نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا اردکانی ؛ ۱۹ مرداد ۱۳۹۶

مرداد ماه امسال خیمۀ بانوان هنرمند انقلاب اسلامی به مناسبت دهۀ کرامت، پوسترهایی را با موضوعیت برخی از احادیث حضرت رضا(ع) و با هشتک شاد باشیم طراحی و در سطح شهر تهران اکران نمودند. خانم‌ها سارا ذبیح، شیما قائمی و سمانه سادات رفائی از ایده‌پردازان این مجموعه پوستر‌ها بودند و طراحی آثار نیز توسط خانم‌ها زهرا کریمی، سمانه سادات رفائی، زینب گراوند، سارا ذبیح، شیما قائمی و رباب فاضل انجام گرفته است. 

در این میان جذابیت‌ مجموعه پوسترهای شاد باشیم، را باید در نوع پرداخت و زاویۀ نگاه  هر هنرمند نسبت به موضوعی نسبتاً واحد دانست. به‌طوری‌که اگرچه ایدۀ اولیۀ تولید این پوسترها یکسان بوده، اما انتخاب هوشمندانۀ احادیث و نوع به کارگیری آن‌ها در زمینۀ تصاویر به صورت اختصاری، سبب شده تا تأثیر کلام و تصویر بیشتر شود و از نگاه‌های شعار زدۀ معمول نیز دور گردد. 

گفتنی است مجموعۀ خیمه بانوان هنرمند انقلاب اسلامی، در حدود بیش از سه سال است که برپا شده و بانوان دانشجو و فارغ‌التحصیل در انواع رشته‌های هنری هم‌چون گرافیک، نقاشی، معماری و غیره را دور هم گردآورده است. در حقیقت مجموعۀ خیمه یک گروه هنری مردم نهاد، با رویکرد انقلابی است که به دنبال بیان و نقد موضوعات روز با زبان هنر است. 

نرگس کیان مهر ؛ ۱۹ مرداد ۱۳۹۶
نرگس کیان مهر ؛ ۱۲ مرداد ۱۳۹۶

۵ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «تحریم» ثبت شده است

خنجر از پشت / سازمان بسیج

تاریخ نشر : دوشنبه / ۴ بهمن ۱۳۹۵

تقارن ۱۶ آذر (روز دانشجو) با تمدید غیرقانونی تحریم‌های آمریکا علیه ایران، دست مایۀ خلق آثار گرافیکی با عنوان «آمریکا از پشت خنجر می‌زند» گشته، که توسط اداره هنرهای تجسمی مرکز تخصصی بسیج طراحی و اجرا شده‌اند که قرار است در سطح شهر نیز اکران گردند. این آثار که تعدادی پوستر و یک اثر اینفوگرافی را شامل می‌شوند، نشأت گرفته از بیان مقام معظم رهبری مبنی بر این‌که «آمریکا، همان امریکای قدیم است؛ اما عده‌ای مغرض و یا ساده لوح تلاش می‌کنند این دشمن توطئه‌گر را در افکار عمومی ملت به فراموشی و غفلت بسپارند، تا آمریکا در فرصتی مناسب خنجر را از پشت فرو کند» ایده‌پردازی شده‌اند.

در این آثار با پوستر‌هایی هشداردهنده و صریح مواجهیم که با استفاده از عناصر بصری هم‌چون خنجر، گرگ و پرچم آمریکا در کنار سه سه رنگ اصلی سفید، قرمز و آبی که یادآور پرچم و همانا خود آمریکا است، خبر از اتفاقی شوم می‌دهند. در این میان هر چند آثار به لحاظ گرافیکی در نسبت به تجربه‌های پیشین، از ایده و اجرای بهتری برخوردار اند، اما لحن تصاویر آنقدر ساده است، که به نظر می‌آید مخاطب اصلی آنها همان عده‌ای مغرض و ساده لوح‌اند و نه یک جامعه بیدار و همیشه در صحنه! چرا که اساساً سیاست خارجه و موضع ایران در قبال آمریکا مسئله مهم و البته پیچیده‌ای است که برای بیان و اثرگذاری آن باید به سراغ استعاره، تمثیل و نمادپردازی رفت و گرنه علی رقم بیان یک مفهوم درست مخاطب، هنرمند را به کلیشه‌‌گویی و شعارزدگی محکوم خواهد کرد. با این حال نفس عمل و وجود طراحان دغدغه‌مند و مُشرف به اتفاقات روز، امری شایسته و قابل تقدیر است؛ اما این مسیر نه تنها نگاهی بصیر می‌طلبد بلکه قلمی راست قامت و رِند می‌خواهد تا با زبان اشاره سخن گوید، چرا که حقیقتاً هنرِ هنرمند در این ساحت تعریف می‌گردد و مؤثر واقع می‌شود.

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۴ بهمن ۹۵ ، ۲۳:۴۱
زهرا اردکانی

لبخند سرهنگ / خانه طراحان انقلاب اسلامی

تاریخ نشر : يكشنبه / ۴ مهر ۱۳۹۵

«لبخند سرهنگ» از جمله موشن گرافیک‌های سیاسی خانه طراحان انقلاب اسلامی است، که با کمک تصاویر گرافیکی متحرک و بر مبنای مستندات موجود، نگاهی تحلیلی به روابط لیبی با آمریکا در دوران زمامداری سرهنگ قذافی دارد.

مُعَمَّر محمد ابومنیار، معروف به سرهنگ مُعَمَّر قَذّافی است، که پس از کودتای ۱۹۶۹ میلادی تا هنگام جنگ‌های داخلی سال ۲۰۱۱ بر لیبی حکومت کرد. لبخند سرهنگ، اشاره ظریفی به نیش‌خندهای تلخ قذافی در برابر اتهامات وارده بر علیه لیبی دارد، که به واسطه حادثه لاکربی و کشته شدن ۲۵۹ مسافر پرواز پان آمریکن که اکثریت آن‌ها آمریکایی بودند، فشارها و تحریم‌های بین اللملی شدیدی بر علیه این کشور اعمال گردید. همین امر پس از مدتی سبب شد تا قذافی به جای سرسختی از در دوستی وارد شود و مواضع خود را بر علیه آمریکا و غرب تغییر دهد. موشن گرافیک «لبخند سرهنگ» در مدت ۱۰ دقیقه، به تحلیل نتایج سازش و وادادگی لیبی در برابر زیاده‌خواهی‌های آمریکا می‌پردازد و چگونگی سقوط قذافی را به تصویر می کشد. 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۴ مهر ۹۵ ، ۰۰:۲۵
زهرا اردکانی

تجربه برجام / خانه طراحان انقلاب اسلامی

تاریخ نشر : يكشنبه / ۲۱ شهریور ۱۳۹۵

سه شنبه ۲۳ تیرماه ۹۴ مطابق با ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵، واژه تاریخ‌ساز برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) به فرهنگ لغات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و... کشورمان اضافه شد و همه نگاه‌ها را به خود معطوف ساخت. متن برجام یا همان توافق وین، توسط فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان در حضور رسانه‌های بین المللی، به دو زبان فارسی و انگلیسی قرائت شد و به طور رسمی اعلام گردید که طرفین به توافق جامع دست یافته‌اند.

شورای امنیت سازمان ملل نیز پس از دست‌یابی طرفین به برجام، با صدور قطعنامه مشهور 2231، رسماً از این توافق حمایت نمود و با گنجاندن آن در حقوق بین الملل، به صورت قانونی عمل به آن را الزام آور کرد. اما علی‌رغم همه پیش‌بینی‌ها، آنچه که روی کاغذ آمده بود با آن چیزی که رخ داد بسیار متفاوت بود. 

موشن گرافیک «تجربه برجام» با استفاده از تصاویر، اخبار و گزارش‌های مکتوب رسانه‌های داخلی و بین‌المللی، سیر تاریخی مذاکرات هسته‌ای در طی سه سال را به صورت تصویری و با زبانی ساده روایت می‌نماید. این اثر که در مدت زمان ۹ دقیقه و به همت خانه طراحان انقلاب اسلامی تولید و توسط سازمان هنری رسانه‌ای اوج تهیه گردیده، به موضوع برجام و پیمان شکنی‌های آمریکا در ارتباط با رفع تحریم‌ها پس از آن می‌پردازد و با تطبیق دادن توافق نهایی با فکت شیت غربی‌ها، میزان انطباق آن دو را مورد ارزیابی قرار می‌دهد.  

گفتنی است خانه طراحان انقلاب اسلامی، چند صباحی است با ورود به حوزه موشن گرافیک‌های سیاسی سعی دارد تا با زبانی ساده و به کمک تصاویر و با استناد به اخبار، اسناد، و گزارش‌های منتشر شده در حوزه‌های مورد بحث، جوانان را با مسائل سیاسی کشور آشنا نماید و آنان را نیز نسبت به سرنوشت کشورشان دغدغه‌مند سازد. 

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۱ شهریور ۹۵ ، ۰۲:۴۴
زهرا اردکانی

مستند نسخه‌ی ایرانی / علی شفیعی

تاریخ نشر : سه شنبه / ۷ مهر ۱۳۹۴

پرداختن به چالش ها و مشکلاتی که جامعه درگیر آن است یکی از کارکردهای اصلی سینمای مستند از ابتدا تا به امروز بوده است. در این گونه از فیلم های مستند، فیلمساز اغلب با نمایش بخش هایی از جامعه که تاثیرات بیشتری از آن مشکل و بحران پیش آمده پذیرفته اند سعی می کند در نقش یک هشدار دهنده، تا حد امکان فضای افکار عمومی را به سوی حل آن مشکل معطوف نمایند. در این بین مستندهایی که می توانند گام را فراتر نهاده و راه حل هایی را نیز نشان دهند ارزشمندتر خواهند بود.
مستند نسخه ایرانی محصول موسسه سفیرفیلم یکی از این نوع مستندهای اجتماعی است که به بحران دارو در کشور پرداخته است. بحرانی که از سال ۱۳۹۱ و در پی تحریم های همه جانبه آمریکا بوجود آمد و تا اوایل پاییز سال ۹۳ ادامه داشت. ماجرای ابتلای پسربچه ای به نام «مجتبی» به سرطان ریه و نیاز حیاتی او به داروهای خاص در اوج بحران دارویی کشور، خط اصلی روایت فیلم را تشکیل می دهد. با وجود جوان بودن تیم تولید کننده، روایت فیلم  به ورطه احساس زدگی و نقد غیر منصفانه نیافتاده است و بر خلاف بسیاری از مستندهای اجتماعی این سال ها، فیلمساز سعی کرده است نقاط مثبت و منفی مدیریت این بحران را با هم ببیند و فارغ از جهت گیری های سیاسی مربوط به دولت های درگیر این مسئله راه کارهای مدیریتی آنها را به نقد بگذارد
برای این منظور فیلمساز مدل روایت موازی که مدلی تثبیت شده در مستندسازی است را به کار می برد. او در کنار روایت مراحل درمان مجتبی، داستان تحریم ها و فراز و فرودهای آن را نیز در قالب تصاویر آرشیوی، مصاحبه و دوربین مخفی روایت می کند. در این بین سهم اصلی تصاویر فیلم را تصاویر آرشیوی تشکیل می دهند چراکه فیلمساز به دنبال روایت اتفاقاتی بوده است که در گذشته رخ داده. از این منظر فیلم نوآوری خاصی در نمایش این تصاویر ندارد و از شیوه های استاندارد و تجربه شده استفاده کرده است.

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۷ مهر ۹۴ ، ۱۱:۵۹
قاسم اکبری

دیوار کاغذی؛ تصویر در اسارت متن

تاریخ نشر : شنبه / ۱۶ خرداد ۱۳۹۴

مجموعه شش قسمتی دیوار کاغذی مروری فشرده بر تاریخچه تحریم های استکبار جهانی علیه ایران - در قبل و بعد از انقلاب-است. مخاطب بعد از دیدن این مجموعه، در زمانی کم، به کلیات و بعضا جزئیاتی از مساله تحریم آگاهی پیدا می کند که این امر یک موفقیت  برای این مجموعه بحساب می آید.

ذهن "مخاطب هزاره سوم" مجرای عبورهزاران داده تسویه شده و نشده است و اگر اطلاعات یک موشن گرافیک نتواند در یک "فرم به وحدت رسیده و بدیع" خود را در اعماق ذهن مخاطب فرو کند، محکوم به فنا و فراموشی است.

مجموعه دیوار کاغذی سعی داشته در گرافیک به این امر نزدیک شود و به لحاظ شما و تم، فضای سنگینی را بر اساس محتوای  کار ایجاد کند.فضای حاکم در شش قسمت یک دست نیست و هر قسمت شخصیت متفاوتی به لحاظ گرافیک دارد اما روی هم رفته به لحاظ کشش و جذابیت به غیر از مواردی، حرف جدی برای گفتن وجود ندارد. این ضعف را نمیشود فقط به پای تیم تصویر ساز و انیماتور و...  گذاشت. یکی از علل اصلی این اتفاق، انبوه اطلاعاتی است که قرار است به مخاطب خورانده شود.

حجم بیش از اطلاعات درون متن، موجب خنثی شدن تصاویر شده است. تقریبا در همه قسمت ها،از جایی به بعد، تصاویر که باید بار اصلی تاثیرگذاری و تصویرسازی در ذهن مخاطب را به دوش داشته باشند کارایی خود را از دست می دهند و بصورت

بافتی یکدست از تصاویر در می آیند که تقریبا به هیچ نقطه عطف ماندگار در ذهن منتهی نمی شوند.

شاید اگر ایده آل گرایی در کمیت محتوایی که قرار است ارائه شود کمتر گردد این نوع کارها فرصت بروز و  خودنمایی بیشتری در روایت گری با فرم پیدا کنند.

آثاری نظیر دیوار کاغذی نوید اتفاقاتی خوشایند را در آینده نه چندان دور در این عرصه می دهند.کمترین دستاورد آثاری این چنین، ایجاد خودآگاهی و تصحیح فرایند تولید موشن گرافیک های داده محور است.

معمولا یکی از نشانه های یک اثر هنری مطلوب این است که مخاطب دوست دارد دوباره و چند باره آن را تماشا کند. باید دید آیا چنین اتفاقی برای این مجموعه می افتد یا نه؟

۲ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۶ خرداد ۹۴ ، ۱۰:۴۵
صادق لطفی زاده
فاطمه سادات تهامی ؛ ۲۶ تیر ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۹ تیر ۱۳۹۶
مرضیه اصلانی ؛ ۴ تیر ۱۳۹۶
فردین طهماسبی ؛ ۵ ارديبهشت ۱۳۹۶
زهرا کشاورز ؛ ۴ فروردين ۱۳۹۶
زهرا اردکانی ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود