قالی‌هایی مطابق با سلایق مختلف عرضه نماید. 

وجه هنری قالی ایران، نسبت به سایر وجوه آن مغفول مانده، به طوری‌که در نظر عامه جنبه کاربردی آن مهم است و برای اهل فن نیز تجارت و صادرات قالی الویت تعیین کننده است. با این همه قالی و قالیبافی هنری کاربردی است و این به معنی آن است که بُعد هنری قالی به اندازه کاربرد آن اهمیت دارد؛ در واقع این هنرمندی استادان طراح و چیردستی استادان بافنده است که باعث شده تا قالی ایرانی در طول صدها سال ارزش و اعتبار جهانی خود را همچنان حفظ نماید.

در این میان توجه خانواده حیدریان به وجوه مختلف هنر -‌ صنعت قالی ایران به گونه‌ای است که طیف های متعدد و متنوع سلایق و علایق را شامل می‌شود. از باز‌بافی قالی‌های مشهور و آنتیک تاریخ قالیبافی ایران، ویژه خاص پسندها، تا بافت قالی‌های مدرن برای سلیقه‌های جدید و البته تولید قالی‌های معمول و رایج مناطق مختلف قالی بافی ایران، همه را می‌توان در مجموعه قالی‌های خانواده حیدریان مشاهده کرد. خانواده حیدریان را می‌توان یکی از برندهای مطرح قالی ایرانی در سطح بین المللی به‌ شمار آورد، به‌طوری‌که در نمایشگاه‌های معتبری چون دموتکس آلمان حضوری پر رنگ داشته و  در سال ۲۰۰۸ نیز جایزه بهترین طراحی قالی شهر را از آن خود کرده است.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۴ مرداد ۹۴ ، ۱۵:۴۰
زهرا اردکانی

قالیچه های سیال / فائق احمد

تاریخ نشر : سه شنبه / ۲ تیر ۱۳۹۴

فائق احمد هنرمندی از کشور آذربایجان است، او در باکو متولد شده و درهمان جا نیز به تحصیل در رشته مجسمه سازی پرداخته است. مطالعه او بر روی کیفیت هنری قالی‌های آذربایجان و باز آفرینی‌های زیبایی شناختی از قالی‌های سنتی این کشور به او شهرتی جهانی داده است.
احمد ترکیب‌بندی های سنتی را به هم می ریزد و با خط سیری اتفاقی به چیدمانی مجدد دست می‌یابد. آثار او قالی‌هایی دست‌بافته‌اند که از ارزش های هنریِ متمایز از یک قالی دستبافت برخوردارند. این قالی‌ها به مثابه یک اثر هنری ترکیب شده با تفکرات هنرمند و ریشه دار در سنت قالیبافی آذربایجان هستند، که گاه به صورت یک تابلو هنری، یا یک مجسمه و یا به صورت چیدمانی مفهومی مطرح می‌شوند.
جالب اینجاست که سنت قالیبافی کشور آذربایجان بخشی از سنت قالیبافی ایران به حساب می‌آید و همچنان نیز در استان های آذربایجان شرقی و غربی ادامه دارد؛ اما با وجود چنین پشتوانه هایی هنوز نتوانسته ایم سنت هایمان را به درستی باز‌‌ آفرینی کنیم و در گذشته گیر کرده‌ایم.
آثار فائق احمد تا به حال در شهرهای مختلف جهان از جمله پاریس، لندن، نیویورک، روم، ونیز، مسکو، دوبی، دهلی، هنگ کُنگ و باکو به نمایش در آمده اند و سبب شهرت جهانی او و قالی آذربایجان گشته اند.

۱ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۲ تیر ۹۴ ، ۱۲:۱۵
زهرا اردکانی

اولین فرش سنگی جهان در میدان ایپک تبریز

تاریخ نشر : دوشنبه / ۸ دی ۱۳۹۳

تبریز به شهر اولین ها شهره است؛ پس بی جهت نیست که اولین فرش سنگی جهان نیز به نام تبریزی ها به ثبت رسیده. طرح این فرش سنگی متعلق به یکی از قدیمی ترین و نفیس ترین قالی های باغی ایران است که در قرن یازدهم هجری همزمان با حکومت شاه عباس صفوی در تبریز بافته شده. در این قالی، طراح نگاهی انتزاعی به باغ های ایرانی داشته و این ویژگی حتی در رنگ بندی غیرواقع گرایانه آن نیز مشهود است؛ اما این زاویه دید در عصر صفویه چندان معمول و رایج نبوده و همین امر از دیگر دلایل تمایز این قالی نفیس به شمار می آید.
هم اکنون یک چهارم از این قالی قدیمی در موزه فرش ایران نگهدای می شود و سه چهارم دیگر آن مفقود است. به همین علت طرح فرش سنگی اجرا شده در میدان ایپک (منصوری سابق) هم اقتباسی است از همان یک تکه موجود و طرح اصلی قالی به حساب نمی آید. این فرش سنگی زیبا در ابعاد ۴۲ متر در ۲۹ متر، با به کارگیری ۵۰۰ هزار قطعه ۵ سانتی متری و ۱۲ رنگ متنوع، در محور قدیم راه ابریشم ساخته شده و پیوندی ارزشمند میان هنرهای سنتی ایران با زندگی امروز برقرار کرده است.

۰ نظر موافقین ۲ مخالفین ۰ ۰۸ دی ۹۳ ، ۱۲:۴۰
زهرا اردکانی
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
مرضیه اصلانی ؛ ۴ تیر ۱۳۹۶
فردین طهماسبی ؛ ۵ ارديبهشت ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۴ فروردين ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود