نشریه خط

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

نشریه تحلیلی هنر و طراحی

پیش ‌نهاد ویژه

توسط زهرا اردکانی ؛ ۲۶ بهمن ۱۳۹۵

تاها (طاها) بهبهانی متولد ۱۳۲۵، هنرمند پیشکسوت و صاحب سبک ایرانی است که عمری در زمینه نقاشی، مجسمه‌سازی، طراحی صحنه و کارگردانی تئاتر تحصیل و فعالیت کرده است. او تا کنون جوایز هنری متعددی را نیز دریافت نموده و آثار نقاشی و مجسمه‌هایش بیش از 60 بار در داخل و خارج از ایران به صورت فردی یا جمعی در معرض نمایش قرار گرفته. آبان و آذر امسال ۶۰ مجسمه و ۳۴ تابلوی نقاشی از آثار شاخص بهبانی در نگارخانۀ اصلی فرهنگسرای نیاوران با هدف مروری بر آثار نقاشی و مجسمه‌های او، در قالب نمایشگاهی با عنوان «نیست معشوقی زِ او نزدیک‌تر» به نمایش درآمد. 

آن چه در آثار بهبهانی به وضوح به چشم می‌آید، ردپای ادب و عرفان ایرانی است؛ در این میان پرندگان نیز به جهت وجوه ثمثیلی که در ساحت ادبیات عرفانی ایران دارند مورد توجه او هستند، چرا که پرنده نماد انسان است و بهترین دستمایه برای خلق آثار بهبهانی به حساب می‌آید. بهبهانی هنرمندی معناگرا است که از کودکی در مسیر فرهنگ و هنر ایرانی قرار گرفته و به همین سبب متأثر از شخصیت‌هایی هم‌چون مولانا یا عطار می‌باشد. این عرفان شاعرانه نه تنها در نقاشی‌های بهبهانی، بلکه در مجسمه‌هایش نیز به خوبی حس می‌شوند و مخاطبان آثارش را تحت تأثیر قرار می‌دهند، چرا که باید در پس اشکال و فرم های آثار بهبهانی مفهوم ناب‌تری را جستجو نمایند. 

فرزین خاکی ؛ ۲۹ بهمن ۱۳۹۵
مینا مختارزاده ؛ ۲۶ بهمن ۱۳۹۵
سیده زهرا موسوی ؛ ۲۶ بهمن ۱۳۹۵
سیده زهرا موسوی ؛ ۲۶ بهمن ۱۳۹۵

نقش ها در ظروف سفالی/ موزه ملی ایران

تاریخ نشر : شنبه / ۹ مرداد ۱۳۹۵

آثار تاریخی تمدن‌های بزرگ در دوره‌های مختلف همواره منبع الهام هنرمندان بوده است. یکی از قسمت‌های بزرگ آثار هنری ایران اشیا سفالی است که در دوره‌های مختلف از فرازوفرودهای جامعه تأثیر گرفته است. جدای از ویژگی‌های فنی، بحث بر روی فرم‌ها و اشکال به‌کاررفته برای تزیین این اشیا بسیار گسترده است. موزه‌ی ملی ایران، گنجینه‌ی بزرگ از این اشیا تاریخی است. در سالن دوران اسلام تنوع زیادی از آثار سفالی به چشم می‌خورد که کاربردهای متنوعی داشته‌اند. تعداد زیادی از این اشیاء، برای کاربردهای روزمره بوده‌اند و تعدادی نیز جنبه‌ی آیینی و رمزی داشته‌اند. هنرمند سفالگر در هر دوره‌ای با توجه به نوع کاربرد، طبقه‌ی اجتماعی سفارش‌دهنده و نیز علایق خود، طرح و نقشی زیبا بر روی این اشیا و ظروف ایجاد کرده است. شاید برای هنرمند امروز جالب باشد که چطور این هنرمندان با این گستردگی و تنوع و نیز ظرافتی خیره‌کننده این آثار را می‌آفریده‌اند. بسیاری از این ظروف به نوشته‌هایی مزین شده‌اند که یا آیات و روایت‌های اسلامی بوده است و یا اشعار شاعران بزرگ زمان خود که عمدتاً دارای مضامینی چون بخشندگی خداوند و روزی‌رسان بودن او و آرزوی خیروبرکت برای دارنده ظرف بوده است.

نقوش گیاهی در هم و تصویر حیوانات مختلف و موجودات اساطیری، ازجمله دیگر نقوش این ظروف است که نشان از وسعت الهام گیری هنرمندان دوران اسلامی از دوره‌های پیش از خود و نیز فرهنگ‌های هم‌جوار بوده است. در صدر اسلام کمتر این‌گونه فرم‌ها به چشم می‌خورد و ظروف سفالی ساده‌تر و عمدتاً با خط کوفی تزیین می‌شده‌اند. در قرون متأخرتر، تصویر مجالس بزم و رزم، صورت‌ها و نقوش هندسی و اسلیمی از دیگر فرم‌هایی است که به‌صورت نقاشی زیر لعاب، نقش برجسته و یا با تکنیک‌های دیگر اجرا می‌شده است. ولی چیزی که توجه بیننده را به بعضی از این ظروف جلب می‌کند، استفاده از فرم‌های انتزاعی است که نمونه‌های آن کمتر به چشم‌خورده است. این فرم‌ها که گاهی به شکل تکرارشونده در کل ظرف و گاهی تنها به‌صورت حاشیه در لبه ظروف یا وسط آن نقش شده‌اند، چهره‌ای متفاوت از هنرمندان دوران اسلامی به تصویر می‌کشد.

بسیاری از این نقوش و فرم‌ها، آن‌قدر نو و تازه به نظر می‌رسند که انسان به‌سختی باور می‌کند این اشیا مربوط به قرن‌ها پیش هستند و در دورانی خلق‌شده‌اند که ارتباطات گسترده‌ی امروزی وجود نداشته است؛ و این خود نکته ایست که اگر موردتوجه هنرمندان معاصر کشورمان قرار گیرد، می‌تواند منجر به خلق آثاری شود که نه‌تنها در ایران بلکه در جهان نیز منحصربه‌فرد باشد.

درباره نویسنده
من "مینا مختارزاده" یکی از نویسندگان سایت خط هستم

نظرات  (۱)

۱۰ مرداد ۹۵ ، ۱۳:۵۵ فرزین خاکی
متن اول پست رو درست کنید. دو بار کپی شده

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
زهرا اردکانی ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
زهرا اردکانی ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
زهرا ذوعلم ؛ ۴ بهمن ۱۳۹۵
زهرا اردکانی ؛ ۲۶ دی ۱۳۹۵
زهرا اردکانی ؛ ۳۱ شهریور ۱۳۹۵
زهرا کشاورز ؛ ۱۲ مرداد ۱۳۹۵
درباره خط
چگونه با خط هم‌کاری کنیم؟
دوستان خط
تماس با خط
طراح قالب : گلبرگ دانلود