نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا ذوعلم ؛ ۱۵ آذر ۱۳۹۵

چند روزی است پوستر یازدهمین دوسالانه بین المللى کاریکاتور تهران رونمایى شده. این پوستر توسط طراح پوسترهای سال های قبل این دوسالانه، سید حسن موسی زاده اجرا شده. موسی زاده در این پوستر سعی کرده با توجه به مفهوم دوسالانه که کاریکاتور است، فضای کلی اثر را کارتونی و غیر رسمی طراحی کند. بازی با عدد یازده( که در پوستر سال های قبل هم عمدتا با عدد بازی شده بود) و شبیه کردن آن به چهره ای دوست داشتنی با قرار دادن دو چشم برای این عدد از جمله کارهایی است که ظاهر پوستر را با مضمون آن هماهنگ می کند. موسی زاده در این اثر بیشتراز رنگ های گرم استفاده کرده و با لکه گذاری رنگ های سرد و خنثی، علاوه بر متعادل کردن وزن رنگ ها، به مخاطب کمک کرده که چشمش راحت تر و بهتر در کل اثر بچرخد.

سید حسن موسی زاده متولد سال ۱۳۵۱ است و کارشناسی اش را در رشته ی گرافیک از دانشکده ی هنرهای زیبا دانشگاه تهران اخذ کرده. وی طراح بسیاری از پوستر های دیده شده است.

یازدهمین دوسالانه بین المللى کاریکاتور تهران قرار است در سه بخش‌ کارتون موضوعی با محور «ایمنی و امنیت»، کارتون با موضوع آزاد و کاریکاتور چهره، با محور افراد مشهور دنیا اعم از بازیگر، ورزشکار، سیاستمدار و... برگزار شود. علاقه مندان به شرکت در این رویداد مهم می توانند تا ۳۱ فروردین سال ۱۳۹۶ آثار خود را به دبیرخانه ارسال کنند.

زهرا اردکانی ؛ ۱۵ آذر ۱۳۹۵
سیده زهرا موسوی ؛ ۱۴ آذر ۱۳۹۵
زهرا اردکانی ؛ ۱۴ آذر ۱۳۹۵
زهره حاضری ؛ ۱۴ آذر ۱۳۹۵

ایستاده ایم ۲ / محمدباقر مفیدی کیا

تاریخ نشر : يكشنبه / ۱۴ شهریور ۱۳۹۵

نام محمد باقر مفیدی‌کیا با نام لکه، اولین ساخته این کارگردان جوان کشورمان عجین شده است. «لکه» فیلم کوتاه خوش ساختی است در ارتباط با فتنه ۸۸، که باعث شد این کارگردان جوان خیلی زود با نمایش توانمندی های خود در دل جبهه انقلاب جای باز کرده و مورد توجه قرار گیرد. 

نماآهنگ انقلابی «ایستاده‌ایم»، از دیگر آثار مفیدی‌کیا است، که با اجرایی خوب در کنار برج آزادی، توجه مردم و منتقدان را به خود جلب کرد. همین امر سبب شد تا باشگاه فیلم سوره حوزه هنری، دنباله‌ی این نماآهنگ را در خلیج فارس کلید بزند. 

هر چند انتظار می‌رفت «ایستاده‌ایم ۲» با نام کامل «ایستاده‌ایم؛ تاآخرین قطره خون» خیلی زودتر از این‌ها آماده گردد، اما حجم جلوه‌های ویژه سبب شد تا این اثر بعد از دو سال به نمایش درآید. این نماآهنگ اگر چه به لحاظ بصری دارای جذابیت‌هایی است اما در اجرا فاقد ویژگی‌های تکنیکال است و نتوانسته توقعات را برآورده سازد. با این حال چیزی که بیش از این‌ها خودنمایی می کند، وجوه ملی گرایانه اثر است، به طوری که کمتر تصاویر یا نمادهای مذهبی در آن به چشم می‌‌آید. شاید بارزترین نماد مذهبی، گنبد مسجد است که بر سر آن پرچم ایران نصب می‌گردد و پس از تخریب گنبد‌‌، این پرچم است که حفظ می‌شود. حتی این نماآهنگ حماسی در شعر خود نیز فاقد وجوه مذهبی است و موکداً بر بُعد ایرانی و اسطوره‌ای اثر می‌پردازد، به طوریکه پرچم ایران را به درفش کاویانی تشبیه می‌کند. 

این قدرت‌نمایی پرچم ایران مخاطب را به یاد آثار هالیوودی می‌اندازد، آنجا که بر سر هر خانه‌ای پرچم آمریکا به چشم می‌‌خورد. جالب است که در این جا، چوب‌هایی که پرچم ایران بر سر آنها سوار است به نوعی نماد عصای حضرت موسی به حساب می آیند، به طوریکه آب‌های خلیج فارس همچون دیواری به هوا برمی‌خیزند و بر سر ناوهای آمریکایی‌ خراب می‌شوند. هر چند توجه به وجه نمادین اثر از نکات مثبت این کار است اما از آن‌جا که اوج داستان با حرکت موثری از سوی مردم - در غیاب نیروهای دفاعی کشور- همراه نمی‌شود و همه شخصیت‌ها منفعلانه ایستاده‌اند، نقطه قوت کار به ضد خودش عمل می‌کند و به وجه منفی اثر تبدیل می‌شود. نمادپردازی همچون یک تیغ دو لبه است که اگر همه وجوه ‌آن از پیش در نظر گرفته نشود، آنگاه ممکن است با خوانش‌های متفاوتی از سوی مخاطبان رو به رو شود و نتیجه‌ای معکوس بدهد.

با این همه چرا هنرمندان جبهه انقلاب که در ابتدا توجه ویژه‌ای به موضوعات مذهبی داشتند و پس از چندی مضامین ملی را نیز به رسمیت شناختند و موضوعات ملی ـ مذهبی را دستمایه ساخت آثار خود قرار دادند، حالا دغدغه‌های ملی خود را جایگزین مضامین مذهبی کرده‌اند؟ این نگاه آن‌چنان اشاعه یافته که به نظر می‌آید در جهت تقویت انگیزه‌های مذهبی نوعی کم‌توجهی به ‌مذهب صورت گرفته است. با این که هنرمندان این جبهه خود معتقد و پای بند به مقدسات دینی هستند پس چرا نمی‌توانند در آثار مهمی و اثرگذاری هم چون «ایستاده‌ایم ۲» توازن میان ملی‌گرایی و مذهب‌گرایی را برقرار سازند؟ این مسئله ما را با این پرسش اساسی مواجه می‌سازد که اگر کشور مجدداً در وضعیت دفاعی قرار گیرد - همچنان که در این نماآهنگ به آن اشاره می‌شود - آیا ما به انگیزه‌های ملی بیش از انگیزه‌های مذهبی نیازمند خواهیم بود؟ این زنگ خطری جدی برای چشم انداز هنر انقلاب به حساب می‌آید و حوزه هنری باید در قبال چنین موضعی پاسخ گو باشد.

درباره نویسنده
من "زهرا اردکانی" یکی از نویسندگان سایت خط هستم

نظرات  (۱)

نگاه متفاوت و خوبی در این نقد وجود داره.

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
زهرا اردکانی ؛ ۳۱ شهریور ۱۳۹۵
زهرا کشاورز ؛ ۱۲ مرداد ۱۳۹۵
سیده زهرا موسوی ؛ ۹ مرداد ۱۳۹۵
فاطمه سادات تهامی ؛ ۳۰ خرداد ۱۳۹۵
کلثوم پیامنی ؛ ۲۳ خرداد ۱۳۹۵
محدثه آهنی امینه ؛ ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۵
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود